مجازات خیانت در امانت

0

جرم خیانت در امانت یکی از موضوعات مرتبط با جرائم مالی است که در قانون با آن بر اساس مجازات خیانت در امانت برخورد می شود.

جالب است که این جرم از دیر باز در میان جوامع وجود داشته و بسیار شایع بوده است. امروزه جرم خیانت در امانت مصداق بارزی از نوعی کلاهبرداری نیز می تواند مطرح شود.

در حقوق کشورهای اروپایی از جمله انگلستان، جرم مستقلی تحت عنوان خیانت در امانت وجود ندارد. اما هرگونه تصاحب مال دیگری می تواند یک سرقت با مجازات شدید تلقی شود.

اما در ایران ماجرا متفاوت از بحث سرقت است. زیرا بسته به آن چه که قانون در قبال شرع مطرح می کند، موازین و موضوعاتی وجود دارد که تصاحب مال دیگری، می تواند تبعات بسیار شدیدتری داشته باشد.

در این بخش ما به بررسی دقیق موضوع خیانت در امانت و مجازات آن خواهیم پرداخت. بدون شک اطلاع از شرایط قانونی و آن چه که عرف در رابطه با این موضوع تعیین کرده است برای اکثر افراد می تواند مفید باشد.

مجازات خیانت در امانت با تعریفی از شرح دقیق خیانت مالی

جرم خیانت در امانت همانطور که اشاره شد در کشورهای اروپایی به خصوص انگلستان در قالب سرقت می تواند فرد خاطی را مورد پیگرد قانون قرار دهد.

در رابطه با نگاه اسلام و موضوع خیانت در امانت و با توجه به این که کشور ما نیز از این شرع تبعیت می کند و از آن جا که در قرآن به طور متعدد افراد به درستکاری دعوت شده اند، خیانت در امانت می تواند یک گناه و جرم بزرگ شناخته شود.

در قانون مجازات عمومی مصوب  1304 ماده 241، با توجه به ارزیابی هایی که قانون و مجری آن انجام میدهد، فرد خاطی در قبال مجازات خیانت در امانت به 6 ماه الی 3 سال حبس محکوم خواهد شد.

علاوه بر حبس، فرد مجرم باید غرامت به مقدار 50 تا 500 هزار تومان را نیز پرداخت کند.

بر اساس آنچه ذکر شده و با توجه تفاوت هایی که در جرم خیانت در امانت به نسبت کلاهبرداری و سرقت وجود دارد، می توان مجازات این جرم را حتی بیشتر از کلاهبرداری نیز تلقی کرد.

باید بدانید قوانین تنها به گزاره های مختصری که اشاره کردیم، محدود نمی شود. در جایی از قانون در رابطه با جرم و مجازات خیانت در امانت گفته شده است:

«هرگاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته هایی از قبیل سفته، چک، قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید، به حبس از 6 ماه تا 3 سال حبس محکوم خواهد شد.»

مجازات خیانت در امانت برای چه جرمی است؟

در رابطه با قانون مجازات برای این جرم یک تعریف تشریحی وجود دارد. این جرم یکی از جرائم مقید به نتیجه آنی و غیر قابل برگشت محسوب می شود و به صورت فعل و ترک فعل می تواند رخ دهد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات راننده‌ مست چیست؟

به این معنا که اگر شخصی اموال و دارایی خود را از جمله اشیا و حیوانات یا موارد مکتوبی چون سفته و غیره را به عنوان امانت به کسی بدهد و آن مال را از قرار به استرداد یا بازگشت داده باشد، عمل امانت دهی صورت گرفته است.

اگر شخصی که امین فرد امانت دهنده است، به هر دلیلی به مال ضرر وارد کند یا متصرف آن شود، یا آن را مفقود کند، به جرم خیانت در امانت محکوم خواهد شد.

در ادامه برای توضیح بیشتر و بهتر، به شناخت عناصر و شرایط تحقق خیانت در امانت خواهیم پرداخت.

مجازات خیانت در امانت

شرایط خیانت در امانت

عناصر مرتبط با تحقق خیانت در امانت سه جنبه قانونی، مادی و معنوی دارد. به این معنا که در منظر قانونی شرایط و موارد ارتکاب باید محقق شود.

اصلی ترین موضوع تحقق مرتبط به قانون، سپردن یک عنصر یا به امانت گذاشتن مال از سوی مالک است که تصرف شده است.

از نگاه معنوی وجود سوء نیت خاص، عام و قصد عمدی، ارتکاب جرم است که ضرری را به شخص امانت دهنده وارد می کند.

نگاه یا عنصر مادی مرتبط با خیانت در امانت، در رابطه با صورت فعل صحبت می کند. به این معنا که شخص خائن از عمل خود منصرف شده باشد اما مال یا دارایی را به شکل ناقص یا آسیب دیده باز گرداند.

به طور مثال پس دادن یک کتاب که در هنگام نگهداری پاره شده است، می تواند یک خیانت در امانت  محسوب شود که در مباحث حقوقی این امر اتلاف مال خوانده می شود.

امر مفقودی نیز به موضوع گم شدن مال اشاره دارد که می تواند مورد مجازات خیانت در امانت قرار گیرد.

در قانون با توجه به اینکه اگر مالی را به فردی بدهید و او مال شما را اتلاف شده بازگرداند، نمی توان به یقین این کار را به جرم خیانت در امانت ارتباط داد.

به این معنا  اگر اثبات شود که عمل اتلاف مال در اثر سهل انگاری غیر عمدی بوده است، فرد مورد نظر تنها ضامن باید شود و نمی توان او را خائن نامید.

اشتباه رایج در موضوع خیانت در امانت

در بعضی از مواقع، اعمال یا اتفاقاتی رخ می دهد که با خیانت در امانت اشتباه گرفته می شود. به طور مثال غاصب یا سارقی، اموال مسروقه را در حالت امانت در اختیار کسی قرار می دهد. اگر امین مال را به صاحب اصلی اش بازگرداند، خائن محسوب نخواهد شد.

به طور مثال اگر فردی حیوانی را که در شرف مرگ است یا میوه ای را که درحال خراب شدن است، ذبح کند و یا بفروشد، با نیت بر این که پول حاصل را به صاحب مال برگرداند، خائن محسوب نخواهد شد.

همچنین اگر فرد امین فوت کند و ورثه او اقدام به تصاحب مال کنند، خائن محسوب نمی شوند. زیرا اموال به آن ها سپرده نشده است.

باید در نظر داشته باشید در صورتی که فرد امین، پس از مرگ شخص امانت دهنده یا صاحب مال، مال او را تصرف کند، بر اساس قانون مجازات خیانت در امانت خائن شناخته می شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات‌های جایگزین حبس چیست و بررسی همه نکات مربوطه

خیانت در امانت در تشریح قانون تجارت

طبق مواد و موارد موجود در قانون تجارت، اگر دلال بر خلاف وظیفه ای که نسبت به کسی دارد یا وظیفه ای که به او ماموریت داده شده است، به نفع طرف مقابل معامله ای را انجام دهد، یا بر خلاف آن چه که عرف تجاری خوانده می شود، از طرف مقابل وجهی دریافت کند، محکوم به مجازات خیانت در امانت است.

همچنین اگر در تجارت، حق العمل کار، قیمت کالا را بیشتر از مبلغ واقعی اعلام کند، یا در صورت فروش، مبلغ دریافتی را کمتر به تاجر اصلی ابلاغ کند، این فرد خائن شناخته می شود.

و همچنین اگر مدیر تصفیه حساب، در حین رسیدگی به امور وجوه تاجر ورشکسته، اموال و دارایی او را به شکلی حیف و میل حساب رسی کند، خائن شناخته می شود.

خیانت در امانت و موضوعی به نام شروع به جرم

همانطور که در توضیح چیستی جرم خیانت در امانت گفته شد، این جرم از جرائم فوری، آنی و مقید به نتیجه محسوب می شود. مبتنی بر این ویژگی ها، تنها فکر کردن به خیانت در امانت نمی تواند فردی را محکوم به مجازات کند.

همچنین در صورت ترک فعلی جرم خیانت در امانت، به این معنا که فعل به نتیجه نرسد و جرم محقق نشود، فرد مجرم شناخته نمی شود.

با این حساب «شروع به جرم»، موضوعی است که در رابطه با مجازات خیانت در امانت نمی تواند فرد را تحت پیگرد قانونی قرار دهد. زیرا اشاره در این باب در قانون موجود نیست.

اما در رابطه با تحقق جرم باید بدانید که «مرور زمان» به طور دقیق از تاریخی شروع می شود که صاحب اصلی مال، اقدام به مطالبه مال خود می کند و از سوی امین با انکار مواجه می شود.

بنابراین جرم خیانت در امانت، از آن دسته جرائمی است که مشمول مرور زمان خواهد شد.

مجازات خیانت در امانت

سوء استفاده از مهر یا سفید امضا یک فرد با عنوان خیانت در امانت

طبق ماده 673 قانون مجازات اسلامی، هر گونه سوء استفاده از مهر یا سفید امضا می تواند در دسته جرائم خیانت در امانت قرار بگیرد و مشمول مجازات خیانت در امانت شود.

به دلیل اینکه فرد مهر یا امضای خود را به شخصی امانت داده است یا به زبان ساده به او اعتماد کرده است و امین اقدام به ایجاد ضرر در مالک کرده است، مجرم شناخته می شود.

به طور مثال در نظر بگیرید شخصی سندی را در دست دارد و در آن مبلغی را بیش از حد توافق وارد می کند یا از روی آن بر خلاف آن چه که توافق شده است، اقدام به دریافت وام می کند. فرد مورد نظر خائن شناخته می شود و به مجازات محکوم خواهد شد.

تفاوت جرم خیانت در امانت در مقابل جرم کلاهبرداری

در موضوع خیانت در امانت، مالک با شناخت امین و بدون صحنه سازی، مال خود را به امین می سپارد که در صورت تصاحب از سوی امین و سایر مواردی که پیشتر اشاره شد، جرم صورت می گیرد.

اما در رابطه با جرم کلاهبرداری، شخص کلاهبردار با به کار بردن، تمهیدات و یک مانور متقلبانه و با ایجاد صحنه سازی، مال را از یک مالک به دست می آورد یا تصاحب می کند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مزایده چیست و نکات حقوقی آن

در جرم کلاهبرداری، فرد کلاهبردار به محض اینکه مال را تصاحب کند، مجرم شناخته می شود. اما در جرم خیانت در امانت، اعمالی که مجرم پس از کسب مال روی آن انجام می دهد، موجب مجرم شناخته شدن می شود.

در جرم کلاهبرداری، شخص کلاهبردار، از کسب اموال منتفع می شود که چنین امری در خیانت در امانت وجود ندارد. به طور مثال اگر فرد امین اموال را تلف کند و هر چند که منتفع نشده باشد، مرتکب جرم و محکوم به مجازات خیانت در امانت خواهد بود.

همچنین باید بدانید که یکی از مشخص ترین تفاوت های این دو جرم در رابطه با موضوع شروع به جرم است.

در کلاهبرداری به محض شروع، فرد مجرم شناخته می شود. اما چون خیانت در امانت جرمی مقید به نتیجه است، اگر نتیجه ای حاصل نشود، فرد مجرم نخواهد بود.

روش ها و دلایل اثبات جرم و شکایت مرتبط با خیانت در امانت

در جرمی که از طریق خیانت در امانت صورت می گیرد، دلایل مبتنی بر عناصر مادی، قانونی، معنوی و وقوع جرم است که نقش مهمی در اثبات جرم دارد.

شرایط جرم و مجازات خیانت در امانت یکی از جرائم بسیار پیچیده، دشوار و تخصصی محسوب می شود که باید در مراجع قانونی مورد بررسی قرار بگرید.

عنصر اصلی در اثبات جرم و تحقق آن به موضوع خیانت در امانت، مرتبط با سپردن مال است که در وهله اول باید اثبات شد.

همچنین باید کسی که مال را سپرده است، مالک یا متصرف قانونی آن مال باشد و در همین روند باید اثبات شود که امین از روی عمد و با سوء نیت متضررانه ای، اقدام به تصاحب، استعمال، تلف و غیره کرده است. در حقیقت باید در رابطه با خائن، اثبات شود که امر انجام شده از سوی وی، از روی سهل انگاری یا اشتباه نبوده است.

پس از آن که دلایل لازم مبنی بر خائن بودن جمع آوری شود، می تواند شهادت شهود، گزارش پلیس، سند مالکیت اموال، پرینت پیامک ها، فایل های صوتی و فیلم های ویدیویی را برای اثبات نیز ارائه داد.

در واقع مدارک بالا نشان دهنده این موضوع است که عنصر سپردن و به امانت گذاشتن صورت گرفته است و در قبال این امر، خیانت نیز انجام شده است.

در نهایت ارائه مستندات، قاضی با بررسی از طریق دفاتر خدمات قضایی، شکایت ثبت شده را مورد تحقیق مبنی بر علم خود قرار می دهد که در دادسرای محل وقوع جرم به دادخواهی خواهد پرداخت.

در روال قانونی با دعوت شاکی و متهم در دادگاه، حکم صادر می شود و در اجرای احکام به مجازات خیانت در امانت پرداخته خواهد شد.

در آخر…

در آخر باید در نظر داشته باشید که امور مرتبط به خیانت در امانت در حوزه دعاوی تخصصی و دشوار قرار دارد و تنها با یک مقاله نمی توان به تشریح دقیق آن پرداخت. بنابراین بهتر است برای اطلاع دقیق از شرایط و قوانین مرتبط با مجازات خیانت در امانت با مشاورین حقوقی ما در موسسه حقوقی رهپویان مهاجر آتی نگر در تماس باشید.

5/5 - (1 امتیاز)
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس