طلاق بائن چیست؟

0

طلاق بائن چیست؟ بائن در کلمه به معنی جدا شده میباشد ، طبق ماده ۱۱۴۴ قانون مدنی طلاق بائن طلاقی است که در مدت عده ( مدتی که در آن زن بعد از طلاق یا فوت شوهرش باید از ازدواج خودداری کند) برای مرد حق بازگشت وجود ندارد. به عبارتی هر زمان که مردی تقاضای طلاق دهد و رای هم صادر گردد و زن یائسه باشد طلاق بائن میباشد و یا همچنین هنگامی که زن دوشیزه ( باکره ) باشد باز هم طلاق بائن محسوب میگردد. همین طور زمانی که زن و مرد ۳ مرتبه ازهم طلاق بگیرند و مجدد ازدواج کنند و یا در هنگام عده طلاق، رجوع نمایند برای مرتبه سوم طلاقشان از نوع طلاق بائن محسوب میشود.

آثار طلاق بائن

طلاق بائن که به نوعی اتمام رابطه زناشویی بین زن و مرد میباشد ، باعث به ایجاد آثاری در روابط میان زن و مرد می گردد . آثار طلاق بائن را می توان در چند مورد تفکیک و بررسی کرد که عبارتند از :

انحلال عقد نکاح

عقد نکاح از زمان وقوع طلاق بائن منحل می گردد . بدین ترتیب ، بر اثر طلاق بائن ، زن و مرد از زوجیت همدیگر جدا میشوند و دیگر عنوان زن و شوهر نخواهند داشت . چنانچه طلاق از نوع طلاق بائن باشد ، به محض آنکه زن و مرد به طلاق بائن از هم جدا شوند ، به همدیگر نامحرم می گردند و اگر زن و مرد قصد داشته باشند دوباره با هم ازدواج کنند ، باید مجدد عقد بخوانند . اما در طلاق رجعی ، برگشت از طلاق در طول مدت عده زن امکانپذیر میباشد و احتیاجی به خواندن دوباره صیغه عقد نیست .

ازدواج مجدد زوجین

از دیگر آثار طلاق بائن این میباشد که مرد قادر است فورا پس از طلاق بائن ، مجددا ازدواج کند ؛ بدون آنکه احتیاجی به حکم دادگاه جهت ازدواج دوباره داشته باشد. زن نیز اگر از جمله زنانی که عده طلاق ندارند باشد ، قادر است بلافاصله پس از طلاق بائن به عقد دیگری درآید ؛ در غیر این صورت تا سپری شدن مدت عده باید صبر کند .

حقوق و تکالیف متقابل زوجین

پس از آنکه زن و مرد به طلاق بائن از یکدیگر جدا شدند ، حقوق و تکالیفی که بر عهده آنها قرار گرفته بود ساقط می گردد. مثلا ، زن دیگر موظف به تمکین در برابر شوهر خود نیست ، اقامتگاه وی از اقامتگاه شوهرش جدا می شود ، مرد مکلف به پرداخت نفقه ایام عده به زن نمی باشد ( مگر در صورت باردار بودن زن ) و در صورت فوت ، زن و مرد از هم ارث نمی برند . بر خلاف طلاق رجعی که در طول عده ، مرد بایستی به همسرش نفقه بدهد و در صورت فوت یکی ، دیگری از او ارث می برد .

عده در طلاق بائن

به روزهای پس از طلاق که در آن حق رجوع وجود داشته باشد و مرد رجوع کند و حتی زن به مهریه بخشیده شده بازگردد ایام عده میگویند. به طور کلی عده وفات چهار ماه و ده روز و عده عقد موقت دو ماه میباشد. اما در طلاق بائن یائسه ( یعنی زن بالای ۵۰ سال ) و طلاق بائن دوشیزه( یعنی دختر باکره) عده وجود ندارد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  دادخواست اعسار از پرداخت مهریه + نمونه

حق رجوع در طلاق بائن

حق رجوع در طلاق بائن

حق برگشت در طلاق بائن بسته به نوع طلاق متفاوت میباشد. چنانچه طلاق از نوع خلع و مبارات باشد مرد دیگر حق رجوع به زن را ندارد مگر در یک حالت و آن این میباشد که زن بخواهد مالی را که به مرد داده بود تا بتواند طلاق بگیرد را پس بگیرد و به اصطلاح به آن مال رجوع کند که در این صورت برای مرد حق رجوع وجود خواهد داشت.

مستند به ماده 1144 در طلاق بائن امکان رجوع در طلاق بائن برای مرد وجود ندارد. قانون گذار در ماده مزبور در باب رجوع در طلاق بائن چنین آورده است:
“در طلاق بائن برای شوهر حق رجوع نیست.”
اگرچه ماده 1144 قانون مدنی به صراحت حق رجوع در طلاق بائن را از مرد سلب نموده است اما لازم به ذکر است که در دو نوع از انواع طلاق بائن از جمله طلاق خلع و مبارات چنانچه در زمان عده زن به مهریه رجوع نماید در این صورت برای مرد نیز حق رجوع در طلاق بائن از نوع خلع و مبارات وجود دارد.

انواع و اقسام طلاق بائن

انواع طلاق بائن به موجب ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی به شرح زیر است:

  1. طلاقی که قبل از نزدیکی و روابط زنانشویی انجام‌گیرد یعنی ( طلاق باکره یا غیر مدخوله)
  2. طلاق یائسه
  3. طلاق خلع و مبارات یعنی در آن مرد دیگر حق رجوع به زن را ندارد.
  4. سومین طلاقی که بعد از سه وصلت متوالی ایجاد شود اعم از اینکه وصلت در نتیجه رجوع باشد یا در نتیجه نکاح جدید

طلاق بائن طلاق قبل از نزدیکی

چنانچه مردی قبل از آنکه با زن خود همبستر شود، او را طلاق دهد طلاق بائن میباشد .
به علت آنکه نزدیکی و رابطه زناشویی ایجاد نگردیده است و مرد اقدام به طلاق همسر خود میکند لذا طلاقی که شکل میگیرد از نوع طلاق بائن میباشد.به عبارت دیگر در صورتی که مردی بعد از برقراری رابطه زناشویی، زن خویش را طلاق دهد، نوع طلاق، رجعی خواهد بود.

طلاق قبل از نزدیکی یکی از انواع طلاق بائن محسوب میشود یعنی زن و شوهر قبل از رابطه زناشویی ازهم جدا میشوند که این نوع طلاق تحت عنوان طلاق بائن غیرمدخوله شناخته میشود. در طلاق غیرمدخوله به سبب آنکه زن و شوهر با همدیگر رابطه جنسی برقرار نکرده اند و دختر همچنان باکره است طلاق غیرمدخوله نام میگیرد و دیگر احتیاجی نیست دختر عده نگه دارد.

طلاق زن یائسه از چه نوعی است؟

طبق ماده ١١۴۵ قانون مدنی، اگر مردی زن خود را درحالیکه یائسه است طلاق دهد، نوع آن، طلاق بائن خواهد بود و مرد حق رجوع ندارد.
زن یائسه زنی میباشد که عادت ماهیانه نمیبیند و قوه بارداری خود را از دست داده است. یائسگی معمولا در سن پنجاه سالگی به بالا اتفاق می افتد. که مورد ذکر شده یکی از موارد و مصادیق قانونی در موارد طلاق بائن میباشد.

طلاق بائن به دلیل خلع و مبارات

طلاق بائن در حالت خلع، شرایطی میباشد که زن به سبب کراهتی که به مرد دارد در قبال پرداخت بها و پول و یا هر عوضی که مورد توافق طرفین و خواست مرد باشد از طرف زن به مرد پرداخت می گردد و زن به استناد آن، خواستار مطلقه نمودن خویش از محکمه میشود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ارتشا چیست؟

خلع یعنی بخشیدن و زمانی که زن میزانی مال مثلا مقداری از مهریه خویش را به خاطر اکراهی که از شوهر خود دارد بذل و بخشش کند در این حالت طلاق خلع انجام می گردد بنابراین هنگامی که زن تقاضای طلاق میدهد برای آنکه بتواند طلاق بگیرد مالی را در ازای آن به مرد میبخشد که در اینجا طلاق خلعی محسوب میشود و طلاق خلعی هم بائن است.

طلاق بائن در حالت مبارات، زمانی میباشد که طرفین از همدیگر بیزارند و کراهت آنها، طرفینی بوده و هریک از زوجین از دیگری نفرت دارد.طبق ماده ۱۱۴۷ قانون مدنی در این نوع از طلاق کراهت از هر دو طرف وجود دارد به این شکل که هم مرد و هم زن از هم متنفر میباشند به حدی که ادامه زندگی مشترک برای یکدیگر غیر قابل تحمل میشود. در طلاق مبارات زن مقداری از مهریه خود را میبخشد که بتواند طلاق بگیرد اما این میزان بخشش نمی تواند بیشتر از مهریه او باشد به این خاطر که مرد هم از زن خویش کراهت دارد و خواهان تمام شدن این رابطه است .

طلاقی که به سبب خلع و یا مبارات شکل میگیرد مصداق طلاق بائن میباشد. فلسفه بائن بودن این طلاق با کراهت و نفرت طرفین سازگار است.

نکته: چنانچه در طلاق بائن از نوع خلع، برای مرد حق رجوع نهاده شود، انجام طلاق خلع بیهوده و عبس میشود.

طلاق بائن بعد از سه طلاق

بند ۴ ماده ١١۴۵ مختصرا بیان میدارد:
اگر مردی زن خود را طلاق دهد و طلاق وی از نوع طلاق رجعی باشد و در مدت عده به زنش رجوع نماید ولیکن پس از رجوع، مجددا برای بار دوم، زن خود را طلاق دهد، و بازهم در مدت عده طلاق رجعی، به زنش رجوع نماید و اینبار نیز اقدام به طلاق دادن زن خود نماید، نوع آن، طلاق بائن خواهد بود و به مرد، اجازه رجوع در مدت عده داده نمیشود. لذا میبایست پس از وقوع طلاق بائن، همسر خود را به عقد نکاح خویش درآورد.

حکم ذکر شده در بالا در موردی که مرد حتی بعد از پایان عده در طلاق رجعی، زن را به عقد نکاح خود در می آورد و با وی عقد نکاح جدید میبندد نیز جاریست و در صورتی که سه مرتبه متوالی بعد از طلاق رجعی، زوجه را عقد کند، طلاقی که پس از آن رخ میدهد، از نوع طلاق بائن خواهد بود.

تفاوت طلاق خلع و مبارات

تفاوت طلاق خلع و مبارات

تفاوت این نوع طلاق در این میباشد که در خلع نارضایتی تنها از طرف زن است بدین ترتیب هنگامی که مرد از طلاق دادن اجتناب می ورزد زن میتواند با بخشیدن مالی که بیشتر از مهریه نباشد نظر شوهر را به طلاق جلب کند.
زیرا طلاق خلع وقتی میباشد که زن از همسر خود نفرت دارد و مالی را به او میبخشد که بتواند طلاق بگیرد و با بخشیدن مال به مرد حق رجوع مرد از بین میرود بدین ترتیب طلاق خلع از این جهت بائن به حساب می آید، اما در مبارات نارضایتی دو طرفه است همینطور در خلع مالی که زن میبخشد میتواند کمتر یا بیشتر یا مساوی با مهریه وی باشد اما در مبارات مالی که زن میبخشد نباید از مهریه بیشتر باشد.
در مجموع در خلع و مبارات مالی که زن به شوهر میبخشد عوض نامیده میشود. برخی این نوع طلاق را عقد و برخی ایقاع میدانند اما طبق قانون مدنی هردو طلاق مانند سایر طلاق ایقاع هستند و تنها شرط طلاق به بذل است .

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات عدم ثبت طلاق

صیغه طلاق بائن

طلاق از ایقاعات میباشد یعنی انجام آن به تنهایی از طرف مرد میباشد و احتیاجی به رضایت زوجه ندارد به نحوی که مرد قادر است با رعایت شرایطی به صورت یک طرفه همسر خود را طلاق دهد. در زمان طلاق بایستی کاملا صیغه طلاق به زبان عربی خوانده گردد و دو مرد عاقل و بالغ آن را گوش دهند همینطور مردی که زن خویش را طلاق میدهد بایستی عاقل باشد و از روی اختیار این کار را انجام دهد نه از روی اجبار زیرا طلاق از روی اکراه و اجبار باطل است.
نکته دیگر اینکه طلاق دهنده بایستی قصد داشته باشد و زن در آن زمان در عادت زنانه نباشد همینطور هنگامی که صیغه طلاق خوانده شد همه شرایط آن بایستی از سمت مرد رعایت گردد.

مهریه در طلاق بائن چگونه است؟

آیا مهریه از سمت زوجه در طلاق بائن مطالبه میگردد و آیا قابل اخذ میباشد؟ بله زیرا مهریه هیچ ربطی به طلاق و جدا شدن ندارد و زن به محض جاری شدن صیغه عقد صاحب مهریه است و مرد موظف به پرداخت آن میباشد.

مهریه در طلاق بائن باید به همان میزانی که در زمان عقد نکاح تعیین شده است پرداخت شود به خصوص اگر طلاق از سمت مرد واقع شود که لازم است مهریه در طلاق بائن تمام و کمال پرداخت شود اما گاهی در برخی از انواع طلاق بائن همچون طلاق خلع، زن به جهت نفرتی که از مرد دارد مهریه خود را به او می بخشد تا مرد در ازای آن او را طلاق دهد.

طلاق توافقی رجعی است یا بائن؟

طلاق توافقی نوعی از طلاق رجعی است که میتواند با وکالت دادن زن به مرد برای گرفتن طلاق انجام گیرد، به هرحال زوجین میتوانند با توافق یکدیگر باهم دادخواست طلاق دهند و یا انجام این کار را به وکیل دادگستری بسپارند.

آیا در طلاق بائن هم عده وجود دارد؟

آری به جز طلاق باکره و زن یائسه در دیگر موردها عده وجود دارد همانگونه که شرح دادیم طلاق بائن طلاقی میباشد که پس از جدا شدن مرد دیگر اجازه بازگشت و رجوع و به اصطلاح رجوع به همسر را در ایام عده ندارد و منظور از حق بازگشت آن است که زوج بدون خواندن دوباره خطبه عقد به زن تمایل مجدد پیداکند و بخواهد او را به همسری خود درآورد که این امر نشدنی است زیرا پس از طلاق بائن ارتباط زوجیت مجزا میگردد و زوجین نسبت به همدیگر نامحرم میشوند و سایر حقوق آنان از هم با جدایی که انجام میگیرد منفک و منحل میشود بر این اساس حق رجوع برای مرد منتفی میگردد اما نکته مهم این میباشد که اگر قبل از نزدیکی شوهر همسر خویش را طلاق دهد طلاق بائن است و زن نیازی به نگه داشتن عده ندارد.

 

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس