مجازات روزه خواری

0

روزه عملی است که در طی ۳۰روز مشخص فرد فقط میتواند در ساعات معینی عمل خوردن و آشامیدن را انجام دهد،روزه باعث میشود که فرد صبر و بردباری اش افزایش پیدا کند و حال و احوال افراد فقیر را درک کند.

منتها یکسری از افراد به روزه اعتقادی ندارند با اینکه دینشان اسلام است منتها یکسری از افراد هستند که دینشان اسلام نیست و در دینشان روزه ذکر نشده است،این افراد اگر در کشورهای اسلامی زندگی میکنند باید به احترام افرادی که روزه هستند عمل خوردن و آشامیدن را انجام ندهند زیرا جدا از مجازاتی که دارد عمل زشت و ناپسندی است و جلوه خوبی نخواهد داشت،منتها در موارد اضطرار میتوانند این کار را انجام بدهند.

بین یک عمل حرام و تظاهر به عمل حرام تفاوت وجود دارد. تظاهر به عمل حرام یعنی اینکه عملی با قصد آشکار کردن صورت بگیرد. اگر کسی بر اثر بیماری توان گرفتن روزه را نداشته باشد عمل حرامی انجام نداده است اما اگر همین فرد در معبر و در انظار عمومی اقدام به خوردن و آشامیدن کند، عمل او تظاهر به روزه‌خواری است.

روزه خواری نباید به شکل یک رفتار اجتماعی جلوه کند چرا که در این صورت حقوق خیلی از شهروندان(روزه داران) نادیده گرفته شده و قبح روزه خواری در جامعه اسلامی شکسته می شود.

طبق ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی هر شخص علناً در انظار عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی کند، علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود و در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نیست، اما عفت عمومی را جریحه دار کند، فقط به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

البته توجه به این نکته ضروری است که این ماده شامل افراد غیر مسلمان هم می‌شود، به این معنا که با وجود آن که روزه گرفتن برای افراد غیر مسلمان واجب نیست، اما در صورتی که آن‌ها در ملأ عام اقدام به روزه خواری کنند مرتکب جرم شده‌اند و به مجازات مقرر در ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.

روزه خواری در ملأ عام هنگامی جرم است که به‌صورت عمدی انجام شود، بنابراین اگر فردی سهواً در معابر عمومی اقدام به نوشیدن یا خوردن کند مرتکب جرمی نشده است.

انجام هر فعل حرامی در معابر و انظار عمومی جرم است و بر این اساس تظاهر به روزه‌خواری حتی در خودرو هم شامل این حکم می‌شود، بنابراین اگر کسی در خودرو شخصی اقدام به روزه خواری کند، جرم مرتکب شده و پلیس می‌تواند با او برخورد کند و این استدلال که خودرو حریم شخصی است، موجب سلب مجازات فرد نمی‌شود.

ماده ۶۳۸ و تفاسیر آن(تفسیر تظاهر به عمل حرام)

روزه از جمله احکام دین اسلام است که بر مسلمانان واجب است که در ماه رمضان که طبق تاریخ قمری محاسبه می شود روزه بگیرند. می بایست بدانیم که باید مرز اخلاقیات را از هنجارهای اجتماعی جدا نماییم؛ اینکه در ماه رمضان افرادی که به هر دلیلی روزه دار نیستند را از خوردن و آشامیدن در معابر عمومی محروم نماییم و در واقع آزادی آنها را سلب نماییم و در غیر اینصورت آنها را مجرمانی بدانیم که شایسته مجازات هستند نمی تواند با هیچ کدام از اصول دموکراسی مطابق باشد. اینکه افراد در ماه رمضان برای احترام به افراد روزه دار در معابر عمومی اقدام به خوردن و آشامیدن نمی کنند یک بحث کاملاً اخلاقی است و اساساً نمی توان آن را در ذیل حقوق جزا بررسی نمود. حتی اگر فقها حکم بر حرمت چنین عملی داده باشند باز نمی توان آن را دلیلی بر جرم انگاری هرگونه رفتاری که به زعم فقها گناه است، دانست. رابطه بین گناه و جرم «عموم و خصوص من وجه» است؛ زیرا هر گناهی لزوماً جرم نیست و هر جرمی لزوماً گناه نیست مثل واردات کالا بدون پرداخت گمرک. همچنین مسئله مهمی که می توان بیان نمود آن است که تعریف دقیقی در قانون، از «عمل حرام» نشده، لذا معلوم نیست که مقصود، عملی است که از نظر مرجع تقلید مرتکب، حرام باشد یا از نظر مشهور فقها یا عملی که در مورد حرمت آن اتفاق نظر وجود دارد؟ همچنین در صورت اختلاف نظر فقها به چه دلیل باید کسی را که مثلا مقلد مرجع تقلیدی است که با دیدگاه مشهور فقها مخالف است و عملی را مباح می‌داند، ملزم نمود که از دیدگاه مشهور تبعیت کند و در غیر این صورت مجازات شود؟! هیچ فقیهی چنین الزامی را نمی‌پذیرد.

اما برخی افراد با تفسیرهای وسیع و سطحی از ماده ۶۳۸ قانون تعزیرات روزه خواری و بسیاری از اعمال دیگر را در ذیل این ماده قرار داده و به دنبال افزایش هر چه بیشتر میزان جرائم در جامعه و محدود کردن روزافزون افراد هستند. ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی بیان می دارد: «هر کس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید، علاوه بر کیفر عمل به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا (۷۴)‌ ضربه شلاق محکوم می گردد و در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نمی‌باشد ولی عفت عمومی را جریحه‌دار نماید فقط به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»

در این ماده عبارت «علاوه بر کیفر عمل» نشان دهنده آن است که ماده اساساً در رابطه با اعمال حرامی صحبت می کند که در قانون مجازات برای آن کیفر تعیین شده باشد. «علاوه بر کیفر عمل، به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌گردد». منظور از کیفر، تعزیرات و حدود است لذا جرائم موضوع این ماده قبلاً در قانون جرم انگاری شده اند. بنابراین رفتاری همچون روزه خواری که هیچ حکم مصرحی در قانون مجازات ندارد اصولاً در این ماده نمی گنجد.

در قسمت دوم ماده نیز آمده است که در صورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نمی‌باشد ولی عفت عمومی را جریحه‌دار نماید فقط به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد. حال که نمی توان رفتار روزه خواری را با صدر ماده ۶۳۸ تطبیق داد به ذیل ماده مراجعه کرده و بررسی می نماییم که آیا می توان روزه خواری را در ذیل ماده جای داد و مطابق قسمت دوم ماده روزه خواران را مجازات نمود؟ در این رابطه نیز باید بیان نمود که در ذیل ماده نیز بیان شده آن دسته از اعمال حرامی که در قانون برای آن مجازات تعیین نشده است اگر موجب جریحه دار شدن عفت عمومی گردد، مجازات دارد. حال باید پرسید که آیا از دیدگاه عقل بشر، روزه خواری عفت عمومی را جریحه دار خواهد کرد؟ چراکه ارتکاب هر عمل حرامی در انظار عمومی لزوماً موجب جریحه‌دار شدن عفت عمومی نیست.

مجازات روزه خواری

در تفسیر هر ماده ی قانونی باید بدانیم که تفسیر قانون کشفمنظور قانون گذار نیست، بلکه کشف بهترین معنای قانون است. منظور از بهترین معنا آن معنایی است که در راستای اعطای هرچه بیشتر آزادی به افراد جامعه و جلوگیری از محدود کردن آن هاست. در واقع بهترین معنای قانون، دموکراتیک ترین معنای قانون است. لذا منطقی است با تفاسیر متعصبانه از مواد قانونی به گسترده تر کردن دامنه حقوق جزا دامن نزنیم و مرز بین اخلاق و هنجارهای قانونی را تفکیک نماییم و ملاک هر قاضی برای صدور رأی اصل ۳۶ قانون اساسی قرار گیرد که بیان می دارد «حکم به مجازات و اجرای آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب «قانون» باشد». بنابراین در ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی مراجعه به منابع فقهی، با قانون اساسی و موازین شرعی مغایر است و مصلحت اقتضا دارد مقنن نسبت به اصلاح یا لغو ماده مزبور اقدام کند.

مجازات روزه خواری شامل چه کسانی نخواهد شد؟

با اینکه اگر فردی در ملا عام عمل زشت روزه خواری را انجام بدهد مجازات خواد شد منتها،در یکسری از موارد محدود اگر فرد این عمل را انجام بدهد مجازات نمیشود.

یک=اگر فرد دچار بیماری باشد،یکسری از بیماری ها وجود خواهد داشت که در صورت روزه گرفتن آسیب جدی به بدن وارد خواهد شد حال این آسیب میتواند در مواردی به حدی باشد که موجب مرگ شود خصوصا در سنین بالا‌.

۲)فرد دچار بیماری های ذهنی است،مثلا فردی مجنون است یا آلزایمر دارد و متوجه انجام عملی که میشود نخواهد بود مثلا فردی که مجنون است هر چقدر هم عمل روزه خواری را برای او توضیح بدهید متوجه نخواهد شد یا فردی که بیناری آلزایمر دارد متوجه این نیست که ماه رمضان است.

۳)فرد عذر شرعی داشته باشد:زنان در ماه هفت روز را به خاطر ویژگی خاصی ‌که دارند نمیتوانند عمل روزه را انجام دهند و بخاطر شرایط جسمی شان اکر در ملا عام روزه خواری انجام دهند مشکلی ندارد زیرا ممکن است دچار ضعف شوند.

۴)در مواردی که فرد عملی انجام داده که دکتر بر اساس این عمل ذکر کرده است،انجام عمل روزه داری برای او مضر است.

۵)در صورتی که فرد مسافر است و دچار ضعف شده است،همانطور که میدانید فرد مسافر روزه بر او واجب نیست و هنگام سفر به دلیل راه طولانی ممکن است دچار ضعف شود که در این مورد اشکالی ندارد،منتها ادب حکم میکند که این عنل را به صورت پنهانی انجام بدهد.هر چند که مجازات نشود.

اما در بسیاری از موارد افراد به خاطر شرایط کاریشان که سنگین است عمل روزه خواری انجام میدهند اگر هنگام کار دچار ضعف شوند که ممکن است به انها ضرری وارد شود میتوانند این کار را انجام بدهند و گرنه در غیر اینصورت شرایط کاری سنگین دلیل موجه ای برای انجام این عمل نخواهد بود و دچار مجازات خواهند شد.

اگر فردی خارجی قصد دارد به ایران یا دیکر کشور های اسلامی مسافرت کند عقل حکم میکند که در مورد دین و قوانین کلی آن کشور تحقیقاتی انجام شود تا دچار گرفتاری نشوند،مثلا فردی که در سومالی عمل روزه خواری را انجام بدهد بدون هیچ دلیل موجه ای اعدام خواهد شد،حال فرد توریست باید به این کشور اثبات بکند که از قوانین این کشور مطلع نبوده است که عملی زمانبر هست و حتی افراد مسلمان در ماه رمضان به دیگر کشورها مسافرت میکنند باید شرایط آن کشور را رعایت کنند و در ملا عام این کار را نکنند هرچند که مشمول مجازات نشوند منتها عمل روزه خواری در ملا عام در کشورهای اسلامی عملی ناپسند خواهد بود.پس سعی کنید قوانین دیگر کشور هارا رعایت کنید و به خیال اینکه مجازات نخواهید شد این کار را انجام ندهید.

چرا روزه خواری در جامعه اسلامی جرم محسوب می‌شود؟

۱)  روزه امر خداست چرا که در قرآن سوره بقره آیه ۱۸۳ فرمود« یاایهاالذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون»

اگر امر خدا در جامعه اسلامی بصورت علنی مورد هجمه قرار بگیرد بر حاکم اسلامی است که با آن مقابله کند گر چه براساس امر به معروف و نهی از منکر وظیفه همگان است که حداقل در حد زبانی جلوی روزه خواری را بگیرند. در جامعه اسلامی تاکید شده که اگر کسی به هر دلیل نمی تواند روزه بگیرد نباید حرمت ماه روزه را بشکند.

البته این به این معنا نیست که بخواهیم کسی را مجبور به گرفتن روزه کنیم این موضوع نه تاکید شده نه وظیفه ی کسی است. هر انسان مومن و مسلمانی باید براساس اینکه چارچوب دین و احکام اسلام را پذیرفته است موظف به اجرایی کردن آن است حال اگر به هر دلیلی نتوانست از عهده عمل کردن به احکام (مثل روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان)برآید نباید در مخالفت با آن رفتارهای علنی و محسوس نماید به هر دلیلی اگر کسی نتوانست روزه بگیرد باید از خوردن و آشامیدن در ملا عام پرهیز نماید در غیر اینصورت در روایات اسلامی مجازات سنگینی با تحقق شرایط برای آن وجود دارد به این روایات توجه کنید:

«سُئِلَ أَبُو جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ رَجُلٍ شَهِدَ عَلَیْهِ شُهُودٌ أَنَّهُ أَفْطَرَ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ ثَلَاثَهَ أَیَّامٍ‏ قَالَ یُسْأَلُ هَلْ عَلَیْکَ فِی إِفْطَارِکَ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ إِثْمٌ فَإِنْ قَالَ لَا فَإِنَّ عَلَى الْإِمَامِ أَنْ یَقْتُلَهُ‏ وَ إِنْ قَالَ نَعَمْ فَعَلَى الْإِمَامِ أَنْ یَنْهَکَهُ ضَرْبا.»

از امام باقر (علیه السّلام) در باره مردى سؤال کردند که شهودى‏ علیه او شهادت بدهند که او سه روز در ماه رمضان روزه‏اش را شکسته است. امام علیه السّلام فرمود: از او پرسیده مى‏شود که: آیا در افطارت در ماه رمضان گناهى بر تو تعلّق مى‏گیرد؟ پس اگر بگوید: نه. بر عهده امام است که او را بکشد، و اگر بگوید: آرى، پس امام می ‏باید او را بشدّت مضروب سازد. (ترجمه من لا یحضره الفقیه، ج‏۲، ص: ۴۴۹) و (الکافی، ج۴، ص۱۰۳)

عِیسَى عَنْ سَمَاعَهَ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ وُجِدَ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ وَ قَدْ أَفْطَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ قَدْ رُفِعَ إِلَى الْإِمَامِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَ یُقْتَلُ فِی الثَّالِثَهِ . از امام باقر (علیه السلام) سؤال شد از مردی که در ماه رمضان سه بار پیاپی روزه خواری کرده است و سه بار نزد امام (حاکم شرع) برده شده است. امام فرمود: در دفعۀ سوم، کشته می شود. (الکافی، ج۴، ص۱۰۳)

مجازات روزه خواری

در کتاب فقهی العروۀ الوثقی (مرحوم سید یزدی) که همۀ مراجع معظم تقلید در رساله های علمیه خود، کتاب ایشان را ملاک قرار می دهند، در ج۲، ص ۱۶۷ چنین آمده: اگر کسی در ماه مبارک رمضان بدون عذر شرعی و از روی عمد در ملاء عام روزه خواری کند، در صورتی که نزد حاکم شرع ثابت شود، در مرتبه اول و دوم او را مجازات می کند. اگر باز هم به بی حرمتی نسبت به ماه رمضان ادامه دهد، در مرتبه سوم یا در مرتبه چهارم با اختلافی که در بین فقها وجود دارد اعدام می شود.

براساس قانون مجازات اسلامی، هر کس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید به حبس از ۱۰ روز تا ۲ ماه یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

۲)  روزه خواری علنی تشیع و اشاعه معصیت خداست . در قرآن کریم خداوند در سوره زمر آیه ۱۳ به پیامبر(ص) میفرماید: «قل انی اخاف ان عصیتُ ربی عذاب یوم عظیم»  بگو بدرستیکه من عصیان و نافرمانی خدا را میترسم چرا که طغیان علیه خدا عذاب روز قیامت را بهمراه دارد.

براساس این آیه شریفه مخالفت با امر خدا بصورت علنی و محسوس و ملاعام به یقین اثر نامطلوب اجتماعی دارد و باعث از بین رفتن حرمت احکام الهی خواهد و انسانها بی بند و بار و کسانی که مقید به اصولی نیستند متجری و مستنکف شده و درحرمت شکنی احکام الهی پیشگام و مهاجم خواهند شد . این عمل از نظر قرآن دارای عذاب در روز قیامت است پس اگر اثر نامطلوب بر فرد و اجتماع نداشت آثار اخروی آن چنین شدید نبود. در اینجا تکلیف کسانی هم که اعتقاد به احکام الهی و شریعت ندارند معلوم است چرا که اثر بد روزی خواری علنی و ملا عام چه از ناحیه مسلمانان یا مومنان باشد چه از سوی بی اعتقادان، اثر اجتماعی و فرهنگی و اعتقادی آن فرقی نمی کند هر دو گروه در جرگه مخربان فرهنگ و روح جامعه محسوب می شوند و چون جامعه مومنانه است و احکام دین و شریعت که برای مسلمانان و مومنان لازم الاجرا و لازم الحرمت است برای غیر آنان به دلیل اینکه در فرهنگ عمومی دینداران زندگی می کنند و جامعه سرشار از فضای دینداری است متناسب با حفظ حرمت عموم مردم موظف به رعایت این امر هستند. جکایت این دو گروه حکایت مجموعه ای از افراد و خانواده ها است که در یک ساختمان چندین واحده زندگی می کنند و چون خانه و محل سکونت باید محل آرامش و آسایش افراد و خانواده ها باشد هرکس نمی‏تواند طبق میل و سلیقه خودش عمل کند باید تابع فرهنگ عمومی حاکم بر واحدهای ساختمان باشد در غیر  اینصورت سنگ روی سنگ بند نمی‏شود . افراد ساکن باید همیشه در نزاع و جنگ باشند و همیشه در صدد غلبه بر یکدیگرند. همکارها ، همدلی ها ، عمران و آبادی ، نظافت و…همه چیز تحت الشعاع این موضوع قرار می‏گیرد و نهایت اختلال و اختلاف جای همه چیز را خواهد گرفت و ساختمان محل سکونت به قبرستانی تبدیل خواهد شد و انسان‏ها زندگی می‏کنند اما مرده متحرکند اساس نشاط، شادابی نمی‏کنند ، قانون گریزی و قانون ستیزی رخ خواهد داد و….

۳)  امام باقر(ع) فرمود: «بنی الاسلام علی خمسه اشیاء : علی الصلاه و الزکاه و الحج و الصوم و ولایه» بنای اسلام بر ۵ ستون است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت{کافی ج۴ ص ۴۲)

در این روایت یکی از ارکان و بنا و ستون اصلی اسلام  و شریعت روزه نام برده شده است . عموما از نظر مهندسی ساختمان و معماری بناها ستون ها نقش مهمی در تثبت و استواری و استحکام ساختمانها دارند ، ساختمان را در برابر زلزله ، طوفان و انواع تهاجمات طبیعی و فیزیکی محافظت می کند. در اینجا اگر روزه بعنوان یکی از ستونهای دین نامبرده شده چون باعث استحکام  و تقویت و پایداری دین اسلام است. به دلایل عقلی و نقلی ستون هر چیزی نباید مورد تهاجم و تخریب قرار بگیرد . و از این روایت می توان استباط کرد که روزه صرفا یک حکم فردی و شخصی نیست که کسی در قبال حرمت شکنی آن بگوید به کسی ربطی ندارد . هنجار دینی است که کاملا سبقه اجتماعی داشته و بر روح و جان فرد و جامعه اثرگذار است . مردم روزه دار با روزه گرفتن نوعی همبستگی اجتماعی دینی را به نمایش می گذارند و به دنیا اعلام می کند که ما در چارچوب دین و مسایل دینی زندگی می کنم . یعنی نگاه شما به ما باید با این نوع تفکر و برخوداری باشد که کارهای ما از اعتقاد به دین سرچشمه میگیرد . ارزیابی ها باید با معیارهای دینی صورت پذیرد در غیر اینصورت با انبوهی از انسانهاکه به ارزشها و اعتقادات آنها حمله می شود مواجه خواهید شد.

لذا ماه مبارک رمضان که با عمل روزه با توجه به دستور الهی شناخته میشود هم بعد اثباتی دارد و هم بعد سلبی . بعد اثباتی برای روزداران است و بعد سلبی برای کسانی که به هر دلیل نمی توانند روزه بگیرند نباید حرمت شکنی کنند و این حرمت شکنی تجاوز به حقوق جامعه مومنانه است و جرم محسوب میشو همانند مردمی که دزدی را جرم می دانند اما دزدان بخواهند بر آنها شبیه خون بزنند و هماند ره زنان برآنها حمله ور شوند و اموال آنها را غارت کنند . روزخواری علنی در ملا عام نوعی تجاوز به غیرت و ناموس دینی مردم مومن و مسلمان است . حمله به ارزشها و اعتقادات و شریعت است . لذا به هر نحو ممکن باید از وقوع جرم جلوگیری نمود.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس