مجازات صدور چک از حساب مسدود

0

چک برگه‌ یا سندی میباشد که به سبب آن، صادر کننده آن به بانک دستور می‌دهد تا تمام یا قسمتی از مبلغی که نزد بانک به امانت سپرده است را به دارنده چک پرداخت و ارایه کند. هر شخص با آگاهی از مسدود بودن حساب بانکی خود چک صادر کند، قانونا این رفتار او در حکم قانون صدور چک بی‌محل میباشد و به حداکثر کیفر و مجازات قانونی محکوم می‌شود.صدور چک از حساب بسته از جرائمی میباشد که در قانون برای آن مجازات پیش بینی شده است. برای توضیحات بیشتر در مورد  این جرم و قوانین مجازات آن در ادامه با ما همراه باشید.

صدور چک از حساب مسدود

از مواردی که سبب می‌شود بانک در برابر چک ارائه‌ شده گواهی ‌عدم‌ پرداخت صادر کند و به اصطلاح چکآن شخص برگشت بخورد، هنگامی است که  فرد با اطلاع از مسدود بودن حساب خود، چک ارایه می‌ دهد. حال اینپرسش بوجود می آید که اگر فردی از مسدود بودن حساب خود آگاهی داشته باشد اما با علم به این مسیله اقدام به صادر کردن چک از همان حساب کند، آیا شخص گیرنده چک می‌تواند از شخص صادر کننده چک شکایت کند؟ در جواب این سوال باید گفت که صدور چک بلامحل از حساب بسته جرم محسوب می‌شود شخص صادر کننده چک بلامحل محکوم میباشد و در قانون برای آن مجازات مشخص شده است.

مجازات صدور چک بلامحل

در مورد صدور چک بلامحل از حسابی که مسدود میباشد قانون صدور چک اظهار می دارد: هر شخصی با علم و آگاهی از مسدود بودن حساب بانکی خود چک صادر کند، این رفتار او در حکم صدور چک بی‌محل میباشد و به بالترین مجازات قانونی محکوم خواهد شد.
طبق قانون، هرکس مرتکب جرم صدور چک بلامحل شود، به شرح زیر مجرم میباشد و محکوم خواهد شد.
۱. چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون ریال باشد، به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد.
۲. چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال باشد، به شش ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد.
۳. چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از پنجاه میلیون ریال بیشتر باشد، به حبس از یک سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتی که صادر کننده چک اقدام به صدور چک‌های بلامحل کرده باشد، دادگاه بر اساس مجموع مبالغ مندرج در متن چک‌ها میزان مجازات را تعیین می‌کند.
قابل ذکر است اگر ثابت شود چک‌های بلامحل برای معاملات نامشروع و یا ربا (سود ناروا و نامشروع) ارایه شده،کیفر و مجازات‌های یاد شده برای او اجرا نمی‌شود؛ زیرا اصل معامله باطل و یا چک به موجب پرداخت سود نامشروع و ظالمانه صادر و ارایه شده است.

چک بلامحل شامل چه مواردی میباشد و صادر کننده آن قابل مجازات است؟

۱. صدور چک از حساب خالی:

هر کس با علم به خالی بودن حساب بانکی خود و یا کم بودن وجه آن از مبلغ مندرج در چک مبادرت به صدور چک نماید. چنین چکی بلامحل محسوب شده و مطابق ماده ۷ قانون صدور چک به جرم صدور چک بلامحل قابل مجازات خواهد بود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

۲. صدور چک از حساب مسدود:

هرکس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود به هر علتی مبادرت به صدور چنین چکی نماید چک مزبور بلامحل محسوب شده و صادر کننده آن قابل مجازات است.

۳. صدور دستور عدم پرداخت:

در صورتی که صادر کننده چک به دلایلی نظیر سرقت ،خیانت در امانت و … دستور عدم پرداخت چک را به بانک محال علیه صادر کند، مطابق ماده ۱۴ قانون صدور چک حداکثر ظرف یک هفته باید دلایل ادعای خود را با مراجعه به مراجع قضایی ثابت کند و به بانک تحویل دهد تا در صورت مراجعه دارنده چک مبلغ چک مزبور پرداخت نشود.

در صورتی که صادر کننده بعد از صدور دستور عدم پرداخت به بانک ، نتواند ادعای خود را مبنی بر سرقت یا خیانت اثبات کند این اقدام وی مشمول مجازات صدور چک بلامحل می باشد.

۴. تنظیم نادرست چک:

در صورتی که صادر کننده چک در موقع صدور آن دقت کافی نداشته باشد و یا با سوءنیت امضای نادرستی که با امضای گواهی شده در بانک محال علیه مطابقت ندارد چک را صادر کند و یا در موقع نوشتن چک قلم خوردگی یا اختلافی در مندرجات چک به وجود آید در این صورت وجه چک از جانب بانک پرداخت نخواهد شد و چنین چکی نیز چک بلامحل محسوب می شود.

همینطور در مواردی که در متن چک شرطی درج شده باشد بانک بنا به درخواست دارنده چک بدون توجه به شرط ، اقدام به برگشت زدن چک می نماید در واقع چنین چکی نیز بلامحل محسوب شده و برگشت زده می شود.

شرایط تحقق جرم صدور چک بلامحل

برای آنکه چکی واجد شرایط مجرمانه یا کیفری باشد، قانونگذار یک سری شرایط مختلفی را تعیین کرده است،فقط چک‌های عادی که اشخاص عهده بانک‌ها از حساب جاری خود ارایه می دهند و صادر می‌کنند، شامل موارد جزایی می شوند و چک‌های به اصطلاح تضمین‌شده یا مسافرتی یا تاییدشده از قلمرو صدور چک بلامحل خارج هستند، زیرا چک‌های عادی، تضمینی به جز اعتبار صادر‌کننده آنها ندارند اما پرداخت وجه بقیه چک‌ها به طور معمول توسط بانک‌ تضمین می‌شود. چک یک سند عادی میباشد که قانونگذار بخشی از امتیازات اسناد لازم‌الاجرا را در مورد آن قائل شده و آن را در حکم مدرک های لازم‌الاجرا بیان کرده است،نکته قابل ذکر اینکه شخص دارنده چک اعم از شخصی که چک در وجه او صادر شده یا چک به نام آن شخص پشت‌نویسی شده است؛ صدور چک توسط شخص صادر‌کننده، او را موظف می‌ کند که در تاریخ مندرج در آن، برابر مبلغ ذکر شده را در بانک محال‌علیه تامین کند و نباید قسمتی از وجه را از حساب خود خارج کند یا دستور عدم پرداخت مبلغ چک را بدهد.

صادر‌کننده چک نباید چک را به گونه ای تنظیم کند که بانک به دلایلی ازجمله عدم تطابق امضا یا قلم‌خوردگی در متن چک یا اختلاف در مندرجات چک و مانند آن از پرداخت مبلغ چک خودداری کند،چنانچه در متن عنوان شده در چک، شرطی برای پرداخت آن عنوان شده باشد، بانک‌ها به این شرط اهمیتی نمی دهند و مبادرت به صدور گواهی عدم پرداخت یا اصطلاحا برگشت زدن چک به خواسته دارنده چک می‌کنند البته چک‌های تاریخ‌دار صرفا در تاریخ درج شده در آن  یا پس از آن تاریخ ذکر شده قابل وصول هستند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  گونه های مجازات

قانون جدید حاکم بر مهلت رفع اثر از چک برگشتی

بر طبق  قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب ۱۳۹۷ ،فرصت زمانی ۱۰ روزه برای ارسال اطلاعات چک های برگشتی به سامانه بانک مرکزی لغو شده و به محض صدور گواهینامه عدم پرداخت ، بانک‌ها مکلف و موظف به ارسال اطلاعات مذکور به سامانه بانک مرکزی هستند.

بنابراین بانک مکلف است به درخواست دارنده چک به صورت فوری غیر قابل پرداخت بودن آن را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت کند.

توصیه می شود در اینگونه مواقع با در دست داشتن چک بلامحل و پس از اخذ گواهی عدم پرداخت از بانک در قدم بعدی با یک وکیل یا مشاور مجرب در باره راهکارهای قانونی چک صحبت و مشورت نمایید و از حقوق قانونی خود مطلع شوید.

نحوه شکایت در خصوص چک بلامحل

 پس از اینکه قانونگذار در قانون اصلاح صدور چک مقررات مربوط به چک را اصلاح نمود بسیاری از افراد چنین تصور کردند که راه حل شکایت کیفری در خصوص چک های بلامحل از بین رفته و تنها اقدام حقوقی باقی مانده است چنین باوری درست نیست چرا که مقصود از اصلاح قانون صدور چک بستن راه کیفری و مجازات برای دارندگان چک بلامحل نبوده قانونگذار صرفاً جهت تسهیل طرح دعوای مطالبه مبلغ چک چنین اقدامی انجام داده و همچنین هدف مورد نظر آن کاهش حجم پرونده‌های ارایه شده و مطرح در خصوص چک می باشد چراکه با تمهیداتی که قانونگذار در این باره اندیشیده و ارایه داده است در صورتی که صادر کننده چک در تاریخ عنوان شده روی چک در حساب خود موجودی نداشته باشد همه حساب های وی توقیف می شود و صدور دسته چک جدید از سوی سایر بانکها نیز برای او وجود نخواهد داشت به همین علت موضوع دعاوی حقوقی در مورد چکهای برگشتی بسیار کم خواهد شد چرا که اشخاصی که قصد سوء استفاده از دسته چک های موجود در ید خود را دارند اآگاه به این موضوع هستند که در صورتی که چکشان برگشت بخورد همه حسابهای آنها بسته و مسدود شده و از طرفی  تا هنگامی که چک برگشتی آنها پاس نشود نمی توانند دسته چک دریافت کنند بنابراین افرادی که در بازار دارای اعتبار هستند به دنبال راه حل برای حل این مسیله و پاس شدن چک های خود می باشند.

مقدمه مورد نیاز برای طرح شکایت صدور چک بلامحل

وقتی شما به بانک مراجعه کرده و با حساب خالی روبرو شوید و یا اینکه متصدی بانک به شما اعلام کند که چک صادره از حساب مسدود و بسته شده صادر شده است باید در اولین قدم تقاضای صدور گواهی عدم پرداخت نمایید متصدی امور بانک مکلف است گواهی مذکور را صادر نماید در این گواهی عدم پرداخت عنوان کردن موضوعاتی بسیار مهم و دارای اهمیت می باشد از جمله اسم صادر کننده چک و همیطور نام خانوادگی او و شماره حسابی که چک از آن حساب صادر شده است نام پدر شخص صادر کننده چک شماره شناسنامه و کد ملی شخص همچنین مشخصات دارنده چک به بانک مراجعه کرده و درخواست گواهی عدم پرداخت نموده است نیز باید در گواهی مذکور عنوان و درج شود. مشخصات چک از جمله شماره چک و مبلغ آن. قابل ذکر میباشد که پس از دریافت گواهی عدم پرداخت با توجه به اینکه بانک مرکزی در سیستم جدید خود برای هر چک کد رهگیری یکتا تعریف نموده است دارنده چک باید کدرهگیری ذکر شده را نیز از متصدی بانک مربوطه گواهی عدم پرداخت را دریافت نموده و بخواهد که مهر و امضا زیر این گواهی درج شود پبعد از اخذ گواهی عدم پرداخت و کد رهگیری چک، دارنده چک ۶ ماه فرصت دارد که نسبت به طرح شکایت کیفری اقدام کند بیان این نکته نیز مهم است که جهت برگشت زدن چک نیز دارنده چک از تاریخ عنوان شده روی چک تنها ۶ ماه فرصت دارد که نسبت به دریافت گواهی عدم پرداخت اقدام کند و در صورتی که هر کدام از این شش ماه های مذکور بگذرد و منقضی شود دارنده چک دیگر طرح شکایت کیفری داشته باشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مفهوم و قلمرو اعمال نظام نیمه آزادی در احکام کیفری

صدور چک از حساب مسدود یک جرم عمدی میباشد

کیفر و مجازات صدور چک از حساب مسدود قابلیت تعلیق نیز ندارد همچنین برخلاف صدور چک در حالت معمول که احراز سوء‌نیت مجرمانه لازم است نیاز نمی باشد، صدور چک از حساب بسته شده یک جرم عمدی میباشد و سوء‌نیت مرتکب به جرم یا علم و آگاهی او به مسدودی حساب بانکی خود در هنگام ارایه و  صدور چک باید ثابت شود و در صورت عدم اثبات این جرم محقق نمی‌شود. نکته قابل ذکر دیگر این است که اشخاصی که ادعا می کنند چک آنها به روش مجرمانه‌ای مانند سرقت و خیانت در امانت تحصیل شده است، می‌توانند مطابق ماده ۱۴ قانون صدور چک به بانک محال‌علیه دستور عدم پرداخت صادر کنند و حداکثر باید به مدت یک هفته از مرجع قضایی نتیجه اقدامات خود را دریافت و به بانک ارایه دهند و چنانچه خلاف ادعای آنها مشخص و اثبات شود عمل آنها مشمول مجازات صدور چک بلامحل موضوع ماده ۷۷ قانون مربوطهخواهد بود.

مزایای شکایت کیفری چک بلامحل

 اجرا گذاشتن چک انواع مختلفی دارد مزیت شکایت کیفری این است که نسبت به سایر روش های تعیین شده در قانون برای مطالبه مبلغ چک هزینه کمتری داشته و با توجه به این که منجر به حکم حبس خواهد شد فوریت امر نیز قابل توجه می باشد چرا که غالبا با صدور برگ جلب برای صادر کننده چک بلامحل او با هراس و ترس بازداشت شدن اقدام به پرداخت مبلغ چک می نماید اما باید اینمهم را نیز یاآوری کنیم که شکایت قانونی و کیفری چک در نهایت امر و اگر منتهی به صدور حکم شود الزامی جهت پرداخت مبلغ برای محکوم علیه ایجاد نمی‌کند و صرفاً مجازات همسر برای او در پی خواهد داشت اما از این جهت که تعیین شدن کیفر و مجازات حبس یک اهرم بسیار جدی برای فشار روی ارایه کنندگان چک بلامحل می‌باشد به طور معمول اقدام کیفری برای چک های بلامحل به نتیجه دلخواه و مطلوب خواهد رسید.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس