طلاق کی اقسام چیست ؟

0

از لحاظ لغوی طلاق به معنای رها شدن میباشد .هر ازدواجی امکان دارد به ناسازگاری ختم شود و از همین جهت ، نهاد طلاق پیش بینی شده است تا زن و مرد بتوانند به صورت شرعی به ازدواج خود پایان دهند که مانند دیگر اعمال حقوقی ، آثاری دارد.

طلاق در فقه یکی از حقوق مرد محسوب میگردد اما طبق قوانین فعلی زن هم قادر است از دادگاه تقاضای حکم طلاق کند و یا می توانند باهم برای طلاق توافق کنند .  زن و شوهر بایستی برای تحقق طلاق هر نوعی تشریفاتی را طی نمایند و تصمیم این که آن ها می توانند از هم جدا شوند یا نه با دادگاه میباشد. طلاق به انواع و اقسامی تقسیم می گردد که هر یک از آن ها شرایط خاصی دارند.

از این رو در این نوشته به این سوال ها پاسخ می دهیم که طلاق چیست و به چه معنا میباشد و سپس به این می پردازیم که انواع طلاق بر اساس درخواست کننده طلاق کدام است و اقسام طلاق بر اساس امکان رجوع چیست .

طلاق چیست

کلمه طلاق کلمه ای عربی میباشد و به معنی باز کردن گره و آزاد کردن است و در فقه بعنوان از بین بردن ازدواج با لفظ مخصوص می باشد . طلاق امروزه بعنوان یک ابزار برای پایان ارتباط زناشویی میان زن و مرد شناخته می شود و یکی از رایج ترین دعاوی ای میباشد که در دادگاه ها مطرح می گردد . یکی دیگر از راه های جدایی ، فسخ نکاح است .

طلاق نوعی ایقاع میباشد که یکی از روش های اتمام نکاح است که در قوانین ایران برای آنکه زن و شوهر از یک دیگر طلاق بگیرند بایستی تشریفاتی را طی کنند . طلاق در فقه اسلامی حق مرد است اما طرفین قادرند با توافق ، به زن وکالت طلاق بدهند. همچنین شرایطی وجود دارد که زن می تواند از دادگاه حکم طلاق بگیرد .

انواع طلاق بر اساس درخواست کننده طلاق

اگرچه طلاق حق مرد است، اما در شرایطی ، زن هم قادر است از دادگاه تقاضای طلاق کند و یا هردوی زوجین می توانند با توافق به زندگی مشترکشان پایان دهند. لذا انواع طلاق بر اساس درخواست کننده طلاق به شرح زیر است :

1طلاق از طرق مرد

برای درخواست طلاق از طرف مرد ،  بایستی تشریفاتی طی گردد ، هرچند طلاق در گذشته به عنوان یکی از حقوق مرد محسوب می شد اما امروزه رعایت این تشریفات الزامی است که در ماده 1133 قانون مدنی نیز بر این نکته تاکید شده است : ” مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. “

مرد برای آنکه همسرش را طلاق بدهد بایستی به دادگاه درخواست گواهی عدم امکان سازش بدهد و پس از آن درصورتی که به دادگاه ثابت کند که امکان ادامه زندگی مشترک برای او وجود ندارد ، این گواهی به او داده میشود در این فاصله او بایستی در جلسات داوری شرکت کند و همه حق و حقوق زن من جمله مهریه ، نفقه نحله و از این قبیل را به او بپردازد.

2طلاق از طرف زن :

مواردی که زنان به موجب قانون قادرند از دادگاه خانواده تقاضای طلاق نمایند عبارتند از:

امتناع یا ناتوانی زوج از پرداخت نفقه؛ در این باره زنان در آغاز بایستی با مراجعه به محکمه الزام شوهر بر پرداخت نفقه را طلب کنند و چنانچه امکان ملزم ساختن زوج به پرداخت نفقه وجود نداشته باشد قاضی وی را به طلاق دادن زوجه مجبور میسازد.

عسر و حرج؛ عسر و حرج علتی میباشد با بیشترین مورد و اما با مشکل های اثباتی بیشتر که مراد از آن این میباشد ادامه زندگی زناشویی و ارتباط زوجیت زن را در وضعیت عسر و حرج قرار میدهد به طوری که سختی بر زن تحمیل میگردد و او را در مشقت قرار میدهد. در این شرایط با احراز عسر و حرج، قاضی مرد را به طلاق مجبور میکند و با اجتناب وی طلاق به اذن قاضی انجام میگردد. از جمله مواردی که طبق قانون مصداق عسر و حرج محسوب میگردد عبارت است از:

  • ترک زندگی مشترک توسط مرد به مدت ۶ ماه متوالی یا نه ماه متناوب در یک سال بدون عذر موجه؛
  • اعتیاد زوج به مواد مخدر یا مشروبات الکلی مشروط به اینکه هم به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند و هم مرد از ترک کردن امتناع کند و نتوان در مدتی که از سوی پزشک معتمد برای ترک کردن ضروری است او را ملزم به ترک ساخت یا اینکه مجددا پس از ترک به مصرف مواد مخدر روی آورد.
  • زندانی شدن مرد برای پنج سال و بیشتر؛
  • ضرب و شتم و سوء استفاده مستمر مرد از همسرش که باتوجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد. نکته قابل توجه و تا حدی عجیب در این خصوص ذکر استمرار و قابل تحمل نبودن ضرب و شتم است؛
  • بیماری صعب العلاجی که تداوم زندگی مشترک را با اخلال مواجه سازد؛
  • غیبت زوج برای چهارسال و بیشتر؛
این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ارث زن از متوفی و ضوابط و میزان ارث آن از اموال زوج متوفی

وکالت در طلاق ؛ اگر زوجه از همسر خود وکالت در طلاق داشته باشد قادر است با مراجعه به دادگاه خود را مطلقه سازد.

3طلاق توافقی :

در این نوع طلاق طرفین باهم توافق می نمایند که از هم جدا شوند و به زندگی مشترک خود پایان بدهند ؛ با این حال طرفین بایستی تشریفاتی را طی کنند و بعد از آن باید از دادگاه ، تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش کنند .

انواع طلاق بر اساس درخواست کننده طلاق

اقسام طلاق بر اساس امکان رجوع

بعد از آنکه زن و شوهر از یکدیگر جدا می گردند ، در طول مدت عده زن ، مرد می تواند به زن رجوع کند ؛ بدین معنی که بدون آنکه لازم باشد دوباره باهم ازدواج کنند ، و تنها با ثبت رجوع ، قادرند زندگی مشترک خود را از سر بگیرند. حق رجوع همواره با مرد است حتی اگر طور دیگری توافق گردد .

طلاق بر اساس امکان رجوع به دو نوع طلاق بائن و طلاق رجعی تقسیم می شود :

طلاق رجعی : طلاقی میباشد که مرد قادر است در طول مدت عده به زن رجوع نماید و زندگی مشترکشان را از سر بگیرند . پس از اتمام عده ، حق رجوع از بین می رود . اکثر طلاق هایی که ثبت می شود از نوع طلاق رجعی است مگر این که در قانون ذکر شده باشد که از نوع بائن است که در ادامه توضیح داده شده است .

طلاق بائن  : نوعی از طلاق است که مرد حق رجوع به زن را ندارد . طبق ماده 1145 قانون مدنی در موارد زیر طلاق از نوع بائن است :

1″طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود.

2طلاق یائسه.

3طلاق خلع و مبارات مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد.

4سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید اعم از این که وصلت در نتیجه رجوع باشد یا در نتیجه نکاح جدید.”
رجوع با هر عملی ممکن است حاصل شود و شرایط خاصی برای آن در نظر نشده است اما با این حال ثبت آن الزامی است .

 طلاق خلع و مبارات ، یکی از اقسام طلاق بائن است و طلاقی است که طرفین به علت کراهتی که از هم دارند، از یکدیگر جدا می شوند . در این طلاق که زن مالی را به مرد می بخشد تا مرد را به طلاق راضی نماید و تا هنگامی که زن از این مال رجوع نکرده باشد ، طلاق از نوع بائن محسوب می شود ؛ زیرا زمانی که زن از بذل رجوع کند ، مرد هم می تواند از طلاق رجوع نماید .

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  انواع تخلفات ساختمانی و نحوه محاسبه جریمه و رسیدگی

تفاوت های طلاق خلع و مبارات

  • در طلاق خلع، تنها زوج نسبت به ادامه زندگی کراهت دارد اما در مبارات دو طرف نسبت به هم کراهت دارند.
  • در طلاق خلع، مالی که به صورت فدیه پرداخت می‌گردد می‌تواند بیش از میزان مهریه باشد. در حالی که در طلاق مبارات چون هر دو طرف برای ادامه زندگی از هم نفرت دارند و مالی که به عنوان فدیه پرداخت می‌گردد نباید از مهریه بیشتر باشد.

تفاوت طلاق توافقی با خلع و مبارات چیست؟

در طلاق توافقی زن و مرد هنگام جدایی در مورد مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت و ملاقات فرزند با هم به تفاهم میرسند و سازش میکنند و در این طلاق امکان رجوع وجود دارد ولی در طلاق خلع و مبارات شدت نفرت و بیزاری زن نسبت به مرد به حدی می‌رسد که زن می‌گوید مهرم حلال و جانم آزاد و با واگذار کردن میزانی از مال به شوهر از وی طلاق می‌گیرد و در این طلاق امکان رجوع وجود ندارد.

 عده چیست؟

در قانون مدنی عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است،نمی تواند، شوهر دیگری اختیار نماید.(ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی)

پس از انحلال نکاح بوسیله طلاق یا فوت همسر، زن تا مدتی اختیار ازدواج ندارد.

در قانون از عده طلاق و عده وفات نام برده شده است که مختصرا به آن می پردازیم.

عده طلاق

در مدت عده طلاق مرد حق رجوع به همسر خود را دارد، مگر در طلاق خلع و مبارات.

عده طلاق، مانع اختلاط نسل می گردد و علاوه بر این چنانچه زوجین بر اثر عصبانیت و یا اختلافات زود گذر اقدام به طلاق نموده باشند فرصتی جهت بازگشت آنان به زندگی مشترک فراهم می گردد.

در واقع رجوع مراجعت کردن به زندگی مشترک است، که در ایام عده صورت می گیرد.

مدت عده طلاق

عده طلاق سه طهر است، مگر آنکه زن با اقتضای سن، عادت زنانگی نبیند که در این حالت عده ی او سه ماه میباشد.

طهر به معنی پاکی میباشد، بنابراین عبارت (سه طهر) که در قانون مدنی ذکر شده است به این معناست که زن سه بار عادت زنانگی داشته و با سومین عادت زنانگی مدت عده پایان می یابد.

مدت عده طلاق

عده وفات

این عده به منظور احترام به زندگی زناشویی میباشد که ما بیبن طرفین موجود بوده است.

مدت عده وفات

عده ی وفات در هر حال چهار ماه و ده روز است و ارتباطی به عادت زنانگی ندارد.

درباره زن حامله  مدت عده ی او تا زمان وضع حمل میباشد.

هر چقدر که باقی مانده باشد، مگر اینکه وضع حمل وی کمتر از چهار ماه وده روز باشد که در این صورت باید عده ی کامل وفات نگهدارد (ماده۱۱۵۴ قانون مدنی).

چند نکته در مورد عده

  • زن یائسه که از بارداری مایوس می باشد و خانمی که پس از عقد و قبل از نزدیکی، مطلقه می شود، عده ندارد و بلافاصله پس از طلاق می تواند با فرد دیگری ازدواج نماید.
  • در عده طلاق، اگر زن و شوهر در مدت عده فوت نمایند، وارث یکدیگر تلقی گردیده و از هم ارث می برند.
  • مرد مکلف است در ایام عده طلاق به زن نفقه پرداخت نماید، بنابراین در مورد زن باردار نیز، چنانچه طلاق داده شود تکلیف پرداخت نفقه تا پایان بارداری او است؛ اگر چه این مدت هفت ماه یا کمتر یا بیشتر باشد.
  • در مورد زن یائسه و زنی که بین او و همسرش نزدیکی واقع نشده  با وجود اینکه عده ی طلاق در مورد او وجود ندارد، لکن عده ی وفات الزامی است و باید رعایت شود، بنابراین در این مدت زن نمی تواند ازدواج نماید.
  • زن در عده وفات فاقد نفقه می باشد و علیرغم اینکه به مدت چهار ماه و ده روز باید عده را رعایت کند، لکن استحقاق نفقه را ندارد.
این مطلب را نیز مطالعه کنید:  صیغه موقت چیست؟ قوانین و شرایط صیغه موقت

نفقه بعد از طلاق

پرسشی که اکنون مطرح می گردد ، آن میباشد که تکلیف نفقه زن پس از طلاق چه میباشد به عبارت دیگر ، آیا زن پس از طلاق از حق نفقه برخوردار است یا خیر . در اینجا بیستی به این نکته اشاره کرد که برخلاف اینکه مرد ملزم به پرداخت نفقه فرزندان پس از طلاق می باشد ، بعد از طلاق زن و مرد ، مرد دیگر الزامی به پرداخت نفقه به همسر سابق خود را نخواهد داشت .

به جهت آنکه پرداخت نفقه به زن به علت سکونت مشترک زن و مرد ( تمکین زن از شوهر ) پرداخت می شده است و اکنون که زن و مرد از هم جدا گردیده اند ، مرد ملزم به پرداخت نفقه به زن نمیباشد. به همین دلیل میباشد که حتی در صورتی هم که زن و مرد از هم طلاق نگرفته باشند ، اما زن از شوهر خویش تمکین نکند ، مرد الزامی به پرداخت نفقه به زن ندارد .
اما نکته حائز اهمیت که در این رابطه وجود دارد آن میباشد که در صورتی که طلاق از نوع طلاق رجعی باشد ، زن قادر است تا پایان مدت عده طلاق در منزل همسرش سکونت نماید و مرد هم مکلف است که نفقه این مدت را به او بپردازد تا مدت عده به پایان برسد ( مشروط به اینکه طلاق به علت نشوز زن نبوده باشد ) .  اما در مواردی که طلاق از نوع طلاق بائن باشد، زن حق نفقه در دوران عده نخواهد داشت .

ارث بعد از طلاق

ارث بردن زن بعد از طلاق صرفا در صورتی امکان پذیر میباشد که زن در ایام عده طلاق رجعی باشد.

توضیح آنکه: مطابق ماده 943 قانون مدنی : ” اگر شوهر ، زن خود را به طلاق رجعی مطلقه کند ، هر یک از آن ها که قبل از انقضای عده بمیرد ، دیگری از او ارث می برد . لیکن اگر فوت یکی ‌از آن ها بعد از انقضای عده بوده و یا طلاق بائن باشد ، از یکدیگر ارث نمی برند ” .

در توضیح این ماده باید گفت : طلاق میان زوجین یا از نوع طلاق بائن است که مرد و زن پس از طلاق به صورت کامل از هم جدا شده و امکان رجوع از طلاق وجود ندارد و یا اینکه طلاق رجعی است که بر اساس آن ، مرد می تواند در مدت عده طلاق رجعی به زن رجوع کند و بدون نیاز به خواندن عقد ازدواج مجدد ، زندگی کنند .

از آن جهت که بر پایه قانون، مطلقه رجعیه ( یعنی خانمی که با طلاق رجعی از شوهرش جدا گردیده است ) نوعا در حکم زوجه می باشد ، از حقوق زوجه که در قانون مدنی تعیین گردیده است برخوردار خواهد بود که ارث بردن ، یکی از آن ها می باشد .

همچنین در شرایطی که زن و شوهر با طلاق رجعی از هم جدا گردیده باشند و شوهر در طول ایام عده طلاق رجعی ( سه طهر بعد از طلاق ) فوت کرده باشد ، زن می تواند از ارث او برخوردار گردد . اما چنانچه طلاق از نوع طلاق بائن باشد و یا آنکه فوت مرد بعد از سپری شدن عده طلاق زن رخ داده باشد ، اخذ سهم الارث زن بعد از طلاق منتفی خواهد بود .

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس