مجازات های قانونی در ممانعت از ملاقات فرزند

0

بعد از طلاق و جدایی، مسئله حضانت، نگهداری و ملاقات فرزند پیش می‌آید. معمولا با ناسازگاری و طلاق زن و شوهر علاوه بر خود زوجین بیشترین صدمه را بعد از طلاق و جدایی پدر و مادر، متاسفانه بچه­ ها و فرزندان آن خانواده می بینند. در واقع زمانی که پدر و مادر با یکدیگر زندگی می‌کنند نگهداری فرزندان بر عهده هر دوی آن‌ها است.

درنهایت با توجه به شرایط پدر و مادر، دادگاه تصمیم می گیرد که کودک تحت حضانت کدام یک از والدین قرار‌گیرد. معمولا نگهداری از فرزندان تا ۷ سالگی با مادر و بعد از آن با پدر است.

تعیین محل ملاقات فرزند برای والدین

طبق قانون حمایت از خانواده و پرونده های ملاقات با فرزند، اگر هر یک از والدینی که جدا از یکدیگر زندگی می کنند، بخواهند فرزند خود را ملاقات کنند، باید به دادگاه مراجعه کرده و حکم ملاقات با فرزند خود را بگیرند، سپس به محل تعیین شده توسط دادگاه رفته و فرزند یا فرزندان خود را ملاقات می کند.

متأسفانه گاهی این امر با دخالت نیروی انتظامی و ملاقات فرزند در کلانتری ­ها صورت می گیرد. از آنجا که کلانتری­ ها به دلیل فضای خشن و جرایمی، و رفت و آمد افراد خلافکار و مجرم به آنجا، محیطی تنش زا و آسیب پذیر برای کودکان به حساب می آید و موجب آسیب روحی و روانی بیشتر بچه­ ها می شود.

فرماندهی نیروی انتظامی و برگزاری یک کارگاه (30 نفر) ویژه ماموران قضایی مستقر در مراکز بهزیستی و مسئولان مراکز بهزیستی در خصوص ارتقاء اطلاعات حقوقی و قضایی مرتبط با طرح ملاقات فرزندان طلاق در طی سه سال متوالی از سال 95، منجر به راه اندازی 17 مرکز ملاقات والدین با فرزندان طلاق در مراکز بهزیستی در سطح استان تهران شد.

اقدامات لازم برای تجهیز این مراکز ازجمله تهیه وسایل بازی،نقاشی و رنگ آمیزی و سرگرمی کودکان فراهم شده است.

تعیین زمان ملاقات فرزند با والدین

یکی از موضوعاتی که در این خصوص دارای اهمیت است. تعیین زمان و مکان مناسب برای ملاقات فرزندان مشترک است که صلاح کودک نیز در نظر گرفته شود. بعضی اوقات زوجین بر سر ملاقات با فرزند و جزئیات مربوط به آن دچار اختلاف می شوند؛

به همین دلیل یکی از موضوعات مهم که در خصوص ملاقات فرزند ممکن است مطرح است، زمان ملاقات با فرزند و مکان ملاقات با فرزند می باشد.

بر اساس قانون مدنی، تعیین زمان و مکان ملاقات فرزندان در صورت اختلاف بین والدین با دادگاه خانواده است؛ بنابراین، زمانی که والدین مخالف دیدار یکدیگر با فرزند مشترکشان باشد، دادگاه با در نظر گرفتن مصلحت کودک و شرایط خانوادگی او، زمان و مکان ملاقات با بچه را تعیین می کند.

در واقع هیچ یک از والدین نمی تواند از ملاقات دیگری با کودک جلوگیری مخالفت کنند.

سن قانونی کودکان برای انتخاب حضانت

انتخاب قیومیت توسط داده خانواده مخصوص کودکانی که هنوز به سن بلوغ نرسیده اند،است، معمولا پسرها با رسیدن به سن 15 سالگی و دختران با رسیدن به سن 9 سالگی، خودشان حق دارد انتخاب کند که با پدرش زندگی کند یا با مادرش؛ که در هر صورت تامین مخارج زندگی فرزند با پدر خواهد بود.

اما حق حضانت هر یک از والدین نباید باعث شود که دیگری از حق ملاقات با فرزند خود محروم شود. ملاقات با فرزند حق والدین است لذا نمی‌توان آن‌ها را از این حق محروم کرد.

حق ملاقات فرزند

طبق ماده 1174 قانون مدنی، هرگاه به هر دلیلی مانند طلاق، والدین طفل در یک منزل سکونت نداشته باشند، هر یک از والدین که بدین نحو حضانت فرزند را بر عهده ندارد، می‌ تواند با استناد به حق ملاقات، در زمان و مکان مشخص فرزند خود را ملاقات نماید. این زمان و مکان مشخص با توافق والدین و در صورت عدم توافق با تصمیم دادگاه خواهد بود.

در صورتی که فرد ملاقات کننده فرزند از بازگرداندن فرزند به فردی که حضانت طفل را بر عهده دارد، امتناع ورزد، قابلیت پیگیری قانونی طبق ماده 40 قانون حمایت از خانواده در سال 1391 و صدور حکم بازداشت از سوی دادگاه وجود دارد.

با تشخیص دادگاه مبنی بر عدم امکان حضور طفل به تنهایی در زمان ملاقات، ملاقات‌ها در زمان محدود و در مراکز مورد تعیین دادگستری باید صورت گیرد (ماده 67 آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از خانواده مصوب سال 1393). طبق ماده 41 قانون حمایت از خانواده، امکان استقرار ناظر و تعیین حدود نظارت وی در زمان عدم توافق والدین بر حضانت و نیز ملاقات فرزند وجود دارد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مدت زمان طلاق توافقی در ایران چقدر است؟

همچنین برای جلوگیری از ایجاد خلل در ملاقات فرزند، طبق ماده 14 قانون حمایت از خانواده مصوب سال 1353، «پدر یا مادر یا کسانی که حضانت طفل به آنها واگذار شده، نمی‌توانند طفل را به شهری غیر از محل اقامت مقرر بین طرفین یا غیر از محل اقامت قبل از وقوع طلاق یا به خارج از کشور بدون رضایت دیگری (که حضانت فرزند با وی نیست)، بفرستد؛ مگر با کسب اجازه از دادگاه و در صورت ضرورت».

ضمانت اجرای جلوگیری از ملاقات با فرزند

فرزندان، باید در یک محیط شاد و آرام رشد کنند و امنیت معنوی آنها، علاوه بر نیازهای مادی آنها تضمین شود. جلوگیری از ملاقات با فرزند، صدمات روحی و معنوی فراوانی را برای فرزند و همچنین پدر یا مادر وی به بار خواهد گذاشت. بنابراین، در قانون حمایت از خانواده، ضمانت اجراهایی در خصوص جلوگیری از ملاقات با فرزند در نظر گرفته شده است. ضمانت اجرای جلوگیری از ملاقات با فرزند، در این قانون، شامل موارد ذیل است :

به موجب ماده 41 قانون حمایت از قانون مصوب 1391، “هرگاه دادگاه، تشخیص دهد توافقات راجع به ملاقات ، حضانت ، نگهداری و سایر امور مربوط به طفل برخلاف مصلحت اوست ، یا در صورتی که مسئول حضانت، از انجام تکالیف مقرر خودداری کند و یا مانع ملاقات طفل تحت حضانت با اشخاص ذی حق شود ، می تواند در خصوص اموری از قبیل واگذاری حضانت به دیگری یا تعیین ناظر با پیش بینی حدود نظارت وی و با رعایت مصلحت طفل، تصمیم مقتضی اتخاذ کند.”

به موجب ماده 54 قانون حمایت از خانواده، “هرگاه مسئول حضانت، از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی ‌حق شود، برای بار اول، به پرداخت جزای نقدی درجه هشت و درصورت تکرار، به حداکثر مجازات مذکور محکوم می ‌شود.”

براساس ماده 40 قانون حمایت از خانواده، “هرکس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل، استنکاف کند یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل امتناع ورزد، حسب تقاضای ذی نفع و به دستور دادگاه صادرکننده رای نخستین، تا زمان اجرای حکم، بازداشت می شود.” بنابراین عدم استرداد فرزند و جلوگیری از ملاقات با فرزند، می تواند سبب شود، که بنابر تقاضای ذی نفع ( کسی که حضانت با او است ) حکم بازداشت اجرا شود.

آثار ممانعت از ملاقات فرزند

وقتی قانونگذار حق حضانت را برای پدر یا مادر تعیین کرده است، و در مقابل حق ملاقات را برای طرف دیگر، دو طرف بایست به حقوق یکدیگر احترام گذارند و اگر پدر یا مادر که حق حضانت را دارد، مانع ملاقات طفل توسط طرف دیگر که حق ملاقات را دارد، شود، موجبات مسئولیت کیفری برای خود ایجاد خواهد کرد.

در همین خصوص دو ماده قانونی مجازات کیفری برای ممانعت کننده از ملاقات طفل پیش بینی کرده است؛

ماده 632 قانون مجازات اسلامی، برای فردی که از ملاقات فرزند توسط شخص یا اشخاصی که حق ملاقات دارند، جلوگیری نماید، 3 تا 6 ماه حبس و یا جزای نقدی به ارزش یک میلیون و پانصد هزار تومان تا سه میلیون تومان در نظر گرفته می‌شود.

ماده 54 قانون حمایت خانواده مصوب 91 که در مرتبه نخست جزای نقدی درجه 8 یعنی 3 میلیون تومان و در صورت تکرار به حداکثر مجازات درجه 8 یعنی تا سه ماه حبس محکوم می شود.

پایان حضانت و حق ملاقات فرزند

ابتدا بایست حق حضانت والدین را با توجه به سن اولاد تعیین کرد تا بتوان پایانی برای آن در نظر گرفت؛ حق حضانت و نگهداری اولاد پسر یا دختر تا سن 7 سالگی تمام شمسی با مادر است یعنی شروع 8 سالگی شمسی پایان حق حضانت مادر و شروع حق حضانت پدر است. اما نسبت به حق حضانت پدر قانونگذار مدت را با توجه به سن بلوغ تعیین کرده است، بدین معنا که حق حضانت پدر نسبت به فرزند دختر تا سن 9 سالگی تمام قمری و نسبت به فرزند پسر تا سن 15 سالگی تمام قمری می باشد و پایان حق حضانت پدر، شروع سن 10 سالگی قمری برای فرزند دختر و 16 سالگی قمری برای فرزند پسر می باشد. در مدتی که حق حضانت با پدر یا مادر است، طرف دیگر که حق حضانت ندارد، حق ملاقات فرزندان را دارد که به توافق پدر و مادر روز و ساعت و مکان آن مشخص می شود و اگر توافق حاصل نشود، قاضی رسیدگی کننده به پرونده تکلیف آن را مشخص می کند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

حکم منع ملاقات فرزند

در صورتی که دادگاه بر اساس صلاحیت خود، در مواردی که تشخیص مصلحت فرزند باشد، ملاقات را به ضرر فرزند بداند، می‌تواند فاصله زمانی بین هر ملاقات (موعد ملاقات) را طولانی (مانند ماهی یک بار یا شش ماه یک بار) و یا مدت زمان ملاقات را محدود کند یا در صورت لزوم حضور ناظر یا شخص دیگری در کنار فرزند را ضرروری بداند.

دادگاه می‌تواند در زمانی که ملاقات فرزند به دلایلی همچون ابتلای پدر یا مادر به مشکلات روانی خطرساز، حکم منع ملاقات فرزند را صادر نماید.

دستور موقت فوری ملاقات فرزند

اما اگر کسی که حضانت فرزند با اوست مانع ملاقات طرف دیگر شود طرف دیگر می تواند با مراجعه به دادگاه (دادن دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی) تقاضای ملاقات فرزند کند. در این راستا می تواند ابتدا دستور موقت فوری ملاقات فرزند را نیز از دادگاه تقاضا کند. پر واضح است که دادگاه خانواده با رعایت مصلحت طفل بایستی حق ملاقاتی برای خواهان تعیین کند. اما بر طبق ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده ممانعت از ملاقات فرزند جرم است.

ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده: «هرگاه مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی حق شود، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت و درصورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می شود.»

ماده ۴۰ قانون مذکور نیز تعیین تکلیف کرده که: «هرکس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل استنکاف کند یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل امتناع ورزد؛ حسب تقاضای ذی نفع و به دستور دادگاه صادرکننده رأی نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می شود.»

مجازات های قانونی در ممانعت از ملاقات فرزند

استرداد طفل

باید توجه داشت که ماده ۴۰ پیش گفته که به دادگاه اجازه بازداشت هر کسی که مانع اجرای حکم دادگاه و استرداد طفل می شود را داده است در مورد ممانعت از اجرای دستور موقت فوری ملاقات فرزند اجرا نمی شود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه ۹۲-۱۶۱۹/۵۰۳-۷/۹۲/۸۲۲ مورخ ۹۲/۱/۵ جواب داده است که ضمانت اجرای مندرج در ماده۴۰ قانون حمایت خانواده مختص حکم است و نه دستور موقت که در قالب قرار صادر می شود و نهایت زمانی بازداشت تا زمانی است که علت بازداشت مرتفع گردد.

خارج کردن کودک از محل حضانت و ملاقات چه شرایط و عواقبی دارد ؟

بر اساس ماده 1174 قانون مدنی، توافق در خصوص زمان ، محل و سایر جزئیات ملاقات فرزندان ، به عهده والدین بوده و خودشان برای زمان ملاقات، باید به توافق برسند. اما در صورتی که اختلافی بین والدین در این خصوص حادث شود، دادگاه طریقه آن را بر اساس شرایط و مصلحت کودک تعیین می کند که ممکن است یک یا دو بار در آخر هفته باشد .

بر همین اساس قانونگذار مواردی را هم پیش بینی نموده تا به واسطه آن حق ملاقات با فرزند برای طرف دیگر حفظ شود. برای نمونه : پدر یا مادری که حضانت کودک را بر عهده دارد نمی تواندبدون اجازه دادگاه، کودک را از محل حضانتش خارج کند، یا کودکان کوچک که عقل آنها کامل نشده را نمی توان بدون رضایت ولی ، قیم ، مادر یا پدری که حضانت و نگهداری او به آنان واگذار شده است، از محل اقامت مقرر بین طرفین یا محل اقامت قبل از طلاق، به محل دیگر یا خارج از کشور انتقال داد، مگر اینکه دادگاه آن را به مصلحت کودک بداند. البته بنا به درخواست طرف دیگر، برای تضمین بازگرداندن کودک، ضمانت یا تأمین مناسبی از فردی که حضانت را عهده دار است اخذ میشود تا حقوق طرف دیگر حفظ گردد.

مزایا وکیل ملاقات با فرزند

ازجمله مزایایی که وکیل متخصص در امور ملاقات با فرزند می تواند داشته باشد، عبارت است از:

  • در کوتاه ترین زمان وکیل ملاقات با فرزند را میتواند بگیرد.
  • نیازی به حضور مادر و پدر در دادگاه نمیباشد.
  • نیازی به حضور زن و مرد در شورای حل اختلاف نمی باشد.
  • اگر مادر و پدر توافق داشته باشند وکیل مطابق توافقنامه عمل خواهد کرد.
  • با توجه به مصلح فرزند و تمایل او وکیل میتواند برای گرفتن حضانت فرزند هم اقدام کند.
این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مساحقه، جرمی علیه زنان و راه های به اثبات رساندن این جرم

مراحل ملاقات با فرزند توسط وکیل

مراحلی که توسط یک وکیل در این موضوع انجام می شود، عبارت است از:

  1. هر یک از زوجین قبل و بعد از طلاق قصد ملاقات با فرزند خود را دارند.
  2. خوب اکنون شما نیاز به وقت حضوری دارید تا مدارک خود را تحویل وکیل متخصص امور خانواده دهید.
  3. پس از گرفتن وقت حضوری با وکیل مدارک خود را تکمیل و به همراه داشته باشید.
  4. تنها در این مرحله یکی از زوجین برای تحویل مدارک به وکیل مربوطه به دفتر مراجعه می کند و از اینجا به بعد کلیه مراحل توسط وکیل انجام می شود.
  5. وکیل برای گرفتن حق ملاقات به مراجع قضایی مراجعه کرده و وقت ملاقات تعیین خواهد شد.
  6. هر یک از زوجین ملزم خواهند شد که بر اساس تکلیفی بودن حضانت فرزند را برای ملاقات با دیگری مهیا کنند.

مدارک ملاقات فرزند توسط وکیل

مدارک مورد نیاز برای ملاقات با فرزندان، موارد زیر می باشد:

1) اصل سند ازدواج یا طلاق نامه

2) اصل شناسنامه

3) کپی کارت ملی

4) در صورت نبود اصل سند ازدواج باید رونوشت آن را از دفترخانه محل انعقاد عقد نکاح دریافت کنید.

حق ملاقات فرزند حقی قانونی و غیرقابل سلب برای پدر یا مادر

حق ملاقات فرزند از جمله حقوق ذاتی پدر و مادر نسبت به فرزند شان می باشد که حتماً نباید به بعد از طلاق موکول شود بلکه به تصریح ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی، ممکن است پدر و مادر بنا به دلایلی از یکدیگر جدا زندگی کنند که در این صورت حق ملاقات برای ایشان وجود دارد.

در ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی، قانونگذار به کسی که حق حضانت فرزند با او نمی باشد، حق ملاقات پیش بینی کرده است و این حق ملاقات برخلاف حق حضانت، به هیچ وجه نمی توان از پدر و مادر گرفت حتی پدر و مادری که در صورت تحقق چند شرط مندرج در ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی را دارا باشند از قبیل، اینکه به مواد مخدر یا الکل اعتیاد داشته باشند، به فساد اخلاقی شهرت داشته باشند، در بستر بیماری قرار داشته باشند، هم این حق از ایشان سلب نخواهد شد.

نتیجه گیری

پدر و مادر در هر شرایطی می توانند از حق ملاقات فرزند مشترک بهره مند شوند مگر اینکه مصلحت کودک در سلب حق ملاقات یکی از پدر و مادر باشد که این امر کاملاً به تشخیص دادگاه می باشد. در همین خصوص ماده ۴۵ قانون حمایت از خانواده، رعایت مصلحت طفل در تمامی تصمیمات دادگاه را ضروری تشخیص داده است و این اختیار را به قاضی پرونده داده که برخلاف مقررات قانونی به مصلحت طفل رأی صادر کند.

سوالات متداول در مورد ملاقات فرزند

مجازات ممانعت زوج از استرداد طفل به شخصی که حضانت فرزند را دارد؛ چیست؟

بر طبق ماده 632 قانون مجازات اسلامی اگر کسی از دادن طفلی که به او سپرده شده است در موقع مطالبه اشخاصی که قانونا حق مطالبه دارند امتناع کند مرتکب جرم شده است و کسی که دارای حق حضانت است می تواند شکایت کند

آیا می توان مدت زمان ملاقات و تعداد دفعات ملاقات با فرزند را در هفته افزایش یا کاهش داد؟

بله؛ این امر تحت شرایط خاصی صورت می گیرد که این شرایط مستقیماً با شما و فرزندتان در ارتباط است و اگر با یک وکیل خوب مشورت نمایید می توانید این شرایط را برای قبول کردن درخواستتان بوجود بیاورید.

آیا در صورتیکه از دادن حضانت فرزند پشیمان بود می توان فرزند را دوباره پس گرفت؟

این امکان وجود دارد، البته تنها در صورتی که همسر شما نیز به این کار راضی باشد، البته شرایط را با کمک یک وکیل خوب می توان بوجود آورد.

آیا قبل از طلاق می توان یکی از والدین را از ملاقات با فرزندش محروم کرد ؟

برای ملاقات با فرزند قبل از طلاق ، می توان به شخصی که طفل نزد اوست اظهارنامه فرستاده و یا برای تعیین مدت زمان زمان ملاقات با فرزند به مراجع قانونی مراجعه نمود که اطلاعات تکمیلی پیرامون موضوع ضمن مقاله ارائه شده است.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس