نحوه شکایت از قصور پزشکی

0

در واقع قصور پزشکی یعنی کوتاهی ،سهل انگاری و بی احتیاطی کردن که دکتر معالج در درمان و طبابت خویش مرتکب گردیده است. هر نوع کاری که پزشک انجام داده است یا هرگونه کاری که پزشک انجام نداده است، اگر باعث آسیب به بیمار گردد، از مصادیق و انواع قصور پزشکی خواهد بود.

تخلفات پزشکی شامل چه مواردی می شود؟

مطابق قانون؛ تخلفات پزشکی شامل : سهل انگاری، فریب دادن بیمار و جذب او از راه تبلیغات دروغ، فاش کردن اسرار بیمار، رعایت نکردن موازین شرعی و قانونی توسط پزشک، برخورد نامناسب کادر پزشکی با بیمار، عدم پذیرش بیماران اورژانسی و.. می باشد. این تخلفات از طریق سازمان نظام پزشکی ارزیابی گردیدهه و مجازات هایی نظیر محرومیت از اشتغال (پزشکی) به مدت های متفاوت (با توجه به شدت فعل انجام شده) دارد.

جرایم پزشکی شامل چه مواردی می شود؟

مطابق قانون؛ جرایم پزشکی شامل اعمالی می گردد که سبب آسیب های جسمی، روحی و روانی به بیمار، نقص عضو و یا حتی فوت (قتل) وی شود. رسیدگی به جرایم پزشکی برعهده دادسرای جرایم پزشکی می باشد. که با ارزیابی پرونده پزشکی بیمار و احضار پزشک و تیم پزشکی وی به پرونده شکایت رسیدگی نموده و حکم صادر می گردد.

برائت از قصور پزشکی چیست؟

همیشه قبل از انجام اقدامات لازم پزشکی در مراکز درمانی، از ولی بیمار یا شخص بیمار رضایت نامه ای مبنی بر پذیرش مسئولیت همه خطرهای احتمالی گرفته می شود (به جز در مواقع اورژانسی) . که به موجب این مدرک؛ پزشک از مسئولیت همه خطراتی که در آن قید گردیده است برائت داشته و ضامنت کننده آن نمی باشد. در واقع ولی بیمار یا شخص بیمار قادر نیست در صورت بروز آن خطرات که در برائت نامه ذکر شده، شکایتی علیه پزشک و تیم وی تنظیم نماید. البته این برائت نامه در شرایطی معتبر میباشد که پزشک حین انجام وظایف خود مرتکب “تقصیر” نشود.

قابل ذکر میباشد؛ در مواقع اورژانسی که برائت نامه ای دریافت نمی گردد نیز، درصورت بروز خطرهای احتمالی، دکتر معالج ضمانت کننده و مسئول اتفاقات نمی باشد.

قصور پزشک چگونه اثبات میشود؟

پرواضح است که هر گونه ادعایی در هر دعوا و پرونده ای باید وفق قانون و به طرق قانونی با ارائه ادله اثبات دعوا نزد محکمه به اثبات برسد. قصور پزشکی نیز از این قاعده پیروی میکند. اثبات قصور پزشکی در پرونده کیفری توسط نظریات کارشناسی پزشکی قانونی و کمیسیون نظام پزشکی علاوه بر سایر ادله و شواهد و قرائن صورت میپذیرد.
بعنوان مثال بیمار کلیه اوراق و محتویات تحت درمان بودن خویش یعنی سابقه پرونده پزشکی خود را به همراه فیش های واریزی به حساب دکتر یا اوراق مربوط به بستری بودن در بیمارستان و حتی تصاویر قبل از  عمل و بعد از عمل خصوصا در عمل های زیبایی مانند ابدومینوپلاستی و لیپوماتیک، را ضمیمه شکایت از پزشک نموده و سپس وفق دستور مقام قضایی جهت معاینه و تعیین میزان قصور پزشکی و نوع و میزان آسیب وارده و عارضه ایجاد شده، به پزشکی قانونی دلالت میشود.

نحوه شکایت از قصور پزشکی چگونه است؟

جهت شکایت از پزشک میتوان به دو مرجع سازمان نظام پزشکی و دادسرای جرایم پزشکی مراجعه کرد. در ادامه میخواهیم پروسه شکایت را بصورت کاربردی و شرح مختصری از رویه عملی خدمت حضور تقدیم نماییم. بصورت اجمالی میتوان بیان کرد که شکایت از پزشک متخلف در سازمان نظام پزشکی دارای چهار مرحله و در مراجع قضایی دارای دو مرحله میباشد که خدمت حضور ارایه میگردد. امید است با مطالعه مطالب ذیل شما را در راه احقاق حق یاری نماییم.

مراحل شکایت در نظام پزشکی

  • مرحله تنظیم شکواییه
  • مرحله شورای حل اختلاف
  • مرحله ارجاع امر به پزشک قانونی
  • مرحله طرح کمیسیون های تخصصی

مراحل شکایت در مراجع قضایی

مراحل شکایت در دادسرا

  • مرحله تنظیم شکواییه
  • مرحله ادای توضیحات شاکی و توجه اتهام به پزشک
  • مرحله پایان رسیدگی به پزشک در دادسرای جرایم پزشکی

مراحل شکایت در دادگاه

  • مرحله ابلاغ وقت رسیدگی به طرفین
  • مرحله رسیدگی به کیفرخواست
  • مرحله اخذ آخرین دفاع از متهم
  • مرحله صدور رای در جرایم پزشکی

مراحل شکایت از پزشک در نظام پزشکی چگونه است؟

١- مرحله تنظیم شکواییه

نخستین مرحله ، ایجاد شکایت و پیگیری آسیب وارد گردیده به بیمار در اثر قصور پزشکی، رجوع و تظلم خواهی در سازمان نظام پزشکی میباشد. ثبت شکایت در این مرحله در فرم های از قبل تعیین شده ثبت می شود. بعد از تکمیل مشخصات خویش و پزشک معالج و محل انجام طبابت و بیان موضوع مورد شکایت عریضه در سامانه ثبت و به پزشک ابلاغ میشود.

٢- مرحله شورای حل اختلاف

مرحله بعدی از مراحل شکایت از پزشک ، ابلاغ به طرفین و دعوت از ایشان به جهت شکایت در شورای حل اختلاف میباشد. این امر به جهت سازش میان دو طرف در نظر گرفته شده که در صورت امکان جبران خسارت صورت پذیرد و بیمار از شکایت خود عدول کرده و آن را مسترد سازد و اعلام رضایت نماید. به دلیل ازدحام حجم دعاوی کیفری و بعضا طولانی شدن مراحل شکایت، قانون این امر را پیش بینی نموده تا در صورت امکان مشکلات جزیی به مصالحه ختم گردد تا بیش از این به حجم پروند ها اضافه نگردد. در صورت عدم برقراری صلح و سازش میان طرفین ادامه رسیدگی شروع و پرونده به جریان می افتد و مراحل شکایت طی میشود.

نحوه شکایت از قصور پزشکی
نحوه شکایت از قصور پزشکی

٣- مرحله ارجاع امر به پزشکی قانونی

مرحله بعدی، صدور نامه جهت معرفی بیمار به پزشکی قانونی میباشد. در پزشکی قانونی وضعیت کنونی بیمار ملاک عمل است. نوع و میزان عارضه بوجود آمده صورت برداری و ثبت میگردد. موضوع ارجاع بیمار به پزشکی قانونی در مراحل شکایت همواره ثابت میباشد. اما نکته حائز اهمیت در این موارد نوع، میزان و موضع آسیب میباشد. آسیب های عمومی و آن دسته از اعمالی که در صلاحیت پزشک عمومی باشد توسط پزشک حاضر در پزشکی قانونی بررسی و ثبت میشود. اما برای کشف و اعلام دقیق میزان خسارت و آسیب در مواردی که موضوع آن تخصصی بوده یا مربوط به مسایل داخلی میباشد، پزشکی قانونی بیمار را به پزشک متخصص معتمد خود معرفی میکند تا موضوع بصورت تخصصی مورد بررسی و اعلام قرار گیرد. این مرحله یکی از مهمترین و سرنوشت سازترین مراحل شکایت از پزشک است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  اصول حاکم بر مجازاتها

۴- مرحله طرح در کمیسیون های تخصصی

و در آخرین مرحله، ارجاع نظریه پزشکی قانونی به همراه بیمار به کمیسیون های تخصصی میباشد که موضوع شکایت مورد بررسی قرار گرفته و میزان قصور و تخلف پزشک مشخص می گردد که این امر موجب مجازات پزشک می شود. لازم به ذکر است که نظر کمیسیون های مربوطه در هر مرحله از مراحل شکایت قابل اعتراض از ناحیه اصحاب دعوی میباشد. کمیسیون ها متشکل از پزشکان متخصص میباشد که در راستای بررسی فعل صورت پذیرفته از جانب پزشک میزان قصور را تعیین مینمایند. با توجه به اعلام گواهی پزشکی قانونی و نوع عمل ارتکابی و وضعیت بیمار میزان تقصیر پزشک برآورد میشود.

مراحل شکایت از پزشک در مراجع قضایی به چه صورت می باشد؟

شکایت در مراجع قضایی به دو صورت شکایت از پزشک در دادسرا و در دادگاه می باشد که در ادامه به بررسی مراحل شکایت در هر یک خواهیم پرداخت.

مراحل شکایت از پزشک در دادسرا

١- مرحله تنظیم شکواییه

محاکم قضایی محل رسیدگی به شکایات و تظلم خواهی افراد جامعه می باشد. همانطور که در مقالات پیشین بیان گردید جرایم پزشکی جزو دسته جرایم غیر عمدی بوده که پس از طی مراحل شکایت، در اکثر موارد، جرایم غیر عمدی از طریق پرداخت دیه قابل جبران می باشد. وکیل جرایم پزشکی خاطر نشان می دارد: با عنایت به قانون نظام پزشکی علاوه بر مجازات پرداخت دیه سایر مجازات ها از قبیل توبیخ و درج در پرونده یا تعلیق پروانه طبابت برای مواعد ٢ ماه تا ٢ سال و حتی در برخی موارد ابطال پروانه طبابت نیز از جمله مجازات های در نظر گرفته شده برای پزشک متخلف میباشد.

برای شکایت از پزشک متخلف در مرحله نخست از مراحل شکایت از پزشک، میتوان به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و اقدام به تنظیم شکواییه علیه پزشک، بیمارستان یا عوامل کادر درمان نمود.

٢- مرحله ادای توضیحات شاکی و توجه اتهام به پزشک

در ادامه مراحل شکایت نوبت به ادای توضیحات توسط شاکی یا وکیل جرایم پزشکی نزد دادسرای جرایم پزشکی میرسد. پس از اخذ توضیحات و توجه اتهام به پزشک بدین شرح که بررسی مدارک و ادله دال بر انجام فعل توسط پزشک متخلف و گواهی پزشکی قانونی بیانگر آسیب وارده به بیمار باشد، پزشک متخلف با عنوان دفاع از اتهام انتسابی احضار میگردد.

٣- مرحله پایان رسیدگی به شکایت از پزشک در دادسرای جرایم پزشکی

وکیل شکایت از پزشک اذعان میدارد: این مرحله از مراحل شکایت از پزشک در دادسرا بدین صورت محقق میشود که بعد از بررسی ادله و مداقه در اوراق پرونده مقام رسیدگی کننده محترم حسب مورد دادیار یا بازپرس، پزشک متخلف را برای اخذ توضیح احضار میکند. در مرحله بعد در صورت توجه اتهام انتسابی پزشک را برای تفهیم اتهام دعوت نموده و پس از تفهیم اتهام و اخذ وثیقه مناسب بر مبنای قرار تأمین کیفری صادره پرونده را با صدور قرار جلب به دادرسی جهت تأیید نزد دادستان محترم یا دادیار اظهار نظر ارسال میدارد. پس از تأیید شکایت و توجه اتهام به پزشک متخلف دادستان اقدام به صدور کیفرخواست نموده و پرونده کیفری معد رسیدگی در دادگاه میباشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مدت زمان طلاق توافقی در ایران چقدر است؟

نکته: رویه قضایی در مرحله دادسرا کمی با متن قانون تفاوت مینماید. بدین شرح که: در صورت وجود دلایل کافی و توجه اتهامات انتسابی به متهم، در جلسه ابلاغ به وی جهت ادای توضیحات اتهام نیز تفهیم گردیده و قرار مقتضی صادر میگردد. ابن امر به موجب سهولت در دسترسی به متهم صورت میپذیرد. این امر نیز یکی از مراحل شکایت از پزشک میباشد.

مراحل رسیدگی به شکایت از پزشک در دادگاه

١- مرحله ابلاغ وقت رسیدگی به طرفین

پس از تقدیم شکایت از پزشک و رسیدگی مقدماتی در دادسرای جرایم پزشکی، در جریان مراحل شکایت، پرونده با صدور کیفر خواست به دادگاه صالح ارسال می شود. در این مرحله، رسیدگی به شکایت در دادگاه کیفری دو بصورت ترافعی بوده. و پس از بنظر رسیدن پرونده توسط قاضی حسب دستور وی به مدیر دفتر محترم طرفین در روز و ساعت مشخصی دعوت به رسیدگی میشوند. در خصوص حضور یا عدم حضور طرفین از وکیل جرایم پزشکی سؤال میشود که: آیا حضور اصحاب دعوی در روز رسیدگی الزامی است؟ پاسخ: حضور طرفین در جلسه رسیدگی اجباری نیست و جلسه بدون حضور هر یک از آنان برگزار میشود.

نکته: خوب است بدانید که طرفین میتوانند هرکدام از وکیل جرایم پزشکی بهره جویند. طبق تجربه پیشنهاد میشود حتی الامکان وکیل اخذ نموده تا حقی از ایشان تضییع نگردد و کلیه مراحل شکایت توسط بهترین وکیل متخصص جرایم پزشکی پیگیری گردد.

٢- مرحله رسیدگی به کیفر خواست

دومین مرحله از مراحل شکایت از پزشک در دادگاه جلسه رسیدگی به جرایم پزشکی و بررسی کیفر خواست صادره از دادسرای جرایم پزشکی میباشد. در این مرحله از شاکی سؤال میشود که شکایت خود از پزشک متخلف را بیان نمایند. پس از بیان شکایت توسط شاکی، دادگاه خطاب به پزشک بیان میدارد: مطابق کیفر خواست صادره توسط دادسرای جرایم پزشکی شما متهم هستید چنانچه دفاعی دارید با رعایت شأن و منزلت دادگاه بیان نمایید: اظهارات پزشک در اینگونه جرایم پزشکی اخذ گردیده و در خصوص اعتراض به گواهی میزان خسارت پزشکی قانونی از وی سوال میشود که میزان خسارت را قبول دارید یاخیر؟ در جرایم پزشکی در صورت اعتراض پزشک مراتب مجددا جهت انجام پزشکی قانونی اعلام میشود. در صورت پذیرش میزان خسارتی که توسط پزشکی قانونی گواهی شده است، ادامه رسیدگی صورت میپذیرد.

٣- مرحله اخذ آخرین دفاع از متهم

این مرحله از رسیدگی در دادگاه صورت میپذیرد و به پزشک ابلاغ میشود چنانچه دفاعیه ای دارید ظرف مهلت معین در دادگاه جهت اخذ آخرین دفاع حاضر شوید. متهم در دادگاه حاضر میشود و آخرین دفاع را انجام میدهد. از وکیل جرایم پزشکی سوال میشود که: آیا وکیل جرایم پزشکی میتواند به جای پزشک در جلسه اخذ آخرین دفاع حضور یابد؟ وکیل جرایم پزشکی پاسخ میدهد: وکیل جرایم پزشکی در تمامی مراحل  شکایت از جمله تمامیه رسیدگی های صورت گرفته میتواند بدون حضور موکل و بجای او حاضر گشته و جلسه اخذ آخرین دفاع را نیز بدون حضور موکل انجام دهد.

۴- مرحله صدور رأی در جرایم پزشکی

در این مرحله از شکایت، دادگاه پس از أخذ آخرین دفاع از متهم و با بررسی اوراق و محتویات پرونده و با استعانت از خداوند متعال و با تکیه بر شرف و وجدان انشای رأی مینماید. در فرضی که دادگاه شکایت از پزشک را بلاوجه تشخیص دهد و تقصیری را متوجه متهم نداند، رأی بر برائت متهم صادر مینماید. در فرض اینکه جامع اوراق و محتویات پرونده و نظر قاضی رسیدگی کننده دال بر مجرمیت متهم باشد، متهم را حسب گواهی پزشکی قانونی محکوم به پرداخت دیه مزبور مینماید. رأی صادره حسب مورد حضوری یا غیابی بوده و قابل اعتراض در محاکم محترم تجدید نظر یا قابل واخواهی میباشد. این مرحله بعنوان مرحله بدوی از مراحل شکایت از پزشک میباشد.

نحوه شکایت از قصور پزشکی
نحوه شکایت از قصور پزشکی

مجازات قصور پزشکی چیست؟

بهتر است بدانید در تمام پرونده هایی که پزشک بعنوان مرتکب جرم غیرعمد ایراد صدمه بدنی به بیمار شناخته شود، پرداخت دیه در حق شاکی از موارد لاینفک مجازاتهای قانونی مربوطه میباشد. اما بعضی از موارد دربردارنده تخلف انتظامی پزشک نیز میباشد که مجازاتهای مقرر قانونی خویش را در پی دارد. مواردی از قبیل توبیخ کتبی با درج در پرونده پزشک، تعلیق پروانه طبابت ایشان به طور موقت و محدت محدود، منع از اشتغال و طبابت در شهر خاص، ابطال پروانه و غیره مجازاتهای ناشی از تخلفات انتظامی پزشکان است که ممکن است در پرونده کیفری، نتوان قصور پزشکی مشتکی عنه را اثبات نمود ولیکن عمل و فعل وی وفق قوانین سازمان نظام پزشکی، تخلف محسوب شود.

حکم قصور پزشکی چیست؟

زمانی که بیمار به علت قصور پزشکی دچار اسیب صدمه و نتیجه زیانبار و عارضه میگردد، نسبت به تنظیم شکواییه و اقامه دعوا علیه پزشک متخلف اقدام مینماید. در رونده پرونده کیفری خود، چه راسا چه توسط وکیل پزشکی نسبت به محکوم نمودن و مسئول شناختن پزشک اقدامات قانونی لازمه را انجام میدهد. یکی از این موارد اخذ نظریه پزشکی قانونی یا کمیسیون نظام پزشکی میباشد که نوع و میزان قصور پزشکی را مشخص و معین مینمایند.
در اکثر مواقع در عرف عامه مردم و لفظ رایج میان افراد جامعه، به گرفتن نظریه کارشناسی مبنی بر قصور پزشکی و مسئول شناختن پزشک، گرفتن حکم قصور پزشکی میگویند. همچنین ممکن است حکم نهایی که از دادگاه صادر میشود، بین افراد جامعه به این نام ملقب گردد. زیرا مبنای آن حکم، قصور پزشکی بوده است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ازدواج هایی که مجرمانه و باطل است

خسارت مربوطه چگونه مطالبه میشود؟

یکی از اساسی ترین موارد و مباحث در دعاوی کیفری و حقوقی در حیطه جرایم پزشکی، مطالبه خسارت از پزشک میباشد. این امر که پزشک به پرداخت دیه و خسارت محکوم خواهد شد یا صرفا بر پرداخت دیه محکوم میگردد همواره محل اختلاف نظر میان حقوقدانان میباشد. زیرا مطابق قانون مسئولیت مدنی، قاعده تسبیب و قاعده لاضرر میبایست هرکسی که به دیگری خسارتی وارد می آورد، جبران نماید. به عبارت دیگر، به دلیل اینکه پزشک مرتکب قصور پزشکی شده است، وی را مستحق تحمل مسئولیت ناشی از آن یعنی جبران خسارت وارده بر بیمار میدانیم. لذا در بسیاری از موارد دادخواست مطالبه خسارت ناشی از قصور پزشکی تقدیم محکمه میشود.

قصور منجر به فوت بیمار

شکایت از پزشک به دلیل قصور پزشکی که سبب فوت بیمار شده است نیز یکی از موارد شایع پرونده های کیفری میباشد. بعنوان مثال پزشک جراح متخصص حین عمل جراحی تومور مغز متوجه میشود که تومور بدخیم بوده و در قسمتی از مغز ریشه دوانیده است که دست زدن به آن موجب بدتر شدن اوضاع و وخیم شدن حال بیمار میشود. در این فرض میبایست از ادامه جراحی خودداری نموده و بهترین تصمیم را اتخاذ نماید. حال تصور کنید علی رغم بروز چنین شرایط و موقعیتی، پزشک جراح به جراحی و عمل تومور ادامه میدهد. بیمار فوت مینماید. شکایت از پزشک صورت میپذیرد.
نظریه پزشکی قانونی و کمیسیون نظام پزشکی با بررسی علت تامه فوت و عملکرد پزشک، قصور پزشکی را محرز و مسلم تشخیص میدهند. در مواردی از این قبیل، عنوان قصور پزشکی منجر به فوت مطرح و در دادنامه نیز قید میشود. پرداخت دیه کامل توسط پزشک متخلف کمترین مجازاتی است که بر وی بار خواهد شد.

تنظیم لایحه قصور پزشکی در اثر بی مبالاتی

به این معنا است که پزشک، به وظایفی که از نظر علمی به عهده او گذاشته شده است، بر اثر غفلت، عمل نکند. به عنوان مثال وظیفه یک پزشک جراح این است که قبل از عمل، برای تشخیص بهتر و اصولی‌تر مشکلات بدن بیمار، نتیجه آزمایشات و گرافی‌های مورد نیاز را درخواست کند و سپس با توجه به آن‌ها، اگر فرد نیاز به جراحی داشت، اقدامات لازم را انجام دهد. در صورتی که پزشک بدون توجه به آزمایشات و تصاویر بدن بیمار، او را جراحی کند و در نتیجه برای بیمار عوارضی به وجود آید، پزشک مرتکب قصور پزشکی شده‌ است.

تنظیم لایحه قصور پزشکی در اثر بی احتیاطی

پزشک بایستی دقت کامل را به کار گیرد تا از نظر علمی و اصولی، اقدامات لازم را به گونه‌ای انجام دهد که صدمه‌ای به جسم بیمار وارد نشود. در صورتی که به دلیل سهل انگاری پزشک معالج، به بدن فرد، آسیب وارد ‌شود، قصور پزشکی صورت گرفته‌ است و در نتیجه شخص بیمار می‌تواند با تنظیم لایحه قصور پزشکی ، از حقوق خود دفاع کند. به عنوان مثال دندانپزشکی که دندان سالم فرد را به جای دندان پوسیده می‌کشد، بی احتیاطی کرده‌است.

تنظیم لایحه قصور پزشکی در اثر عدم مهارت

یعنی پزشک، مهارت علمی و فنی لازم را برای کار مورد نظر نداشته باشد ولی آن را انجام دهد. به عنوان مثال پزشک به دلیل آشنا نبودن با عوارض مصرف و تداخل داروها با هم، دارویی را تجویز کند که برای شخص بیمار مضر است و در نتیجه سبب آسیب رسیدن به جسم و روان او یا حتی وقوع مرگ او شود.

تنظیم لایحه قصور پزشکی در اثر عدم رعایت نظامات دولتی

پزشکان موظف هستند که مطابق آیین نامه‌ها، بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مقامات بالاتر و همچنین نظام پزشکی که به آن‌ها ابلاغ می‌شود، اقدام کنند. به عنوان مثال یکی از وظایف قانونی پزشکان جراح، این است که پس از جراحی، عضو، بافت یا توده‌ای را که از بدن بیمار خارج می‌کنند، به آزمایشگاه بفرستند. در صورت عدم ارسال، عنوان پزشک متخلف برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود.
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس