فسخ مبایعه نامه

0

یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که افراد نیاز دارند در زمینه‌ی آن اطلاعات حقوقی خود را افزایش دهند خرید و فروش یا به اصطلاح تخصصی‌تر بیع است؛ اگر بیع، صورت مکتوب به خود بگیرد و مبایعه نامه‌ای نوشته شود، آگاهی به مسائل حقوقی آن اهمیت دو چندان پیدا می‌کند. یکی از مهم‌ترین مسائل مربوط به مبایعه نامه، فسخ مبایعه نامه است؛ نوشته زیر را بخوانید تا در این مورد اطلاعات مفصلی به دست آورید:

اما قبل از هر چیز بد نیست توضیحات مختصری را در مورد مبایعه نامه با یکدیگر مرور کنیم. اما اگر مایل به کسب اطلاعات جزئی‌تر در این مورد هستید می‌توانید به وبسایت حقوقی رهپویان آتی نگر مراجعه کنید و مقاله مبایعه نامه چیست را مطالعه نمایید.

مبایعه نامه چیست؟

به بیان ساده می‌توان گفت مبایعه به مفهوم بیعت برای انتقال مالکیت یک مال – اعم از منقول و غیرمنقول – در ازای دریافت پول یا عوض دیگری است. و به بیان تخصیی‌تر: چنانچه طرفین یک معامله با تنظیم قراردادی قصد خرید و فروش مالی را داشته باشند، مورد معامله معلوم و معین شده و قیمت آن هم تعیین شده باشد، به علاوه در مورد نحوه‌ی پرداخت قیمت و تحویل مبیع – یا کالای مورد معامله – و سایر شرایط توافق کامل صورت گرفته باشد – و به احتمال زیاد بخشی از قیمت و یا قسمتی از مبیع تسلیم شود – و خریدار و فروشنده یا به عبارتی بایع و مشتری در حال حاضر برای تحقق بیع قصد نموده باشند، عقد «بیع» واقع می‌شود.

همانطور که از تعریف هم پیداست عقد بیع لازم نیست حتما مکتوب باشد و اگر عقد منعقده شفاهی هم باشد به شرط آنکه شرایط برشمرده را دارا باشد، می‌توان آن را عقد بیع به حساب آورد. اما «مبایعه نامه» تنها به صورت مکتوب عقد بیع اطلاق می‌شود.

این عمل حقوقی اصطلاحا به محض انعقاد، مُمَلِک است؛ یعنی صرف انعقاد آن موجب انتقال مالکیت مبیع به خریدار و انتقال ثمن به فروشنده می‌گردد.

فسخ مبایعه نامه

تفاوت مبایعه نامه با قولنامه و سند رسمی

یکی از مسائل مهمی که در رابطه با مبایعه نامه باید به آن توجه کنید تفاوت آن با قولنامه و سند رسمی است؛

همانطور که گفته شد اگر طرفین در حال حاضر قصد انجام معامله را داشته باشند و مبیع و ثمن تعیین شده و نحوه‌ی تسلیم آنها نیز با توافق طرفین مشخص شده و در قرارداد درج شود، این قرارداد مبایعه نامه خوانده می‌شود؛ در حالی که اگر در حال حاضر طرفین قصد انجام معامله را نداشته باشند و در یک برگه‌ی قرارداد فقط این را درج کنند که حاضر هستند در تاریخ مشخص و معینی در آینده و حسب شرایط اعلامی به انعقاد معامله اقدام کنند، این قرارداد حکم یک قولنامه را خواهد داشت.

توافق قولنامه بر خلاف توافق مبایعه نامه، مُمَلِک نیست و صرفا وعده به بیع در آینده است؛ در نتیجه تا زمان تحقق بیع در آینده، آثار عقد بیع مبنی بر انتقال مالکیت مبیع و ثمن محقق نخواهد شد.

از طرف دیگر تفاوت سند رسمی با در برابر همه‌ی افراد می‌توان مبایعه نامه در این است که مبایعه نامه یک سند عادی است و تفاوت سند رسمی با سند عادی این است که به سند رسمی استناد کرد در حالی که سند عادی فقط برای طرفینی که آن را منعقد کرده‌اند و قائم مقام آنها – از جمله وراث – الزام‌آور است.

مبایعه نامه شامل چه قسمت‌هایی می‌شود؟

یک مبایعه نامه قانونی باید موارد زیر را داشته باشد:

ماده 1: طرفین قرارداد

ماده 2: موضوع و مشخصات مورد معامله

ماده 3: ثمن معامله

ماده 4: شرایط مربوط به تنظیم سند

ماده 5: شرایط تسلیم مورد معامله (نحویل)

ماده 6: آثار قرارداد

ماده 7: فایل متعاملین

قوانین مبایعه نامه

در این قسمت به اختصار در مورد قوانین مرتبط با مبایعه نامه توضیحاتی ارائه می‌شود، اما در صورتی که تمایل دارید در این مورد بیشتر بدانید توصیه می‌شود حتما مقاله مبایعه چیست؟ در وبسایت حقوق رهپویان آتی نگر را مطالعه کنید.

قوانین مبایعه نامه عبارتند از:

  1. بیع

کلمه بیع در مبحث مبایعه نامه عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم که پس از توافق بایع و مشتری در مبیع و قیمت آن، عقد بیع به ایجاب و قبول واقع می‌شود.

  1. شرایط بایع و مشتری

بایع و مشتری علاوه بر اهلیت قانونی برای معامله باید اهلیت برای تصرف در مبیع یا ثمن را نیز داشته باشد.

  1. کالای مورد معامله

خرید و فروش کالا در هریک از سه حالت زیر ممنوع است:

الف. کالایی که خرید و فروش آن قانونا ممنوع است

ب. کالایی که که مالکیت و یا منفعت عقلایی ندارد

ج. کالایی که بایع قدرت بر تسلیم آن ندارد؛ مگر اینکه مشتری خود قادر تسلیم باشد

همچنین اگر در عرف رایج، چیزی جزو کالای مورد معامله باشد، هنگام فروش کالا این جزء هم باید با خود کالا به خریدار منتقل شود. به علاوه هر چیزی که فروش آن مستقلا جایز است، استثناء آن از مبیع هم مجاز است و اگر در بیع عین معین، معلوم شود که مبیع وجود نداشته، بیع باطل می‌باشد.

  1. آثار بیع

آثار بیع صحیح عبارت است از:

به محض وقوع بیع خریدار مالکِ کالای مورد معامله و فروشنده مالک ثمن خواهند شد

عقد بیع باعث می‌شود که فروشنده ضامن دَرَک ( جبران کردن) کالای مورد معامله و خریدار ضامن درک ثمن شوند. همچنین ععقد بیع فروشنده را به تسلیم کالای مورد معامله و خریدار را به تادیه ثمن یا پرداخت قیمت توافق‌شده ملزم می‌کند.

  1. تسلیم

تسلیم به معنای دادن مبیع یا کالای مورد معامله به تصرف مشتری است به شکلی که مشتری متمکن از انحاء تصرفات و انتفاعات باشد و قبض به معنای استیلاء مشتری بر مبیع می‌باشد.

فسخ مبایعه نامه

بر هم زدن مبایعه نامه

اول از همه توجه به این نکته ضروری است که اصولا هر قراردادی که میان دو طرف بسته می شود، دو طرف معامله را پایبند به قرارداد می‌کند، در نتیجه اصل در این است که هیچ کدام از طرفین نمی‌توانند قرارداد را به طور یک جانبه بر هم بزنند.

در همین مورد در ماده 219 مقرر شده است: «عقودی که بر طبق قانون واقع شده بین طرفین عقد و قائم مقام آنها لازم الاجرا و صحیح است مگر اینکه به رضای طرفین یا به علت قانونی فسخ شود».

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

بنابراین فرض بر عدم امکان برهم زدن اختیاری عقود می‌باشد. با این همه بر هم زدن عقد، در مواردی که قانون اجازه‌ی آن را بدهد، مجاز است و بر این اساس شرایطی وجود دارند که تحت آن شرایط بر هم زدن مبایعه نامه ممکن می‌شود.

همانطور که می‌دانید مبایعه نامه یک قرارداد مکتوب است مبنی بر یک خرید و فروش و در مورد تمامی شروط آن بین طرفین توافقی صورت گرفته و این موارد توافق‌شده در مبایعه نامه درج شده و به امضای طرفین نیز رسیده است. اما تحت شرایطی خاص و به دلایل مختلف ممکن است یکی از طرفین یا هر دو طرف قرارداد نخواهند به تعهدات خود عمل کنند و یا قصد بر هم زدن معامله را داشته باشند؛ در چنین شرایطی است که با یدیده‌ی انحلال یا بر هم زدن قرارداد – در اینجا مبایعه نامه – طرف هستیم. در ادامه‌ی این نوشته قصد داریم این پدیده را بیشتر مورد بررسی قرار دهیم.

اول از همه باید بدانید که اقسام انحلال قرارداد را می‌توان در چهار گروه تقسیم بندی نمود: 1- بطلان 2- انفساخ 3- فسخ 4- تفاسخ یا اقاله. توضیح مختصری در مورد هریک از روش‌های انحلال قرارداد – با محوریت مبایعه نامه – به جز فسخ مبایعه نامه – که به طور مفصل بررسی خواهد شد – در زیر آمده است:

بطلان

در قراردادهای مبایعه نامه – مانند سایر معاملات – اصل بر صحت معامله است مگر اینکه موارد بطلان معامله موجود باشد، در این صورت معامله باطل خواهد بود. موارد بطلان معامله در واقع مواردی است که شرایط صحت معاملات را ندارد. بر اساس ماده ۱۹۰ قانون مدنی بیان شرایط اساسی صحت معاملات عبارتند از:

قصد طرفین و رضای آنها

اهلیت طرفین

موضوع معین که مورد معامله باشد

مشروعیت جهت معامله

بنابراین هریک از موارد فوق که دچار خدشه شود معامله خود به خود باطل می‌شود.

انفساخ

نوعی از برهم خوردن خود به‎خود مبایعه نامه است و در شرایطی ایجاد می‌شود که مورد معامله قبل از این که تحویل و تسلیم خریدار شود، از بین برود. مثلا خودرو معامله شده در اثر آتش سوزی از بین برود.

اقاله

زمانی اتفاق می‌افتد که هر دو طرف – به هر دلیلی – دیگر رضایتی نسبت به ادامه انجام تعهدات ذکر شده در مبایعه نامه نداشته باشند، در این صورت با رضایت طرفین می‌شود مبایعه نامه را اقاله کرد، اقاله‌ی مبایعه نامه خود فسخ مبایعه نامه را به همراه خواهد داشت.

از آنجا که با توجه به عنوان، این مقاله قصد دارد به شرایط فسخ مبایعه نامه توسط فروشنده بپردازد، توضیح بیشتر درباره‌ی باقی موارد را به مجالی دیگر وامی‌گذاریم و به تشریح فسخ مبایعه نامه می‌پردازیم.

مبایعه نامه چیست؟ + قوانین مبایعه نامه

 

فسخ مبایعه نامه

به طور کلی فسخ قرارداد ( هر نوع قرارداد از جمله مبایعه نامه) یکی از انواع انحلال قراردادها می‌باشد و تعریف آن از این قرار است: «طریق پایان دادن قهری و با اراده یک طرفه قرارداد». بنابراین فسخ قرارداد به عنوان یکی از ابزار انحلال قرارداد قهری و با اراده یک از طرفین قرارداد که اختیار فسخ را دارد، محقق می‌شود.

توجه داشته باشید که آنچه در تعریف فسخ، تمایز گذارنده است برهم زدن یک طرفه‌ی قرارداد است؛ در همین راستا بد نیست بدانید که یکی دیگر از انواع انحلال قرارداد یعنی اقاله به صورت زیر تعریف می‌شود:

همانطور که در چند پاراگراف قبل هم تشریح شد، بر هم زدن مبایعه نامه، به راحتی قابل انجام نیست و باید از طریق شروط ضمن عقد و خیارات صورت گیرد.

اما پیش از آن باید بدانیدکه برخی شرایط کلی بر فسخ مبایعه نامه حاکم هستند که عبارتند از:

شرایط کلی فسخ مبایعه نامه

  1. قصد؛ فسخ‌کننده -خریدار یا فروشنده – باید انحلال قرارداد را اراده کند.
  2. رضا؛ فسخ‌کننده -خریدار یا فروشنده – باید به فسخ معامله راضی باشد و اگر با اکراه چنین کند، این فسخ اثر حقوقی نخواهد داشت.
  3. اهلیت؛ فسخ‌کننده – خریدار یا فروشنده – باید اهلیت این کار را داشته باشد و همچنین از نظر عقل و سن نیز مشکلی نداشته باشد.
  4. درج حق فسخ قرارداد در مبایعه نامه: -در تمامی قراردادها، از جمله مبایعه نامه، یکی از بندهای قرارداد این است که به هر دو طرف اجازه داده می‌شود که طی مدت زمان مشخص، با رعایت قوانین، ارائه‌ی دلایل موجه و در صورت تمایل، قرارداد امضا شده را فسخ نمایند.

دقت کنید که شما تحت هیچ شرایطی به صورت یک طرفه نمی‌توانید هیچ نوع قراردادی از جمله مبایعه نامه را فسخ کنید. فقط در صورتی می‌توانید این کار را انجام دهید که این حق برای شما یا طرف مقابل در قولنامه ذکر شده باشد. به بیان دیگر تنها اگر در مبایعه نامه، برای طرفین حق فسخ قرارداد پیش بینی شده باشد طبق قرارداد نسبت به فسخ معامله اقدام می‌شود.

حواستان باشد که اگر – به جای اینکه حق معامله در مبایعه نامه فسخ شود – جمله «اسقاط کافه خیارات» در قرارداد درج شده باشد و شما مبایعه نامه‌ای که حاوی این جمله است را امضا کنید، از هر گونه حقی برای فسخ قرارداد محروم خواهید شد.

در صورتی که تمام چهار شرط اصلی بالا محقق شده باشد، با ز هم فسخ معامله کار آسانی نیست و نیازمند خیارات و شروط ضمن عقد می‌باشد؛ اما شروط ضمن عقد برای فسخ مبایعه نامه کدامند و اصولا خیارات چیست؟

خیار فسخ مبایعه نامه چیست؟

«خیار فسخ» اصطلاحی حقوقی برای حق فسخ مبایعه نامه است؛ در معنی لغوی خیار به معنی اختیار است؛ و منظور از اختیار در این مورد به خصوص اختیاری است که فرد در فسخ معامله دارد. یازده مورد زیر جزو خیارات فسخ مبایعه نامه هستند که به هریک از طرفین اجازه‌ی فسخ مبایعه نامه را می‌دهند:

انواع خیار در فسخ مبایعه نامه

خیار عیب

یکی از این موارد، اختیار در فسخ مبایعه نامه که خیار عیب نامیده می‌شود مربوط به مواردی است که بعد از انجام معامله مشخص شود که کالای مورد معامله دارای عیب بوده است؛ در چنین مواردی قانونگذار این اختیار را به خریدار داده است که بنابر خیار عیب مبایعه نامه را فسخ نماید.

طبق ماده ۴٢٢‏ قانون مدنی: «اگر بعد از معامله معلوم شود که کالا یا موضوع معامله دارای عیب بوده، مشتری در پذیرفتن کالا معیوب با گرفتن ارش یا فسخ معامله مختار است.»

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  گونه های مجازات

به بیان ساده‌تر در صورتی که بعد از انجام معامله مشخص شود که کالای مورد معامله ایرادی داشته است، خریدار مختار است که مابه‌االتفاوت کالی سالم و معیوب را دریافت کند و کالا را نزد خود نگه دارد یا اینکه کالا را پس بدهد و معامله را فسخ کند. البته اختیار خریدار در اعمال حق فسخ مشروط است به اینکه مورد معامله موجود، سالم و در ملکیت خریدار باشد در غیر این صورت حق فسخ از بین می‌رود و تنها حق اخذ ارش باقی می‌ماند.

از طرف دیگر فروشنده هم در صورتی که متوجه شود که در عوضی که گرفته، عیبی وجود دارد، اگر آن عیب پیش از معامله در عوض بوده و او آگاه نبوده است، این اختیار را دارد که معامله را به هم بزند، یا مابه‌التفاوت قیمت سالم و معیوب را بگیرد. در این مورد هم اختیار فرشنده در اعمال حق فسخ مشروط است به اینکه عوضی که دریافت نموده، موجود، سالم و در ملکیت فروشنده باشد در غیر این صورت حق فسخ از بین می‌رود و تنها حق اخذ ارش باقی می‌ماند. لازم به یادآوری است که برای تعیین ارش می‌توان به ماده ۴٢٧ ‏قانون مدنی مراجعه نمود.

چند نکته در مورد خیار عیب

در مورد خیار عیب، نکات زیر قابل توجه است:

  • عیبی که قرار است قرارداد ر ا فسخ نماید باید به صورتی باشد که از ارزش کالا یا عوضی که در معامله دریافت شده یا استفاده متعارف آنها بکاهد. بنابراین همانطور که توضیح داده شد قانون‌گذار برای جبران خسارت زیان دیده – چه خریدار باشد، چه فروشنده – دو راه حل برای جبران تعیین کرده است: یکی آنکه معامله را فسخ کند و دیگری آنکه ارش بگیرد، یعنی مابه التفاوت کالای سالم و معیوب را دریافت کند.
  • در صورتی که بعد از انجام معامله اما قبل از تحویل گرفتن مال، عیبی در آن پیدا شود، خریدار می‌تواند معامله را به هم بزند؛ همچنین اگر بعد از انجام معامله اما قبل از تحویل گرفتن عوض مال، عیبی در آن پیدا شود، فروشنده می‌تواند معامله را به هم بزند.
  • همچنین اگر در مال بعد از معامله و قبل از تحویل گرفتن، عیبی پیدا شود، نمی‌تواند معامله را به هم بزند اما اگر بخواهند تفاوت قیمت بگیرند، بلا اشکال است.
  • ممکن است خریدار بعد از معامله، عیب مال را بفهمد، در این حالت او مجاز است که حتی اگر فروشنده هم حاضر نباشد، معامله را به هم بزند.
  • در صورتی که خریدار بعد از معامله، عیب مال را بفهمد، باید بلافاصله معامله را بهم بزند یا حداقل موضوع را به طرف مقابل اطلاع دهد و یا اگر این اقدام هم مقدور نبود، به دیگران اطلاع دهد که معامله را فسخ کرده است؛ در غیر این صورت و در صورتی که خریدار هیچ یک از این اقدامات را انجام ندهد، حق فسخ معامله ا او ساقط می‌شود.

مواردی که فسخ مبایعه نامه یا دریافت تفاوت قیمت ممکن نیست

همیشه اینطور نیست که اگر خریدار بفهمد که مال عیبی دارد، بتواند معامله را بر هم زند بلکه در مواردی فسخ مبایعه نامه حتی با وجود پی بردن خریدار به عیب کالای مورد معامله ممکن نیست. این موارد به قرار زیر هستند:

وقتی که خریدار در هنگام معامله به عیب مال آگاه باشد

خریدار به خرید مالی که عیب مشخصی دارد راضی شده باشد

خریدار در هنگام معامله این جمله: « اگر مال عیبی داشته باشد، پس نمی‌دهم و تفاوت قیمت هم نمی‌گیرم» یا جمله‌ای با مفهوم مشابه را گفته باشد

فروشنده در وقت معامله این جمله: « این مال را با هر عیبی که دارد می‌فروشم» یا جمله‌ای با مفهوم مشابه را گفته باشد.

اما توجه داشته باشید که اگر فروشنده در هنگام معامله به جای جمله‌ای مشابه با جمله‌ی بالا عیبی را معین کند و بگوید که: «مال را با این عیب می‌فروشم» و سپس مشخص شود که مال، عیب دیگری هم دارد، خریدار مجاز است به خاطر عیبی که فروشنده معین نکرده است، مال را پس دهد یا تفاوت قیمت دریافت کند.

مواردی که می‌توان تفاوت قیمت را دریافت کرد

در سه حالت زیر، اگر خریدار متوجه شود که مال عیبی دارد، نمی‌تواند معامله را به هم بزند اما مجاز است که تفاوت قیمت را دریافت کند:

  1. بعد از معامله تغییری در مال ایجاد شود به صورتی که مردم بگویند، آن گونه که خریداری کرده و تحویل داده شده، باقی نمانده است
  2. بعد از معامله متوجه شود مال عیب دارد و فقط حق برگرداندن آن را ساقط کرده باشد
  3. بعد از تحویل گرفتن مال، عیب دیگری در آن به وجود آید

البته اگر مال تا مدتی که خریدار حق به هم زدن معامله را دارد، عیب دیگری پیدا کند، اگرچه خریدار آن را تحویل گرفته باشد، می‌تواند معامله را به هم بزند.

همچنین در صورتی که فردی حیوان معیوبی را بخرد و پیش از گذشتن سه روز، حیوان عیب دیگری پیدا کند، حتی اگر فرد آن را تحویل گرفته باشد، باز هم می‌تواند آن را پس دهد.

خیار تخلف از شرط

این خیار فسخ به این معنا است که اگر هریک از طرفین شرط کند که کاری انجام دهد، یا شرط کند مالی را که می‌دهد دارای ویژگی‌های خاصی باشد اما به آن شرط عمل نکند، طرف دیگر می‌تواند با حدود و شرایطی  معامله را به هم بزند. احکام خیار تخلف شرط، در مواد 234 الی 245 قانون مدنی ذکر شده است.

خیار تدلیس

خیار تدلیس بر فریب کاری در معامله تاکید دارد و به این صورت است که بر اساس آن، اگر در معامله‌ای یکی از طرفین کاری انجام دهد که سبب شود طرف دیگر معامله فریب بخورد، کسی فریب خورده است دارای اختیار فسخ خواهد شد.

مثلا اگر فردی خودرویی را با این فرض که کم کار کرده است بخرد و بعد از معامله مشخص شود که فروشنده کیلومتر شمار خودرو را دستکاری کرده و از این طریق خریدار را فریب داده است، خریدار می تواند بر اساس خیار تدلیس اقدام به فسخ مبایعه نامه کند.

خیار تاخیر ثمن

در معاملات نقدی در صورتی که سه روز بعد از انعقاد قرارداد، خریدار، ثمن یا همان ما به ازای معامله را نپردازد، چنانچه  مشتری شرط نکرده باشد که دادن پول را به تاخیر بیندازد و شرط تاخیر جنس هم مطرح نشده باشد، فروشنده مجاز است که بر اساس خیار تأخیر ثمن، معامله را بر هم بزند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات ثبت ازدواج بدون اذن پدر

گاهی اوقات جنس خریداری شده کالایی است مانند میوه که اگر یک روز بماند فاسد می‌شود، در این حالت چنانچه خریدار تا شب پول آن را نپردازد و شرط هم نکرده باشد که دادن پول را تأخیر بیندازد و شرط تأخیر جنس هم نشده باشد، خیار تاخیر ثمن این اجازه را به فروشنده می‌دهد که معامله را به هم بزند.

بنابراین خیار تاخیر ثمن مختص فروشنده است.

خیارمجلس

خیارمجلس همانگونه که از نامش پیداست تنها در حالتی اختیار فسخ را به یکی از طرفین معامله می‌دهد که طرفین معامله از هم جدا نشده باشند و در کنار هم باشند؛ بر اساس این خیار، تا زمان حضور در محل توافق یا بنگاه خریدار یا فروشنده حق دارند که – بدون اقامه‌ی هیچ دلیلی – از معامله پشیمان شوند و معامله را فسخ کنند.

خیار غبن

غبن به معنای ضرر و زیان می است و خیار غبن به این مساله دلالت دارد که هریک از طرفین که دچار ضرر و زیان زیادی شده باشد، اختیار فسخ معامله را دارد.

خیار شرط

طرفین قرارداد می‌توانند برای یک یا هر دو طرف معامله یا شخص ثالث ضمن عقد یا خارج از آن، حق فسخ بگذارند؛ فرض کنید شخصی خانه‌ای را به کسی بفروشد و در قرارداد آن، این شرط عنوان شود که هر کدام از طرفین یا شخص ثالث هر وقت مایل باشند، بتوانند ظرف یک ماه آن معامله را فسخ کنند. آن فردی که در قرارداد به او حق فسخ داده شده است بر اساس خیار شرط حق فسخ معامله را دارد.

در رابطه با خیار شرط می‌توان به مواد ۳۹۹ و ۴۰۰ قانون مدنی اشاره کرد:

ماده ۳۹۹ قانون مدنی: «در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع یا مشتری یا هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد.»

ماده ۴۰۰ قانون مدنی: «اگر ابتدای مدت خیار ذکر نشده باشد، ابتدای آن از تاریخ عقد محسوب است؛ در غیر این صورت تابع قرارداد متعاملین است.»

خیار شرکت

ممکن است بعد از فروش مال مشخص شود که مقداری از مال فروخته شده، متعلق به دیگری است؛ در این شرایط اگر صاحب آن به معامله راضی شود که مشکلی پیش نمی‌آید اما در صورتی که راضی نشود، خریدار می‌تواند بر اساس خیار شرکت، تمام معامله را به هم بزند یا پول آن مقدار را از فروشنده پس بگیرد.

همچنین اگر مشخص شود مقداری از چیزی که خریدار به عنوان عوض داده است متعلق به فرد دیگری می‌باشد و صاحب آن هم راضی به این کار نباشد، فروشنده هم می‌تواند تمام معامله را به هم بزند، یا عوض آن مقدار را از خریدار بگیرد.

خیار رویت

در صورتی که فروشنده خصوصیات جنس مشخصی را که مشتری ندیده است، به او بگوید و بعد معلوم شود به طوری که گفته، نبوده است مشتری می‌تواند با استناد به خیار رویت معامله را به هم بزند.

همینطور هم اگر مشتری خصوصیات عوض معینی را که می‌دهد، بگوید و بعد مشحص شود آنطور که گفته، نبوده است، فروشنده هم با استناد به همان خیار رویت می‌تواند معامله را به هم بزند.

خیار حیوان

خیار حیوان همانطور که از نام آن هم آشکار است، تنها در مورد معامله‌هایی صدق می‌کند که حیوان، مورد معامله باشد. در چنین مبایعه نامه‌هایی در صورتی که خریدار تا سه روز ما به ازای تعیین شده را نپردازد، فروشنده می‌تواند معامله را به هم بزند.

خیار تَعذّر تسلیم

گاهی اوقات ممکن است شرایطی برای فروشنده پیش بیاید که نتواند جنسی را که فروخته است، به خریدار تحویل بدهد؛ مثلا اسبی که توسط فروشنده فروخته شده است، فرار کند؛ در چنین شرایطی خریدار می‌تواند معامله را به هم بزند.

مرجع رسیدگی به فسخ مبایعه نامه

هریک از طرفین که بنا به دلیلی از جمله دلایل برشمرده در بالا قصد داشته باشد که مبایعه نامه را فسخ کند، باید اظهارنامه مربوط به فسخ و قصد خود از ابطال مبایعه نامه را به دادگاه تسلیم نماید؛ دادگاه ذی‌صلاح سپس در مورد شرایط ابطال مبایعه نامه تصمیمات خود را خواهد گرفت. لازم است بدانید که دعوی مطرح شده دربار مبایعه نامه در زمره دعوی مالی قرار می گیرد.

البته برای تشخیص تخلف از شرایط مبایعه نامه و همچنین مواردی که باعث ایجاد حق ابطال می‌شود واقعا نیاز دارید که از مشاروه‌های وکلای متخصص در این حوزه بهره ببرید. وکلا موسسه حقوقی رهپویان آتی نگر از جمله بهترین م مشاورینی هستند که می‌توانند برای احقاق حق شما در پرونده‌های فسخ مبایعه نامه کمکتان کنند.

در صورتی که به عنوان خریدار یا فروشنده در معامله‌ی خود دچار اشکال شده‌اید و تصمیم بر فسخ مبایعه نامه گرفته‌اید و می‌خواهید که برای این کار از راهنمایی‌های یک وکیل مجرب استفاده کنید، باید کارت ملی و تمامی سناد و قراردادهای مربوط به مبایعه نامه را همراه خود داشته باشید

آثار فسخ مبایعه نامه

اولین نکته‌ای که در این زیربخش باید به آن اشاره کرد این است که اثر فسخ نسبت به آینده است و فسخ اثری نسبت به گذشته ندارد؛ در واقع فسخ باعث می‌شود که عقد از زمان انشای فسخ منحل شده و آثار آن قطع شود؛ در نتیجه منافعِ مورد معامله اصولا تا زمان فسخ، باید متعلق به کسی باشد که به واسطه عقد مالک شده است، اما از آنجا که نمائات و منافع متصله‌ را نمی‌شود از مورد معامله جدا کرد، می‌گوییم منافع منفصله آن تا زمان فسخ متعلق به کسی است که به واسطه عقد مالک شده و مورد معامله و منافع آن پس از فسخ، متعلق به کسی است که به واسطه فسخ مالک شده است.

علاوه بر ارائه‌ی مشاوره‌های حقوقی در موسسه حقوقی رهپویان آتی نگر، هولدینگ مهاجرتی حقوقی رهپویان مهاجر آتی نگر ددر زیر مجموعهی‌حقوقی خود یعنی موسسه مهاجرتی رهپویان مهاجر ر انواع و اقسام مسائل مربوط به مهاجرت به خصوص اخذ اقامت دائم کانادا و استرالیا را برای شما آسان می‌کند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس