مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر

1

نه تنها در دهه های اخیر بلکه در سال های گذشته، چنان مصرف مواد مخدر در بین اقشار مختلف رواج یافته است که موضوعی تحت عنوان مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر امری واجب برای تشریح تلقی می شود.

جالب است که امروزه مصرف مواد مخدر و حمل و نگهداری آن در بین جوانان به شکل های گوناگونی نوعی افتخار و نشانه قدرت محسوب می شود. از همین رو جوانی که حتی کوچک ترین نوع از مواد تدخیری از جمله سیگار را مصرف می کند، به خود قبولانده است که این امر نشان از تمامیت تصمیم گیری های فردی است.

اما ماجرای مصرف و حمل مواد مخدر تنها به موارد کوچک ختم نمی شود. یکی از بزرگترین تهدیدها در گرو این فاجعه، بیشتر شدن همه روزه مصرف و حمل مواد مخدر صنعتی است.

در این بخش ما قصد داریم به بررسی موضوع جرم شناخته شده حمل و نگهداری مواد مخدر بپردازیم و در رابطه با انواع آن بحث هایی را انجام دهیم.

مبنای جرم شناخته شدن و مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر

3 دلیل تاسف بار وجود دارد که این دلایل باعث گسترش مصرف و نگهداری مواد مخدر شده اند:

  1. در دسترس بودن مواد اولیه لازم برای تهیه مواد مخدر
  2. نادرست بودن نظام اجتماعی و فرهنگی از منظر مصرف مواد و خوراک
  3. وجود آمار بسیار بالای بیکاری و قوانین غیر منطقی و ناکارآمدی که افراد را در جامعه نا امید می کند.

باید دقت داشته باشد که هیچ کدام از موارد بالا شاید تاثیری مستقیم بر جان شخص مصرف کننده یا معتاد نداشته باشد، اما این ها دلایلی است که سبب شده است میزان مصرف و نگهداری مواد در اقشار گوناگون افزایش یابد.

البته این موضوع را نیز نباید نادیده گرفت که ایران یکی از کشورهایی است که از دیرباز به نوعی یک شاهراه صادراتی برای مواد مخدر به اقصی نقاط دنیا از جمله اروپا محسوب می شده است. سود کلان بر آمده از تجارت مواد و حمل آن نه تنها در ایران بلکه لکه ای ننگ است که بر تنه برخی از جریان های حکومتی و دولتی نشسته است. این جریان ها از هیج منظری برای جان آدمی و منافع مردم و ملت ها ارزشی قائل نیستند.

بنابر دلایل بالا و هزاران دلایل آشکار و پنهانی که وجود دارد، قوانینی به سختی شکل گرفته است که از آن ها می توان با نام مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر یاد کرد.

باید در نظر داشته باشید که این قوانین سرسختانه در توضیح به پرسش های زیر، سعی در کنترل صحیح اجتماع دارند:

  1. حمل مواد مخدر چه میزان مجازات دارد؟
  2. نگهداری مواد مخدر چه میزان مجازات دارد؟
  3. تفاوت میزان مجازات مواد مخدر صنعتی و غیر صنعتی در چیست؟

همراه ما باشید تا در ادامه به بررسی این معضل بزرگ در قالب مجازات بپردازیم.

جرم انگاری رفتاری مجرمانه در قبال مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر

در سال 1389 بنا بر دلایل ویژه ای، قانون مبارزه با مواد مخدر طی اطلاعیه ای اصطلاح گردید. در بررسی این اطلاعیه به منظور جرم انگاری به چند نمونه از مصادیق و افعال جرمی خواهیم پرداخت.

  1. کشت خشخاش و کوکا و کشت شاهدانه به منظور تولید مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  2. وارد کردن، صادر کردن، تولید، ارسال و ساخت انواع مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  3. نگهداری، خرید، حمل، اخفاء، توزیع، عرضه، ترانزیت و فروش مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  4. اداره کردن یا دایر کردن مکان هایی به منظور استعمال مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  5. استعمال مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی به هر طریق و به هر شکل
  6. ساخت، تولید، خرید، فروش، نگهداری ادوات و آلات و ابزار مربوط به تهیه و استعمال مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  7. پناه دادن یا فراری دادن متهم یا متهمین و محکومین مرتبط با مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  8. اخفا یا امحای ادله جرم مجرمان مرتبط با مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی
  9. قرار دادن یا گذاشتن مواد مخدر یا روانگردان های صنعتی در نوع غیر دارویی یا ادوات و آلات استعمال آن در محلی که قصد متهم کردن دیگری را محقق کند.

مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر

انواع مواد مخدر که حمل و نگهداری آن ها بر اساس جرم انگاری مجازات دارد

به طور کلی حمل، عرضه، نگهداری، ساخت، فروش و ترانزیت هر گونه مواد مخدر از جمله مواد زیر، مصداق بارزی از موارد جرم انگاری محسوب می شود که طبق قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر برخورد صورت خواهد گرفت.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  نگاهی به مفهوم و ماهیت قراردادهای اداری

دسته اول شامل:

  • شیره تریاک؛ ماده ای حاصل از تیغ زدن خشخاش و یا جوشاندن گرز
  • تریاک؛ شیره تریاک مذکور که به هر نوعی مصرف شود
  • سوخته تریاک
  • تفاله؛ ماده ای که پس از صاف کردن شیره طبخ شده حاصل می شود
  • بنگ؛ سرشاخه های خشک شده گلدار یا دارای میوه در بوته شاهدانه
  • بنگاب
  • چرس؛ ماده رزینی شکل از سرشاخه های گلدار یا دارای میوه در شاهدانه

دسته دوم شامل:

این مواد به نوعی می توانند در دسته مواد صنعتی قرار بگیرند.

  • مرفین و املاح آن و محصولاتی که به طور مستقیم از تریاک به دست آمده و دارای بیش از 20% مرفین است
  • دی استیل مرفین، استومرفین ـ دیافرم ـ دیامرفین ـ هروئین ـ اکلوریون
  • دزومرفین
  • لوورفانول
  • متادون
  • تبائین و املاح آن
  • کوکائین و املاح آن
  • متیل دزورفین، ان اکسی مرفین (ژئومرفین) متیل دی ئیدرومرفین، میروتین، مترون، نورمرفین، نیکومرفین

سوای از این موارد می توان به ساخت ابزار کشیدن یا مصرف این موارد و یا حتی فروش این ابزار همانند پایپ برای مصرف شیشه اشاره کرد.

تمام موارد بالا بر اساس قانون جرم انگاری، مشمول مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر خواهد بود.

قانونی به منظور مصرف مواد

جرم انگاری های ذکر شده در رابطه با تمام مواردی که ذکر شده است، کاملا صادق است و هیچ گونه استثنائاتی وجود نخواهد داشت. اما موردی است که برخی آن را در قالب قانون مصرف مواد تلقی می کنند. باید بدانید که هیچ قانونی به منظور مصرف مواد مخدر – مگر در موارد پزشکی – بر اساس ترتیباتی دقیق وجود ندارد.

در واقع مصرف مواد مخدر بر اساس پیش بینی هایی که از سوی قانون شکل گرفته است، از طریق کمپ های مجاز اقدام به ترک اعتیاد صورت می گیرد. به این صورت که معتادان از مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر در داخل کمپ به منظور مصرف معاف شده اند. به این معنا که به منظور ایجاد فرصتی برای بازگشت فرد معتاد به جامعه و دلایلی صرفا پزشکی، فرد معتاد را در مسیر ترک تدریجی قرار می دهند.

مجازات حمل کنندگان و کسانی که اقدام به نگهداری مواد می کنند

بر اساس قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر می توان به طور کلی مواد مخدر را به دو دسته تقسیم کرد:

  • مواد مخدر غیر صنعتی شامل: تریاک، گراس، شیره، سوخته، بنگ و غیره
  • مواد مخدر صنعتی شامل: شیشه، کراک، هروئین، مورفین، کوکائین و غیره

باید توجه داشته باشید که پیش تر نیز به تفصیل در رابطه با دو دسته مواد رایج، اشاره هایی دقیق تر شد. در اینجا به قصد توضیح برای مجازات، به رایج ترین نام های این مواد اشاره کردیم.

طبق ماده قانون مبارزه با مواد مخدر اصلاح شده در سال 1389، با توجه به تناسب وزن مواد مخدر که از سوی مرتکبین حمل و نگهداری می شود، مجازاتی برابر با حبس برای عاملین در نظر گرفته شده است.

شرح مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر غیر صنعتی بسته به وزن به ترتیب مواردی است که در زیر اشاره می شود.

1.     حمل و نگهداری مواد مخدر غیر صنعتی تا میزان 50 گرم

این سطح از جرم حبس ندارد اما مجرم با توجه به نوع و کیفیت دستگیری و اقرار یا عدم اقرار به حمل و نگهداری، تا سقف 3 میلیون ریال جزای نقدی و تا 50 ضربه شلاق محکوم خواهد شد.

باید دقت داشت که جزای نقدی هر سال یک بار با توجه به شاخص هایی که بانک مرکزی ارائه می دهد؛ مبلغ قید شده در قانون نیز به شکل پیش بینی شده، تغییر خواهد کرد.

2.     حمل ونگهداری مواد مخدر غیر صنعتی تا میزان 50 گرم الی 500 گرم

این مورد نیز همانند بند قبلی، مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر را به شکل حبس به همراه نخواهد داشت. بلکه جزایی نقدی به مقدار 5 الی 15 میلیون ریال و 10 تا 74 ضربه شلاق در پی خواهد داشت.

3.     حمل و نگهداری مواد مخدر غیر صنعتی تا میزان 500گرم الی 5 کیلوگرم

برای این مقدار از حمل مواد مخدر و نگهداری آن در قانون، سه مجازات در نظر گرفته شده است.

  1. 15 میلیون ریال تا 60 میلین ریال جریمه نقدی
  2. 40 تا 74 ضربه شلاق یا تازیانه
  3. 2 تا 5 سال حبس تعزیری

بر اساس بررسی ها و رسیدگی هایی که از سوی قاضی پرونده با توجه به کیفیت و نوع دستگیری، وضعیت متهم، سابقه کیفری و عوامل دیگر انجام می شود؛ قاضی می تواند هر سه مجازات یا حداقل یک مجازات برای مجرم در نظر بگیرد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ازدواج هایی که مجرمانه و باطل است

4.     حمل و نگهداری موا مخدر غیر صنعتی تا میزان 5 کیلوگرم الی 20 کیلوگرم

در این مورد فرد خاطی بر اساس قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر به جریمه نقدی از 60 میلیون ریال تا 200 میلیون ریال در کنار 50 الی 74 ضربه شلاق و همچنین به 5 تا 10 سال حبس تعزیری محکوم خواهد شد.

باید توجه داشت در صورتی که تکرار این جرم صورت گرفته باشد، قانونگذار می تواند به جای جریمه نقدی، اقدام به مصادره اموال ناشی از حمل و نگهداری مواد مخدر کند.

همچنین در صورتی که تکرار این جرم برای بار سوم صورت گرفته باشد، مجازات اعدام و مصادره اموالی که از طریق جرم حمل و نگهداری ماده مخدر به دست آمده است، صورت خواهد گرفت.

5.     حمل و نگهداری مواد مخدر غیر صنعتی بیش از میزان 20 کیلوگرم تا 100 کیلو گرم

50 تا 74 ضربه شلاق، 5 الی 10 سال حبس، جزای نقدی برابر با 60 الی 200 میلیون ریال و به ازای هر کیلوگرم بر اساس بند شماره 4، دو میلیون ریال به جزای نقدی اضافه خواهد شد.

باید گوشزد کرد که در صورت تکرار این جرم، طبق قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر برای شخص خاطی، مجازات اعدام و مصادره کل اموال به دست آمده، اجرا خواهد شد.

6.     حمل و نگهداری مواد مخدر غیر صنعتی بیش از میزان 100 کیلوگرم

در این میزان از جرم، مجازات های شلاق از 50 تا 74 ضربه قطعی خواهد بود، همچنین جزای نقدی با اضافه کردن دو میلیون ریال به ازای هر کیلوگرم و حبس ابد نیز اجرا خواهد شد.

در صورت تخفیف مجازات یا عفو و در نتیجه تکرار جرم، اعدام و مصادره کل اموال ناشی از جرم حمل و نگهداری مواد اجرا می شود.

باید توجه داشته باشید تا اینجا ما در رابطه با مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر در نوع غیر صنعتی صحبت کردیم. در ادامه به بررسی مجازات مرتبط با مواد صنعتی خواهیم پرداخت.

مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر

مجازات حمل کنندگان و کسانی که اقدام به نگهداری مواد مخدر صنعتی می کنند

در رابطه با حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی از جمله شیشه، کراک، هروئین و غیره، مجازات بر حسب وزن یعنی به تناسب وزن مواد مخدر متفاوت خواهد بود.

باید بدانید که فرقی نمی کند نوع ماده مخدر چه باشد، به این دلیل که تمامی مواد مخدر صنعتی در یک قالب عموما فرآوری می شوند و دارای اثر تخریب بالایی هستند.

1.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان 5 سانتی متر

در این سطح از جرم به منظور مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر قانون گذار صرفا مجازاتی برابر با شلاق و جریمه نقدی را در نظر گرفته است. 500 هزار ریال تا 1 میلیون ریال جریمه نقدی و 25 ضربه شلاق از محکومیت این سطح از حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی است.

نکته: هر سانتی گرم معادل یک دهم گرم است. با این حساب اگر واحد گرم را بر عدد 10 تقسیم کنیم، حاصل برابر با 1 سانتی گرم خواهد بود.

2.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان  بیش از 5 سانتی گرم الی 1 گرم

 از مقدار 2 میلیون ریال تا 6 میلیون ریال جریمه نقدی و 30 الی 70 ضربه شلاق برای این سطح از جرم در نظر گرفته شده است.

باید دقت داشته باشید که با توجه به اثرات زیانباری که حتی مقدار کمی از مواد مخدر صنعتی می تواند بر مصرف کننده وارد کند، ملاک و معیارهای این دسته از مواد بسیار سنگین و سخت گیرانه است. با این حساب حتی کمتر از واحد گرم نیز برای این دسته از مواد با نام مواد مخدر صنعتی، مشمول شرایط جرم انگاری است.

3.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان بیش از یک 1 گرم الی 4 گرم

برای این سطح از جرم بر اساس مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر صنعتی، حبس در نظر گرفته شده است. 2 الی 5 سال حبس، 30 الی 70 ضربه شلاق و 8 میلیون الی 20 میلیون ریال جزای نقدی برای این میزان از مواد غیر صنعتی قطعی است.

4.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان 4 گرم الی 15 گرم

5 الی 7 سال حبس به همراه 30 الی 74 ضربه شلاق و همچنین 20 الی 40 میلیون ریال جزای نقدی برای این مقدار از حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی صادر خواهد شد.

5.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان 15 گرم الی 30 گرم

طبق مصادیق و موارد در نظر گرفته شده در قانون، محکوم علیه با این سطح از جرم، به 10 الی 15 سال حبس و 74 ضربه شلاق به همراه 40 الی 60 میلیون ریال جریمه نقدی محکوم می شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  تقسیم سهم الارث و نحوه مطالبه آن

6.     حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی تا میزان بیش از 30 گرم

در این سطح از میزان حمل و نگهداری مواد مخدر صنعتی بر اساس قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر صنعتی، حکم اعدام و مصادره اموال به دست آمده از حمل و نگهداری صورت خواهد گفت.

آیا در مجازات مواد مخدر صنعتی و غیر صنعتی تفاوتی وجود دارد؟

بله! واضح ترین تفاوت مرتبط با شیوه و نحوه تناسب وزن مواد مخدر صنعتی و غیر صنعتی است. اما باید بدانید که در رابطه با این دو دسته از مواد مخدر، بیشترین سختگیری ها درباره موارد مخدر صنعتی صورت خواهد گرفت. نه این معنا که مواد مخدر غیر صنعتی دارای سختگیری از نظر مجازات نیستند، اما شدت مجازات و سخت گیری در مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر صنعتی به گونه ای است که پنداری هیچ مجازات غیر قطعی وجود نخواهد داشت.

به طور مثال اگر فردی در رابطه با حمل و نگهداری ماده مخدر صنعتی مجرم شناخته شود، موادی از قبیل کراک، شیشه، هروئین و غیره؛ در صورتی که حتی وزن مواد از بالاترین سطح مجازات یعنی 30 گرم، مقداری بیش تر باشد، بدون هیچ برو برگشتی، حکم اعدام صادر خواهد شد.

از اصلی ترین دلایلی که سبب می شود نسبت به مواد مخدر صنعتی، سختی های شدیدی در مجازات اعمال شود، مرتبط با اثرات بسیار مخرب این دسته از مواد مخدر است. زیرا به سادگی می تواند اشخاص و جامعه را به نابودی بکشد.

آیا امکان عفو در رابطه با حمل و نگهداری مواد مخدر وجود دارد؟!

با توجه به نظر رهبر در برخی از مناسبت های خاص مانند نوروز یا اعیاد مذهبی مانند مبعث، برخی از افراد مشمول عفو قرار خواهند گرفت. در این نوع عفو که عفو خصوصی نامیده می شود، مجازات های تکمیلی پا بر جا خواهند ماند.

در واقع طبق بند 9 مشمولین عفو و رحمت اسلامی در سال 99 در رابطه با مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر:

«مجرمین مواد مخدر در صورتی که میزان مواد مرتبط با موضوع محکومیت آن ها در دسته هروئین، روانگردان های صنعتی و مشتقات آن ها تا حداکثر 5 گرم و در دسته تریاک و مشتقات آن تا حداکثر 500 گرم بوده باشد، در صورت عدم سابقه کیفری و تحمل یک پنجم از دوره محکومیت، مشمول عفو خواهند شد.»

تعلیق یا تعویق و تعزیر مجرمین مواد مخدر

بر اساس این موضوع که با افزایش بیش از حد زندانیان مواد مخدر مواجه هستیم و این مقدار بیشتر از 46 درصد از مجرمین را شامل می شود، رویکردهای جدیدی در نظام کیفری صورت گرفته است.

در گذشته رویکرد نظام کیفری بیشتر روی جنبه های ارعاب و ترساندن مجرمین مطرح می شد. اما در رویکرد جدید روی جنبه های تربیتی، سازگاری و جامعه پذیری به منظور سازگار کردن مجرمین فعالیت هایی صورت می گیرد.

از همین رو با توجه به قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر در جرائم تعزیری درجه 6 تا 8 که شامل حبس از 3 ماه تا 2 سال، شلاق تا 74 ضربه و جزای نقدی تا 80 میلیون ریال می شود، امکان تعویق وجود دارد. به این معنا که امکان عقب انداختن حکم صادر شده به مدت 6 ماه الی 2 سال وجود خواهد داشت.

در رابطه با تعلیق جرائم مواد مخدر نیز در جرائم درجه 3 الی 8 که شامل حبس تا 15 سال، جزای نقدی تا 550 میلیون ریال و شلاق تا 74 ضربه می شود، امکان تعلیق وجود دارد. به این معنا که معلق کردن کامل یا قسمتی از مجازات وجود خواهد داشت.

در خصوص موارد ذکر شده، تنها یک استثنا وجود دارد که در بند ت ماده 47 قانون مجازات اسلامی تشریح داده شده است:

«قاچاق عمده مواد مخدر یا روانگردان، مشروبات الکی، سلاح، مهمات و قاچاق انسان مشمول هیچ گونه تعویق و تعلیق نخواهد شد.»

رسیدگی جرائم مواد مخدر در کدام دادگاه صورت می گیرد؟

بر اساس قانون مجازات حمل و نگهداری انواع مواد مخدر و بند پ ماده 303 آیین دادرسی کیفری؛ تمامی جرائم مرتبط با مواد مخدر به منظور دادرسی در اختیار و صلاحیت دادگاه انقلاب قرار دارد.

باید بدانید که این دادگاه بر خلاف دادگاه کیفری، یک مرجع اختصاصی در زمینه برخی از جرائم خاص محسوب می شود. از آنجایی که جرم حمل و نگهداری مواد مخدر می تواند در دسته جرائم سنگین و خاص قرار بگیرد، صلاحیت آن در ماده 1 قانون مبارزه با مواد مخدر نیز احراز شده است.

4.5/5 - (2 امتیاز)
1 Comment
  1. حسین روحی says

    به نظر جزای اختصاصی مواد مخدر غیر صنعتی کمی با اغماض، و بر عکس برای مواد مخدر صنعتی خیلی سخت گیرانه می‌باشد.این حدود از عدالت اسلامی به دور است و شاید احتیاج به بازنگری مجدد داشته باشد.

Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس