قانون جدید چک (1400)

0

قانون اصلاح قانون صدور چک، معروف به قانون جدید چک (1400) بـا هدف حمایت از دریافت کنندگان چک و به حداقل رسیدن صدور چک بلامحل در سال ۱۳۹۷ توسط مجلس شورای اسلامی بـه تصویب رسید و از ابتدای سال ۱۴۰۰ لازم الاجراسـت.

در این قانون، صدور دسته چک برای افراد سخت‌گیرانه‌تر شده و بر روند آن نظارت ویژه وجود دارد.

از سوی دیگر، این قانون، صادرکنندگان چک بلامحل را از بسیاری از خدمات بانکی محروم می‌کند.

همچنین تلاش شده است تا رویه‌ی مناسبی برای وصول طلب دریافت‌کنندگان چک ایجاد شود. رویه‌ی رسیدگی قضایی نیز به مراتب، کوتاه‌تر شده است.

در این مقاله شما را با قانون جدید چک (1400) و الزامات قانونیِ چک‌های جدید آشنا می‌سازیم.

الزامات قانونی چک‌های جدید در قانون جدید چک (1400)

الزامات قانونی چک‌های جدید در قانون جدید چک (1400)
الزامات قانونی چک‌های جدید در قانون جدید چک (1400)

بر اساس قانون جدید چک (1400) تمامی صادرکنندگان، انتقال‌دهندگان و ذی‌نفعان هر چک، ملزم به رعایت موارد زیر خواهند بود:

  • ثبت صدور توسط صادرکننده چک، تایید دریافت توسط دریافت‌کننده‌ی چک، و انتقال چک‌های جدید صرفاً از طریق سامانه‌ی صیاد
  • صدور چک جدید و ثبت آن در سامانه‌ی صیاد، برای کسانی که چکِ برگشتیِ رفع‌ِ سوءاثر‌نشده دارند ممنوع خواهد بود.
  • کلیه‌ی چک‌ها باید در وجه یک ذی‌نفع مشخص صادر شوند. صدور چک در وجه حامل، مجاز نیست.
  • پشت‌نویسی چک‌های طرح جدید، ممنوع است و ثبت انتقال در سامانه‌ی صیاد، جایگزین پشت‌نویسی چک شده است.

نحوه‌ی وصول چک‌های ثبت‌شده در سامانه‌ی صیاد

بر اساس قانون جدید چک (1400) مالک نهایی هر چک (آخرین ذی‌نفع) می‌تواند در تاریخ سررسید چک، بـه شعبه‌ی هر کدام از بانک‌های کشور مراجعه کرده و مبلغ چک را وصول نماید.

بر این اساس، بانک مربوطه موظف است پس از انجام استعلام‌های لازمه از سامانه‌ی صیاد، نسبت به مالکیت شخص ذی‌نفع (یعنی شخصی که وجه چک به حساب وی واریز خواهد شد) اطمینان حاصل نموده و متعاقبا اقدامات لازم را انجام دهد.

در صورتی که حساب شخص صادرکننده چک (یعنی حساب شخصی که چک در ابتدا متعلق به وی بوده) کسری موجودی داشته باشد، دارنده‌ی چک می‌تواند مبلغ موجود در حساب جاریِ شخص صادرکننده را طلب نموده و خواستار پرداخت مبلغ کسری چک از محل مبالغ موجود در سایر حساب‌های انفرادی ریالیِ صاحب حساب در همان بانک (به ترتیب اعلامی توسط بانک مرکزی) شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قانون تفسیر تبصره بند «الف» ماده (۱۰۳) قانون مدیریت خدمات کشوری

نحوه‌ و دلایل برگشت زدن چک در قانون جدید چک (1400)

نحوه‌ و دلایل برگشت زدن چک در قانون جدید چک (1400)
نحوه‌ و دلایل برگشت زدن چک در قانون جدید چک (1400)

چک در موارد زیر قابل برگشت‌ زدن است:

  • کافی نبودن موجودی حساب جاری و عدم امکان تامین وجه چک از محل سایر حساب‌های صادرکننده آن در همان بانک
  • منطبق نبودن امضای مندرج در چک با نمونه امضای معرفی‌شده توسط مشتری یا وکیل/نمایندهقانونی او
  • تشخیص اختلاف در مندرجات برگه چک در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه
  • صدور دستور عدم پرداخت توسط صادرکننده یا ذی‌نفع یا قائم‌مقام قانونی آن‌ها در چارچوبماده ۱۴قانون
  • بسته بودن حساب جاری یا انسداد تمام موجودی یا بخشی از آن (به موجب قانون، دستور مرجع قضایی یـا مشتری) و عدم امکان تامین وجه چک از محل سایر حساب‌های صادرکننده آن در همانبانک به گونه‌ای که امکان پرداخت وجه چک به طور کامل میسر نباشد.
  • قلم‌خوردگی در متن چک (در صورت نبود ظهرنویسی مرتبط با تصحیح قلم‌خوردگی)
  • منطبق نبودن مندرجات برگ چک با اطلاعات ثبت شده در سامانه صیاد
  • سایر موارد به موجب قوانین و مقررات موضوعه

در صورت تحقق موارد یادشده، بانک مکلف است به درخواستِ دارنده‌ی چک، فورا در سامانه‌ی یکپارچه‌ی بانک مرکزی، آن چک را به عنوان چک غیرقابل پرداخت، ثبت نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن کد در گواهی عدم پرداخت، علل غیرقابل‌پرداخت بودن آن چک را صریحاً قید نموده و با امضا و مهر، به متقاضی (یعنی به دارنده‌ی چک) تحویل دهد.

گواهی عدم پرداخت

در گواهی عدم پرداخت، باید موارد ذیل درج شده باشد:

  • هویت صادرکننده‌ی چک
  • نشانی کامل صادرکننده‌ی چک
  • هویتِ دارنده‌ی چک
  • نشانی کامل دارنده‌ی چک
  • کد رهگیریِ دریافت‌شده از سامانه‌ی یکپارچه بانک مرکزی
  • مهر بانک
  • مهر شخص حقوقی
  • وضعیت تطبیق یا عدم تطبیق امضای چک با نمونه‌ی امضای موجود در بانک

در غیر این صورت، یعنی در صورت عدم درج هر یک از موارد فوق‌الذکر، آن چک در مراجع قضایی و ثبتی، مورد رسیدگی قرار نخواهد گرفت.

دارنده چک برگشتی می‌تواند با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت (به شرح فوق) به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و از دادگاه صالح، درخواست صدور اجرائیه نماید.

متعاقبا، دادگاه با بررسی متن چک و احراز سه شرطِ مصرح در ماده 23 قانون صدور چک، اجرائیه را صادر خواهد کرد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قانون موافقت‌نامه همکاری بین دولت جمهوری اسلامی ایران  و دولت جمهوری عراق در زمینه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی

طبق قانون جدید چک (1400) از تاریخ ابلاغ اجرائیه، به صادرکننده‌ی چک برگشتی 10 روز مهلت داده می‌شود که مطالبات خود را پرداخت کند یا با موافقتِ دارنده‌ی چک، ترتیبی برای پرداخت آن مطالبات تعیین نموده یا مالی را معرفی کند. در غیر این صورت، به درخواستِ دارنده‌ی چک، مطابق قانونِ «نحوه‌ی اجرای محکومیت‌های مالی» اقدام خواهد شد.

نحوه رفع سوءاثر چک در قانون جدید چک (1400)

طبق قانون جدید چک (1400)، در هر یک از موارد زیر، بانک مکلف است مراتب را در سامانه‌ی یکپارچه‌ی بانک مرکزی اعلام نماید تا فوراً و به‌صورت آنلاین، از چک، رفع سوءاثر شود:

الف. واریز کسری مبلغ چک به حساب جاری نزد بانک، و ارائه‌ی درخواست مسدودی، که در این صورت، بانک مکلف است ضمن مسدود کردن مبلغ یادشده تا زمان مراجعه‌ی دارنده‌ی چک، و حداکثر به مدت یک سال، ظرف مدت سه روز، واریز مبلغ را به شیوه‌ای اطمینان‌بخش و قابل استناد، به اطلاع دارنده‌ی چک برساند.

ب. ارائه‌ی لاشه‌ی چک به بانک

ج. ارائه‌ی رضایت‌نامه‌ی رسمی (تنظیم‌شده در یکی از دفاتر اسناد رسمی) از دارنده‌ی چک؛ یا نامه‌ی رسمی از شخص حقوقی دولتی یا عمومی غیردولتیِ دارنده‌ی چک به بانک

د. ارائه‌ی نامه‌ی رسمی از مراجع قضایی یا ثبتیِ صالح، مبنی بر اتمام عملیات اجرایی در خصوص چک به بانک

هـ ارائه‌ی حکم قضایی مبنی بر نداشتن تعهدِ صاحبِ حساب در خصوص چک، به بانک

و. سپری شدن مدت زمان سه سال از تاریخ صدور گواهیِ عدم پرداخت، مشروط به این‌که در خصوص چک مورد نظر، دعوای حقوقی یا کیفری در دادگاه‌ها و مراجع قضایی مطرح نشده باشد.

محدودیت‌های دارندگان چک‌های برگشتی در قانون جدید چک (1400)

در قانون جدید چک (1400)، بعد از ثبتِ غیرقابل‌پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در سامانه‌ی یکپارچه‌ی بانک مرکزی، این سامانه مراتب را به صورت آنلاین به تمام بانک‌ها و موسسات اعتباری اطلاع خواهد داد. سپس، پس از گذشت مدت 24 ساعت، تمام بانک‌ها و موسسات اعتباری مکلف‌اند تا زمانی که چک برگشتی، رفع سوءاثر نشده، محدودیت‌های زیر را نسبت به صاحب حساب و امضاکننده‌ی چک برگشتی، اعمال نمایند:

الف. عدم امکان افتتاح هر گونه حساب و عدم صدور کارت بانکی جدید؛ حتی عدم صدور المثنی/ تمدید تاریخ اعتبار کارت، کارت اعتباری و یا تسهیلات خرد

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قانون جرم سیاسی

ب. مسدود کردن وجوه تمام حساب‌ها و کارت‌های بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده، که تحت هر عنوان نزد بانک‌ها یا موسسه‌های اعتباری موجود است، به میزان کسری مبلغ چک، و به ترتیب اعلامی از سوی بانک مرکزی

ج. عدم پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی یا ریالی

د. عدم گشایش اعتبار اسنادیِ ارزی یا ریالی

موارد منع اعطای دسته چک به اشخاص

موارد منع اعطای دسته چک به اشخاص
موارد منع اعطای دسته چک به اشخاص

طبق قانون جدید چک (1400) اعطای دسته‌ چک به اشخاص و مشتریان زیر، ممنوع است:

  • اشخاص ورشکسته؛
  • اشخاصی که توان مالیِ پرداخت بدهی‌ای که به پرداخت آن محکوم شده‌اند را ندارد؛
  • اشخاصی که چک برگشتی دارند و از چک برگشتی‌شان رفع سوءاثر نشده است؛
  • وکیل یا نماینده‌ی صادرکننده‌ی چک برگشتی (یعنی امضاکننده‌ی چک برگشتی) از طرف اشخاص صاحب حساب در چارچوب قانون (در صورتی که آن چک، رفع سوءاثر نشده باشد)
  • اشخاصی که بنا به رأی قطعی مراجع قضایی، حسب مفاد قوانین مربوطه (از جمله موارد مقرر در همین قانون جدید چک (1400)) به محرومیت از داشتن دسته چک محکوم شده‌اند؛
  • اشخاصی که حساب جاری آن‌ها به دلایل قانونی یا حسب تصمیم مرجع قضایی، مسدود شده است و برداشت از آن ممنوع است؛ به استثنای مواردی که تنها بخشی از موجودی حساب جاری آن مشتری، مسدود شده است و برداشت مابقیِ موجود، امکان‌پذیر است؛
  • اشخاص ورشکسته و اشخاص ناتوان از پرداخت بدهی یا داری چک برگشتیِ رفع سوءاثرنشده که به وکالت یا نمایندگی از طرف صاحب حساب (اعم از شخص حقیقی یا حقوقی) اقدام به اخذ دسته چک می‌نمایند؛
  • شخصی که کم‌تر از هشتاد درصد از مجموع تعداد برگ‌های آخرین دسته چکِ اعطایی به وی، به بانک ارائه یا تعیین تکلیف شده باشد.
  • اشخاص و مشتریانی که الحاقیه جدید به قرارداد افتتاح حساب جاری را نپذیرند.

این مقاله توسط هیات تحریریه‌ی موسسه حقوقی مهاجرتی رهپویان آتی‌نگر تهیه شده است. می‌توانید آخرین اخبار و اطلاعات حقوقی را از پیج اینستاگرامی موسسه‌ی حقوقی رهپویان آتی‌نگر، و آخرین اخبار و اطلاعات مهاجرتی را از پیج اینستاگرامی رهپویان مهاجر دریافت کنید.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس