صیغه 99 ساله چیست؟

0

در واقع صیغه 99 ساله همان عقد موقت است و میزان سال های تعیین شده عقد، ماهیت آن را عوض نمیکند. در این نوع صیغه مانند دیگر صیغه های عقد زن حق ارث بردن از مرد را نخواهد داشت، به علاوه مشخص کردن مهریه برای این عقد الزامی میباشد اما زن در صورتی مستحق دریافت نفقه خواهد بود که در ضمن عقد برای زن شرط گردیده باشد .

در شرع مقدس اسلام به غیر از عقد و ازدواج دائم نوع دیگری از ازدواج هم به نام عقد موقت وجود دارد که همان طور که از نامش مشخص است برای مدت زمان تعیین شده و محدودی میباشد. صیغه موقت به این معنی است که زن و مردی که با هم ازدواج موقت می کنند ، فقط تا زمانی که مدت عقد تمام نشده است ، با هم زن و شوهرند . بعد از تمام شدن مدت دیگر زن و شوهر نیستند ، مثلا اگر برای مدت ده روز ازدواج کرده باشند ، بعد از ده روز دیگر نسبت به هم محرم نیستند .

حال امکان دارد این پرسش برای عده ای که میخواهند عقد موقت داشته باشند پیش آید که منظور از صیغه 99 ساله چه میباشد؟ صیغه ۹۹ ساله دارای چه شرایطی است؟ صیغه 99 ساله چه حکمی داراست ؟

در این مطلب در کنار تعریف کوتاهی که از صیغه در ابتدا کردیم به توضیح صیغه نود و نه ساله و قوانین آن می پردازیم .

صیغه 99 ساله

 مطابق ماده‌ 1075 قانون‌ مدنی‌ ( نکاح‌ وقتی‌ منقطع‌ یا موقت است‌ که‌ برای‌ مدت‌ معینی‌ بین زوجین واقع‌ ‌شده ‌باشد . ) ذکر مدت در زمان خواندن صیغه عقد موقت الزامی میباشد چه این مدت برای چند ساعت باشد یا برای چندین سال باشد .

ماده‌ 1076 قانون‌ مدنی‌ در مورد مدت در عقد موقت یا صیغه بیان کرده است که ( مدت‌ نکاح‌ منقطع‌ باید کاملا معین‌ شود ) . یعنی بایستی به گونه ای باشد که‌ هیچ گونه‌ ابهامی‌ به وجود نیاید و آغاز زمان‌ و آخر زمان‌ ازدواج‌ موقت‌ کاملا مشخص باشد حتی‌ اگر مدت‌ کم‌ باشد مانند یک‌ روز یا یک‌ ساعت‌ و یا مدت‌ ازدواج‌ موقت‌ طولانی‌ باشد مانند سی‌ و چهل‌ سال ‌.

در قانون سخنی در مورد منع صیغه 99 ساله وجود ندارد و همانگونه که از متن قانون مشخص است جهت صحیح بودن این صیغه تنها بایستی مدت شروع و پایان آن کاملا برای طرفین مشخص باشد .

اگر در صیغه نود و نه ساله مدت‌ ذکر گردد اما اول‌ و آخر آن‌ مشخص نشود مانند این میباشد که‌ مردی‌ زنی را به‌ عقد موقت خویش در آورد به‌ مدت‌ 99 سال‌ اما مشخص نکند که‌ آغاز 99 سال‌ از چه‌ وقت‌ است ‌، ابتدای آن‌ از زمان‌ خواندن صیغه عقد محسوب‌ می ‌شود، زیرا اطلاق‌ عقد مقتضی این است که‌ مدت‌ بلافاصله‌ پس از خواندن صیغه محرمیت شروع‌ شود .

شرایط و احکام قانونی صیغه 99 ساله

در مورد صیغه عقد موقت بیان شد که مطابق قانون مدنی ایران مدت در این نوع از عقد ازدواج بایستی معلوم و مشخص باشد و هنگام خواندن صیغه بیان شود . با دقت به بعضی تشابهات عقد دائم با صیغه 99 ساله بایستی گفت یک سری شرایط و احکام قانونی برای صیغه ۹۹ ساله وجود دارد که عبارت است از :

1- در مورد صیغه 99 ساله برخی اعتقاد دارند چنانچه که مدت این نوع عقد بیشتر از طول عمر انسان شود ازدواج موقت به ازدواج دائم تبدیل می گردد. بنابراین از شوهر ارث می برد و می تواند بابت نفقه معوقه دادخواست بدهد تا از ما ترک او پرداخت گردد .

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حقوق داوری در شرکت‌ های دولتی و تاثیر آن بر سرمایه گذاری با تاکید بر خروج از اصل 139 قانون اساسی و ماده 457 قانون آیین دادرسی مدنی

2- طرفین قادرند در عقد موقت یا صیغه نود و نه ساله مدت زمان عقد را تمدید نمایند به علاوه مرد می تواند از ادامه آن منصرف شده و یا به اصطلاح مدت باقی مانده را ببخشد و زوجیت را تمام کند یا طرفین می توانند بعد از تمام شدن مدت، آن را به ازدواج دائم تبدیل کنند .

3- در ازدواج موقت در هنگام انعقاد عقد بایستی مهریه مشخص گردد در غیر این صورت عقد باطل میباشد .

4- در ازدواج موقت یا صیغه ۹۹ ساله حتی چنانچه نزدیکی میان زن و شوهر انجام نگردد پرداختن کل مهریه بر مرد واجب میباشد و اگر نزدیکی انجام نگردد و هنوز مدتی از عقد نیز باقی مانده باشد و مرد آن را بذل کند یا ببخشد بایستی نصف مهریه را به زن پرداخت نماید .

5- در صیغه موقت زن و مرد قادرند خود صیغه عقد را قرائت کنند و مدت و مقدار مهریه را تعیین نمایند.

6- در عقد موقت نفقه به زن تعلق نمیگیرد مگر طرفین درباره آن توافق کرده باشند و در صورت پرداخت نکردن نفقه به زن، تنها او می تواند از دادگاه الزام شوهر را به دادن نفقه در خواست نماید .

7- در صیغه موقت حتی چنانچه ضمن عقد شرط شده باشد باز هم زن مستحق ارث شوهر نمیباشد چه مدت زمان صیغه چند ساعت باشد چه 99 سال اما چنانچه بچه ای در این نوع عقد متولد گردید از پدر و مادر مشروع خود ارث میبرد .

8- در عقد موقت طلاق وجود ندارد انحلال عقد موقت و روش های آن بدین گونه میباشد که عقد موقت با تمام شدن مدت یا بخشش مدت از سمت مرد پایان می یابد مگر آنکه زن وکالت در بخشش مدت داشته باشد که قادر باشد بذل کند .

9- حضانت فرزند متولد شده در عقد موقت بدین گونه است که اگر پدر و مادر از همدیگر جدا گردند حق سرپرستی تا 7 سالگی با مادر میباشد و پس از آن با پدر است و بعد از بلوغ فرزند خودش تصمیم می گیرد که با کدام یک از والدین زندگی کند. چنانچه بعد از 7 سالگی پدر حاضر به قبول سرپرستی فرزند نباشد مادر می تواند سرپرستی را قبول کند اما پدر همچنان میبایست مخارج فرزند را پرداخت کند .

طبق قانون مدنی و همانگونه که بیان شد زن و مرد قادرند خود صیغه عقد موقت را بخوانند و لزومی به ثبت آن در دفتر ازدواج و گرفتن صیغه نامه نمیباشد اما در صیغه نود و نه ساله در صورت وجود بعضی شرایط ثبت صیغه الزامی می شود :

1- در صورت باردار شدن زوجه .

2- در صورت وجود توافقاتی در صیغه عقد موقت مابین طرفین یا این که عقد بر مبنای ثبت شدن واقع شده باشد باید ثبت شود .

3- وجود شرط ضمن عقد مثل شرط انفاق به زن .

در این موارد ذکر شده در صیغه نود و نه ساله یا کمتر از آن چنانچه عقد به ثبت رسیده باشد زوجه به آسانی برای مهریه یا اثبات نسب یا اثبات شرط انفاق قادر است از طریق دادگاه اقدام نماید و ادعایش را ثابت کند .

شرایط و احکام قانونی صیغه 99 ساله

موانع ازدواج موقت:

1)زن نباید در عقد شخص دیگری باشد یا اگر در عقد دیگری بوده است و این عقد منحل شده باید مدت عده ان تمام شده باشد.
2)زنی که قرار است به عقد مردی در آید با مردی که قصد ازدواج دارد زنا نکرده باشد ، زیرا همین موضوع منجر به حرام شدن عقد موقت  بین آنها خواهد شد و نمی توانند در آینده با هم ازدواج کنند.

تفاوت صیغه ۹۹ ساله با صیغه موقت چیست؟

صیغه موقت به معنای (ازدواج موقت) است. صیغه موقت به این معنی است که زن و مردی که با هم ازدواج موقت می کنند، فقط تا زمانی که مدت عقد تمام نشده، با هم زن و شوهرند. بعد از تمام شدن مدت دیگر زن و شوهر نیستند، مثلا اگر برای مدت ده روز ازدواج کرده باشند، بعد از ده روز دیگر نسبت به هم محرم نیستند. در ازدواج موقت یا همان صیغه موقت رضایت زن و مرد و خوانده شدن عقد و مشخص کردن مهریه و مدت لازم است. اگر دختر باکره باشد، به نظر بیش تر مراجع معظم تقلید باید از پدرش رضایت بگیرد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات رابطه نامشروع با دختر باکره

طبق ماده ۱۰۶۲قانون‌ مدنی‌: “نکاح‌ واقع‌ می‌شود به‌ ایجاب‌ و قبول‌ به‌ الفاظی‌ که‌ صریحا دلالت‌ بر قصد ازدواج‌ نماید.”

ازدواج‌ موقت‌ (صیغه موقت) که‌ رابطه‌ زوجیت‌ بین‌ زن‌ و مرد در مدت‌ معین‌ است‌ به‌ وسیله‌ عقد محقق‌ می‌گردد و چون‌ عقد ازدواج‌ موقت‌ یکی‌ از عقود است‌ باید علاوه‌ بر شرایط عمومی‌ برای‌ صحت‌ عقد، دارای‌ شرایط مخصوص‌ به‌ خود نیز باشد.

قصد انشاء در ازدواج‌ موقت‌ / صیغه 99 ساله

قصد و رضایت زوجین‌ در عقد موقت از شروط صحیح بودن عقد است‌. بنابراین مرد یا زن‌ یا وکیل‌ آنان که‌ صیغه‌ عقد موقت‌ را قرائت میکند بایستی قصد انشاء داشته‌ باشد یعنی‌ چنانچه خود مرد و زن‌ صیغه‌ را می‌خوانند، زن‌ به‌ گفتن‌ “زوجتک‌نفسی‌” قصدش‌ این‌ باشد که‌ خویش را زن‌ او قرار دهد و مرد به‌ گفتن‌ “قبلت‌ التزویج‌” زن‌ بودن‌ او را برای‌ خود قبول‌ نماید و اگر وکیل‌ مرد و زن‌ صیغه‌ را می‌خواند، به‌ گفتن‌ “زوجت‌ و قبلت‌” قصدش‌ این‌ باشد که‌ مرد و زنی‌ را که‌ او را وکیل‌کرده‌ است‌، زن‌ و شوهر شوند.

بدین ترتیب چنانچه زن‌ و مرد رضایت به‌ عقد صیغه ۹۹ ساله نداشته باشند یا اینکه‌ یکی‌ از زن و مرد، به اجبار و اکراه قبول کرده باشد و یا آنکه‌ بدون‌ قصد انشاء مثلا به‌ لحاظ شوخی‌ صیغه‌ را جاری‌ نماید، این‌ شرط که‌ از صحت‌ ازدواج‌ موقت‌ میباشد رعایت‌ نشده‌ و باطل‌ می‌باشد.

بنابراین چنانچه زن‌ یا مردی‌ رابه‌ ازدواج‌ موقت‌ با دیگری‌ مجبور نمایند به گونه ای که فرد بدون‌ اراده‌، مجبور به‌ قبول ازدواج‌ باشد این‌ ازدواج‌ یا صیغه موقت درست نمی‌باشد.

الفاظ در ازدواج‌ یا صیغه موقت‌

در ازدواج‌ یا صیغه موقت تنها اراده‌ و رضایت‌ زن‌ و مرد برای‌ تحقق‌ عقد کافی‌ نیست‌ بلکه‌ باید از الفاظی‌ استفاده‌ کرد که‌ قصد طرفین‌ را مبنی‌ بر ازدواج‌ یا صیغه موقت برساند. بنابراین‌ معاطات‌ در عقد ازدواج‌ موقت‌ پذیرفته‌ نشده‌ است‌. در اینکه‌ قرائت صیغه‌ ازدواج‌ موقت‌ با چه‌ زبان‌ و لفظی باشد کافی‌ است‌ که‌ لفظ فارسی‌ باشد و لفظ عربی‌ لزومی ندارد و صیغه‌ خاص‌ نیز ضرورت‌ ندارد، بلکه‌ همین‌ مقدار که‌ الفاظ، قصد ازدواج‌ موقت‌ را برساند کافی‌ میباشد.

ایجاب‌ و قبول‌

ایجاب‌ عبارت‌ است‌ از اعلام‌ قصد ازدواج‌ “موقت” گوینده‌ با مخاطب‌ خود. قبول‌ عبارت‌ از اعلام‌ پذیرش‌ آن‌ امر است‌. ایجاب‌ عموما از طرف‌ زن‌ و قبول‌ از طرف‌ مرد می‌باشد.

توالی‌ ایجاب‌ و قبول‌: برای‌ اینکه‌ اراده‌ هر دو طرف‌ در نظر عرف‌ مربوط به‌ هم‌ باشد و فاصله‌ بین‌ ایجاب‌ و قبول‌ امکان‌ توافق‌ واقعی‌ زوجین‌ را بر هم‌ نزند، در ماده‌ ۱۰۶۵ قانون‌ مدنی‌ تصریح‌ شده‌ است‌ که‌: “توالی‌ عرفی‌ ایجاب‌ و قبول‌ شرط صحت‌ عقد است‌.”

یعنی‌ قبول‌ باید در زمانی‌ گفته‌ شود که‌ عرف‌ آن‌ را متوالی‌ و مربوط به‌ ایجاب‌ بداند.

ایجاب‌ و قبول‌ توسط ولی‌ در ازدواج‌ موقت‌ / صیغه 99 ساله

ماده‌ ۱۰۶۳ قانون‌ مدنی‌: “ایجاب‌ و قبول‌ ممکن‌ است‌ از طرف‌ خود مرد و زن‌ صادر شود و یا از طرف‌ اشخاصی‌ که‌ قانونا حق‌ عقد دارند.”

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قرار ملاقات با زندانی چگونه است؟

با توجه‌ به‌ ماده‌ ۱۰۷۱ قانون‌ مدنی‌، به‌ نظر می‌رسد منظور از “اشخاصی‌ که‌ قانونا حق‌ عقد دارند” موردی‌ است‌ که‌ ازدواج‌ یا صیغه موقت توسط ولی‌ انجام‌ می‌گیرد و این‌ ماده‌ نمی‌خواهد مورد وکالت‌ را بیان‌ دارد. “تعیین‌ زن‌ و شوهر به‌ نحوی‌ که‌ برای‌ هیچ‌ یک‌ از طرفین‌ در شخص‌ طرف‌ دیگر شبهه‌ نباشد شرط صحت‌ نکاح‌ است‌.”

نحوه تبدیل صیغه موقت ۹۹ ساله به دائم

نحوه تبدیل صیغه موقت ۹۹ ساله به دائم

در نظر همه مراجع تقلید، خواندن صیغه دائم پیش از پایان یافتن صیغه موقت جایز نیست. بلکه ابتدا مرد باید بقیه زمان صیغه را به همسرش ببخشد و سپس میان آن‌ها صیغه دائم جاری بشود. به علاوه تمام مراجع تقلید در این مسئله نیز هم نظر هستند که چنانچه مرد بقیه زمان را به همسرش بذل کند، باز هم بایستی مهریه او را پرداخت نماید. البته چنانچه در هنگام ازدواج موقت با او نزدیکی کرده باشد بایستی همه مهریه را پرداخت نماید و چنانچه با او نزدیکی نکرده باشد، فقط پرداختن نصفی از مهریه الزامی است.

حکم صیغه 99 ساله  از نظر فقها چیست

دیدگاه فقها در مورد صیغه 99 ساله متفاوت میباشد برخی آن را صحیح دانسته و آن را همان صیغه ی موقت می دانند و بعضی دیگر نیز آن را باطل می دانند.

از جمله فقهایی که صیغه 99 ساله را صحیح می دانند عبارتند از:

  • امام خمینی
  • آیت الله بهجت
  • آیت الله صافی گلپایگانی
  • آیت الله فاضل لنکرانی
  • آیت الله گلپایگانی

آیت الله خوئی و نوری همدانی و مکارم شیرازی آن را ملحق به عقد دائم میدانند. یعنی در این موارد، تبدیل صیغه ۹۹ ساله به دائم اتفاق می افتد.

آیت الله وحید خراسانی نیز در خصوص صیغه 99 ساله چنین فرموده اند که بنا بر احتیاط واجب مدت زمان صیغه ی موقت نباید از عمر هر یک از زوجین بیشتر باشد.

همچنین فقهایی که صیغه 99 ساله را محل اشکال دانسته و آن را باطل می دانند عبارتند از:

  • آیت الله سیستانی

اما به لحاظ قانون در ماده‌ ۱۰۷۵ قانون‌ مدنی‌ چنین آمده است که:

نکاح هنگامی منقطع می باشد که برای مدت زمان معین و مشخصی واقع شده باشد. این به این معنا است که چنانچه زن و مرد برای ازدواج موقت مدت زمان مشخصی را تعیین نکنند، ازدواج موقت به ازدواج دائم تبدیل می شود.

بدین گونه، صیغه 99 ساله از نگاه قانون باز هم نوعی صیغه موقت به حساب می آید و حتی اگر مدت زمان صیغه طولانی باشد، باز هم باعث تبدیل آن به عقد دائم نمی شود و در دادگاه های ایران هم براساس همین قانون حکم صادر می کنند.

جمع بندی

صیغه 99 ساله، یکی از انواع عقد ازدواج به صورت موقت میباشد که به علت طولانی بودن مدت زمان آن، بعضی اشخاص آن را با ازدواج دائم اشتباه می‌گیرند، در حالیکه صیغه 99 ساله تابع قوانین ازدواج موقت است و طویل بودن مدت زمان آن، تاثیری در قوانین آن نخواهد داشت.

بدین گونه، در این نوع صیغه هم مثل همه ازدواج های موقت، زن و مرد از یکدیگر ارث نخواهند برد، به ثبت رسمی صیغه احتیاجی نیست و نیازی به پرداخت نفقه نمیباشد.

در عین حال، بعضی از مراجع تقلید مانند آیت الله سیستانی، این نوع عقد را باطل میدانند و به عقیده برخی دیگر، صیغه 99 ساله با ازدواج دائم تفاوتی ندارد. اما در هر صورت، مراجع قضایی ایران تابع حکم قانونی هستند و براساس قانون، این نوع صیغه، ازدواج موقت محسوب میشود.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس