مجازات توهین و فحاشی:جرم توهین و مجازات ان

0

در حال حاضر در بیشتر نظام‌های حقوقی جرم توهین و افترا پیش‌‌بینی شده است تا مردم از طریق اقامه دعوا تحت این عنوان از حیثیت خود دفاع کنند. در قانون مجازات اسلامی و در بخش تعزیرات این جرم و مجازات آن تعریف شده است. در ماده ۶۰۸ این قانون مقرر شده است: مجازات توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد شلاق تا ۷۴ ضربه و یا ۵۰ هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.

جرم توهین یکی از جرایم علیه حیثیت معنوی اشخاص محسوب می شود که در فصل پانزدهم قانون تعزیرات 1375 تحت عنوان ((هتک حرمت اشخاص))و در فصل دوم همین قانون تحت عنوان ((اهانت به مقدسات مذهبی…)) و نیز در قوانین و مواد متفرقه دیگر مورد اشاره قرار گرفته است.

توهین چیست؟

توهین از لحاظ لغت از ریشه ((وهن)) گرفته شده است و به معنی ((سست کردن،ضعیف کردن و خوار و خفیف کردن)) می باشد. این واژه در اصطلاح به هر فعل اعم از گفتار و نوشتار و اشاره دلالت دارد. در معنای عام ممکن است توهین هم فعل مثبت(انجام کار) و یا ترک فعل ( عدم انجام کار) باشد مثل سلام نکردن ولی برای کیفری محسوب شدن توهین باید فعل مثبتی از مرتکب سر بزند. به نظر می رسد قانونگذار در ماده 608 ((قانون تعزیرات)) با به کار بردن واژه ها و عباراتی مثل ((فحاشی)) یا ((استعمال الفاظ رکیک)) همین موضع را اتخاذ کرده است. به علاوه در قانون استفساریه مصوب 1379 نیز، ر مقام معنی و مفهوم واژه های اهانت، توهین و هتک حرمت به تصویب رسیده است، واژه های و عباراتی مثل((بخ کاربردن الفاظ))، ((ارتکاب اعمال)) و ((انجام حرکات)) مورد استفاده قرار گرفته اند، همگی دلالت بر افعال مثبت دارند.

برای اینکه توهین کیفری محسوب شود وجود شرایطی ضروری است:

برای اینکه توهین کیفری محسوب شود وجود شرایطی ضروری است:

1)موهن بودن رفتار

همان طور که دیوان عالی کشور عنوان کرده صرف خشونت در گرفتار توهین کیفری محسوب نمی شود ، هرچند این رفتار با توجه به  شخصیت طرف مقابل و رابطه خاص وی با گوینده رفتار بی ادبانه تلقی شود.

رفتار باید موهن باشد  یعنی به قدری اهانت امیز باشد که قابل تحمل نباشد و تشخیص موهن بودن رفتار با عرف است.باید گفت که شخصیت مخاطب نیز در قضاوت عرف نسبت به موهن محسوب شدن رفتار خاص موثر است. به عبارت بهتر باید گفت منظور ما از قضاوت عرف ان است که عرف رفتار مورد نظر را ان چنان نامقبول بداند که ان را ((توهین)) محسوب کند، نه اینکه صرفا ((خلاف ادب)) تلقی نماید.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  لواط به عنف چیست

2)وجود مخاطب معین

توهین به خود جرم محسوب نمی شود مگر اینکه باعث توهین به دیگری شود، یا کلمات مشتمل بر الفاظ قبیحه در ملا عام باشد و از این حیث که عفت عمومی را جریحه دار می کند مشمول ماده 638 ((قانون تعزیرات)) وصف مجرمانه پیدا کند.

توهین به یکی گروه کلی بدون تعیین مصادیق جرم محسوب نمی شود.معین شدن مخاطب توهین می تواند، به جای ذکر نام، به طرق دیگری مثل اشاره کردن به وی، بیان ویژگی های ظاهری او و یا ذکر محل سکونت فرد انجام شود.

3) شخص حقیقی بودن مخاطب

با توجه به استفاده مقنن از واژه ((افراد)) در ماده 608، توهین به اشخاص حقوقی مشمول ماده نمی شود.بنابراین نمی توان کسی را به ارتکاب توهین علیه دولت یا یک اداره ی دولت، یک شرکت خصوصی،شهرداری، نیرو های مسلح، قوه قضاییه،سازمان نظام وظیفه و نظایر ان محکوم کرد.دیوان عالی کشور در این زمینه اشعار می دارد:…طرف اهانت باید شخص معین باشد و اهانت به یک اداره و یا دستگاهی مشمول این ماده نیست. باید ذکر کردکه علاوه بر مخاطب جرم، مرتکب جرم توهین هم باید شخص حقیقی باشد زیرا ارتکاب جرم از سوی اشخاص حقوقی پدیده ای استثنائی است و جز با شرایط مصرح در ماده 143 ((قانون مجازات اسلامی)) قابل تحقق نیست

4)زنده بودن مخاطب

بعضی افراد (مثل حسین اقایی نیا)  با استنباط از نظریه های مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه( به شماره 7/1450) توهین به اشخاصی که در قید حیات نیستند را مشمول ماده دانسته اند، ولی به نظر می رسد که با توجه به واژه (افراد) در متن ماده توهین فقط مشمول افراد  زنده می شود و تنها در صورتی توهین به مردگان محسوب می شود که توهین عملا به بازماندگان تلقی شود این موضع در تبصره 2 ماده 30( قانون مطبوعات) مصوب 1364 پذیرفته شده است))هرگاه انتشار مطالب مذکور در ماده فوق راجع به شخص متوفی بوده ولی عرفا هتاکی به بازماندگان وی به حساب اید هریک از ورثه ی قانونی می تواند از نظر جزایی یا حقوقی طبق ماده و تبصره فوق اقامه دعوا نماید.)) البته توهین به مردگان به طور خاص جرم انگاری شده است مثلا ماده 514 ((قانون تعزیرات)) برای اهانت به امام خمینی مجازات تعیین کرده است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  جرم برداشت اینترنتی پول از حساب دیگران و مجازات آن

5) حضوری یا علنی بودن توهین

جز در مواردی که در قانون تصریح شده باشد (مثل ماده ی 517 ((قانون تعزیرات))علنی بودن توهین،شرط تحقق ان محسوب نمی شود، بنابراین کسی هم که در یک مکان خصوصی بدون حضور شاهد به دیگری توهین می کند،مرتکب جرم می شود و به عبارت بهتر باید گفت حضور مخاطب توهین برای تحقق این جرم شرط نیست. به نظر می رسد با توجه به توضیحات فوق یکی از دو شرط علنی بودن یا حضوری بودن توهین برای تحقق این جرم لازم و کافی است البته منظور از حضوری لزوما حضور یزیکی نیست همین که فرد از طریق تلفن یا دوربین مداربسته و امثال این هم الفاظ رکیک را بشنود یا مشاهده کند و…کافی است باید گفت که برایی ارتکاب توهین در محل معد برای حضور شاهد(مثلا کوچه یا خیابان) هم علنی محسوب می شود، هرچند در ان لحظه هیچ شاهدی در ان محل حاضر نباشد.

6)صریح بودن توهین

با توجه به قانون استفساریه مصوب مجلس شورای اسلامی 1379 توهین باید با لفظ یا حرکات مرتکب صراحت بر توهین داشته باشد و به اصطلاح تفسیر بردار نباشد.

7)(عدم لزوم) ارتجالی بودن توهین

لازم نیست اول مخاطب توهین مرتکب این جرم شده باشد که مرتکب را تحریک به ارتکاب جرم کند به اصطلاح ارتجالی بودن شرط نیست پی اگر کسی پاسخ به توهین متقابل بدهد طبق بند پ ماده 38 قانون مجازات اسلامی از جهات مخففه مجازات است. حتی در جرم قذف که یک توهین یا افترای خاص ست قذف دو نفر صرفا باعث سقوط حد، به دلیل ایجاد شبه می شود ولی هر دو طرف، بدون توجه به اینکه کدامیک برای اولین بار مرتکب قذف شده تعزیر خواهند شد. در اخر باید گفت جرم توهین مقید به نتیجه خاصی نبوده و به اصطلاح جرم مطلق است بنابراین اگر مخاطب به دلیل روحیه والا عملا متاثر و متالم نشود باز جرم توهین به صرف موهن بودن رفتار مرتکب از نظر عرف ارتکاب یافته است. توهین اگر موجب حد قذف نباشد مجازات ان شامل 74ضربه شلاق و یا پنجاه هزار ریال تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود. توهین مشدد توهینی است که قانونگذار به اعتبار مقام خاص مخاطب مجازات توهین را افزایش داده است که در ماده 609 قانون مجازات اسلامی به ان اشاره شده است :

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حمایت قانونگذار از اسناد هویتی

(هرکس با توجه به سمت به یکی از روسای قوه سه گانه یا معاونان رئیس جمهور یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبانیا قضات یا اعصضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه ها و موسسات شرکت های دولتی وشهرداری ها در حال انجام وظیفه یا به سبب ان توهین نماید به سه ماه تا شش ماه حبس و یا تا 74 ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد)

(عدم لزوم) ارتجالی بودن توهین

این ماده برای تحقق شروطی دارد که مختصرا اشاره می کنیم:

1)توهین باید با توجه و اگاهی از سمت مخاطب صورت گیرد

2)توهین در حال انجام وظیفه یا به سبب ان باشد

و باید ذکر کرد این جرم از حیطه ماده 608 خارج و دارای جنبه ی عمومی و غیرقابل گذشت است(یعنی به صرف بخشش شاکی مجازات ساقط نمی شود) طبق ماده 517 قانون تعزیرات توهین به مقامات سیاسی خارجی نیز جرم است و مرتکب به یک تا سه ماه حبس محکوم می شود مشروط بر اینکه در ان کشور هم نسبت به ایران معامله متقابل صورت گیرد.برای تحقق جرم موضوع این ماده وجود سه شرط لازم است:

1)توهین باید علنی باشد، به عبارت بهتر در حضور حداقل یک نفر یا در اماکن عمومی صورت گیرد

2)اعمال مجازات این ماده محدود به شرط معامله متقابل شده است

3) جرم توهین در این ماده طبق تبصره جرم خصوصی است و به عبارت بهتر یعنی با تقاضای دولت مربوط پیگیری ان شروع و با استرداد تقاضا تعقیب جزایی متوقف خواهد شد

5/5 - (1 امتیاز)
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس