صلح عمری چیست؟

0

کلمه صلح در لغت به معنای آشتی و سازش می باشد.در اصطلاح حقوقی صلح بهدو معنا استفاده می شود. معنای اول به معنای لغوی آن دور نیفتاده است و همان صلح در دعواست. در هر دعوایی هر دو جانب ادعاهایی را بیان می کنند.هر زمان این دو فرد صلح کنند هر دو طرف از ادعای خود عقب نشینی می کنند. پس صلح در مورد دعوا یک نوع عقد است.

ولی معنای دوم خود یک نوع عقد از عقدهای قانون مدنی و صلح در معامله میباشد. صلح درباره معامله عقدی میباشد که به جای برخی از اعمال حقوقی می آید و اثر و نتیجه همان عمل حقوقی را دارد ولی احکام و قوانین ویژه ی آن عمل حقوقی را ندارد.در واقع صلح در معنای دوم یک قالب است که جایگزین عقود دیگر می شود.البته باید متذکر شد که صلح نمی تواند جانشین همه عقود شود و تنها می تواند به جای بیع، اجاره، هبه، معاوضه، عاریه و ابراء بیاید.

صلح عمری 

همان گونه که از نام این عقد مشخص میباشد  مدت زمان عمر فردی  در آن دخالت دارد، عقد صلح عمری با مدت زمان طول عمر شخص مالک ملک دررابطه میباشد. صلح عمری یکی از انواع قراردادها میباشد و قوانین مجزای مربوط به خود را دارد که امروزه نیز بسیار مورد قبول واقع شده است.

صلح عمری قراردادی میباشد که شخص مالک یک ملک به واسطه آن، ملک خود را طبق شرایط بویژه و خاص به شخص دیگری صلح می نماید. ضوابط خاصی که در عقد صلح گنجانده شده این است که ملک شخص مالک به شرطی به طرف مقابل انتقال داده می شود که تا هنگامی که فرد مالک در قید حیات است منافع وی برای او باشد و پس از فوتش منافع وی منتقل خواهد گردید. در این عقد نیز شخص مالک می‌تواند برای خود حق فسخ کردن قرارداد را تا مدت زمان معین و یا به صورت مادام العمر تعیین نماید که تا آن هنگام و یا تا آخرین لحظه عمر خود، اگر ازعقد قرارداد منصرف شد بتواند وضعیت انتقال ملک را به حالت قبل از انعقاد قرارداد برگرداند البته لازم به ذکر است که درج شرط خیار در ضمن عقد صلح هیچگاه مانع انتقال مالکیت نبوده و معامله را مشمول ماده ۳۳ قانون ثبت یعنی معاملات با حق استرداد نمی نماید.این عقد در قانون پیش بینی نشده و تعریفی از آن به موحب قانون وجود ندارد. در رویه عملی این نهاد مصطلح به صلح عمری وجود دارد که به سبب آن به طور معمول مالک با انگیزه نیکی و احسان، ملک خود را به فردی مثلاً همسر خود منتقل می نماید و حق انتفاع از ملک را تا زمان حیات خود در ضمن عقد قرارداد شرط می کند، در این شرایط طرف مقابل در صورت بروز اختلاف نمی تواند مالک را از ملک بیرون کند زیرا او حق انتفاع از ملک را تا زمانی که در قید حیات میباشد دارد. در این عقد منافع ملک نیز همچنان متعلق به شخص مالک میباشد بنابراین او میتواند ملک و خانه را اجاره دهد و از دیگر مزایای مربوط به آن استفاده نماید.

مزایای صلح عمری

یک عملکرد حقوقی موثر، منصفانه  و کاملاً قانونی برای حل کردن اختلافات در خانواده‌ها، تهیه صلح نامه عمری میباشد و موجب ایجاد آرامش در خانواده می شود. از سوی دیگر، یکی از انواع مالیات­‌ که به واسطه دولت دریافت می‌شود، مالیات بر ارث صلح میباشد. این مالیات توسط وراث پرداخت می‌شود اما شخص مالک می­‌تواند قبل از فوت، اصل مال رامنتقل کند و حق استفاده از آن را تا زمانی که در قید حیات میباشد برای خود یا دیگران حفظ کند و از پرداخت مالیات بر ارث صلح عمری جلوگیری کند. این ویژگی، یکی از مزایای صلح است.

میزان اموال قابل انتقال بعد از فوت طی تنظیم قرارداد صلح عمری 

با توجه به توضیحاتی که در بالا خدمتتان ارائه کردیم شاید این سوال برایتان مطرح شود که با استفاده از قرارداد صلح عمری تا چه میزان از اموال بعد از فوت قابل انتقال است؟ که در پاسخ به این سوال می بایست بگوییم قانونگذار هیچ اندازه مشخصی را برای این نوع قرارداد تعیین نکرده است و افراد با استفاده از آن می توانند تمامی اموال و دارایی های خود زا پس از فوت به نفع فرد دیگری صلح نمایند.

برای مثال مرد می تواند در قرارداد صلح اموال عمری به همسرش تمامی اموال خود را پس از مرگ به او واگذار کند.

مزایای صلح عمری

مدارک لازم برای صلح عمری

-سند مالکیت منگوله‌دار یا تک برگ
-سند قطعی غیرمنقول (بنچاق)
-پایان کار در صورتی که مورد معامله آپارتمان یا اعیانی احداثی باشد.
-استعلام دارایی
-استعلام شهرداری
-استعلام ثبت توسط دفترخانه به هزینه مُصالح
-کارت ملی و شناسایی

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حکم قضایی رابطه تلفنی با زن شوهردار

تعهدات و فسخ صلح عمری

مصالح می­‌تواند در مفاد قرارداد تعهداتی را عنوان کند و این تعهدات را از متصالح بخواهد و ضمانت اجرای عدم عمل به تعهدات، فسخ صلح عمری باشد. اگر متصالح این تعهدات ذکر شده را انجام ندهد مصالح می‌تواند به دفترخانه محل ثبت سند رجوع کند و عقد صلح را فسخ کند و دوباره مالک مال شود. البته باید اظهارنامه رسمی به اقامتگاه متصالح فرستاده شود و از وی درخواست شود که به وظایف تعیین شده قراردادی خود عمل کند. اگر این روش پاسخگو نباشد،اول دادخواست الزام به انجام تعهد تدوینمی‌شود و اگر این راه حل نیز برای انجام توظایف تعیین شده قراردادی موثر نیست، دادخواست تایید حق فسخ صلح بنویسید.

در قرارداد صلح عمری کدام خیارات از متصالح سلب می شوند؟

با وجود اینکه قرارداد صلح عمری می تواند برای افراد مزیت های زیادی را به همراه داشته باشد اما برخی از خیارات قانونی را از آن ها سلب می کند. این خیارات به شرح زیر می باشند:

  • خیار تدلیس

چنانچه فرد مصالح طی تنظیم این قرارداد چیزی را در خصوص ارزش ملک کتمان کرده باشد(خیار تدلیس) متصالح نمی تواند قرارداد را فسخ کند. برای مثال اگر فردی خانه ای را به نفع فرد دیگر صلح نماید و بگوید که ارزش خانه ۲۰۰میلیون تومان است اما در واقعیت ارزش خانه کمتر باشد در اینجا مصالح متصالح را فریب داده است. طبق قانون در این مورد متصالح حق ندارد به خاطر کمتر بودن ارزش خانه صلح شده قرارداد را فسخ کند.

  • خیار غبن

خیار غبن نیز حین تنظیم این نوع قرارداد از بین می رود و ساقط می شود. هرگاه مصالح قیمت ملکی را که مورد صلح قرار داده است بیش از آنچه که در واقعیت است بیان کرده باشد باعث غبن شده است اما این مسئله باعث نمی شود که متصالح بتواند قرارداد را فسخ کند.

هزینه صلح عمری

حتی اگر مصالح در مال موضوع صلح سکونت کند، هزینه­‌های غالب آن مال، وظیفه متصالح است. اما هزینه­‌های مصرفی مانند شارژ و نظافت و نقاشی و …. به‌عهده متصالح است. البته طرف‌های قرارداد می‌توانند برعکس آنچه گفتیم توافق کنند و وظیفه پرداخت هزینه صلح به‌عهده یکی از طرفین باشد.

هزینه ثبت صلح عمری

دفترخانه اسناد رسمی، برای ثبت صلح نامه هزینه هایی را دریافت می‌کند. از دفترخانه‌ها، هزینه ثبت صلح عمری را بپرسید. این هزینه در هر سال متغیر است.

همچنین صلح نامه دست نویس نیز کاملا دارای اعتبار قانونی میباشد .

مالیات صلح عمری  

بر اساس ماده 122 قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات صلح عمری در تاریخ انتقال منافع باید گرفته شود. یعنی اگر مُصالح فوت کند، زمانی که مالکیت ملک به شما منتقل شد، مالیات انتقال مال موردنظر اخذ خواهد شد. به صورت زیر:

ماده 59 ـ نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی، به نرخ پنج درصد (5%) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به ‌مأخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق، به نرخ دو درصد (2%)، در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات ‌می‌باشد.

تبصره 1 ـ در صورتی که در حین تنظیم عقد صلح عمری برای ملک مورد نظر، قیمتی تعیین نشده باشد، قیمت ملک‌های همان ناحیه را برای آن در نظر می‌گیرند.

تبصره 2 ـ حق واگذاریِ محل از نظر این قانون عبارت است از: حق کسب یا پیشه، حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت ‌تجاریِ محل‌.

(منبع: سازمان امور مالیاتی کشور)

فروش ملک صلح عمری

فروش ملک صلح عمری

در صورتی که متصالح بخواهد ملک موضوع صلحنامه را بفروشد، لازم است یکی از کار‌های زیر انجام شود:

  • یا باید خریدار ابطال صلح ­نامه را درخواست کند.
  • یا باید خریدار حق مصالح را در ملک به رسمیت بشناسد و تا زمانی که این حق برقرار است مزاحمت ایجاد نکند.

توقیف اموال

تا زمانی که مصالح در قید حیات میباشد، توقیف اموال برای بدهی‌های متصالح امکان پذیر نیست. بنابراین حتی اگر شخص طلبکار، همسر متصالح باشد و مهریه خود را اجرا کند، باز هم توقیف مال صلح شده امکان ندارد. زیرا این صلح، یک صلح مشروط است و فقط بعد از فوت مصالح، مالکیت متصالح قطعی می‌شود.

فوت متصالح در صلح عمری

بعد از فوت مصالح منافع به متصالح انتقال داده می‌شود و او مالک اصل مال و منافع آن می‌شود. بنابراین ورثه حق این را ندارند که در مورد صلح، دعوای انحصار وراثت طرح کنند زیرا حقی برای آن‌ها وجود ندارند. اما باید در نظر داشت که اگر متصالح زودتر از مصالح فوت کند، مصالح می­‌تواند از مال استفاده کند و بعد از فوت مصالح، اصل مال و منافع آن به وراث متصالح انتقال داده می‌شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  وصول سفته چگونه است و چقدر زمان میبرد؟

تفاوت صلح عمری و وصیت 

1) تفاوت اصلی صلح عمری و وصیت این است که افراد تنها می‌توانند تا یک سوم اموال خود را برای بعد از فوت خود وصیت کنند. مابقی اموال بر اساس قانون ارث تقسیم می‌شود.

به همین دلیل کسانی که مایل ‌اند تمام اموال را منتقل کنند باید سند رسمی انتقال تنظیم کنند.

اما در توافق صلح عمری، مالک علاوه بر اینکه می‌تواند تمام مال را منتقل کند، ضمن انتقال سند حق استفاده از مال را تا پایان عمر برای خودش حفظ می‌کند.

 

2) در صلح عمری رسمی، مالیات بر نقل و انتقال گرفته می شود. در تقسیم ارث ، مالیات بر ارث گرفته می شود که میزان مالیات بر ارث بیشتر است.

صلح عمری با سند عادی

صلحنامه ممکن است بین طرفین و بدون مراجعه به دفاتر اسناد رسمی، منعقد شود.

یعنی طرفین توافقاتشان را بر روز یک برگه به صورت دستنویس منعکس کند. چنین صلح نامه ای معتبر است؛ اما چون یک سند عادی محسوب می شود، ممکن است مورد ادعای انکار، تردید یا جعل قرار بگیرد.

صلح عمری با سند رسمی

ممکن است مالک و متصالح به مراجعه به یکی از دفاتر اسناد رسمی اقدام به تنظیم صلح نامه عادی نمایند.

با توجه به اینکه چنین صلح نامه ای در دفتر اسناد رسمی و توسط سردفتر با رعایت تشریفات قانونی و در حدود صلاحیت او تنظیم می شود، یک سند رسمی است.

صلح نامه ی رسمی نمی تواند مورد ادعای انکار و تردید قرار بگیرد و تنها می توان ادعای جعل را نسبت به آن مطرح کرد.

صلح عمری ملک بدون سند

برای برخی این سوال وجود دارد که آیا می توان ملکی را که سند آن آماده نیست، با عقد صلح به نام کسی منتقل کرد یا خیر؟

پاسخ این سوال مثبت است. طرفین می توانند با تنظیم یک صلح نامه ی عادی (دستنویس) بین خودشان، ملکی را که هنوز سند آن آماده نشده است، صلح کنند.

در این صورت می توانند پس از آماده شدن سند، نسبت به تنظیم سند رسمی انتقال به نام متصالح اقدام شود.

 

ارکان عقد صلح عمری

منظور از «رکن» شرایطی است که وجود آن برای وقوع عقد صلح ضروری و لازم است و در صورت نبود آن عقدی هم واقع نخواهد شد. در عقد صلح نیز اگر هریک از این ۴ رکن وجود نداشته باشد، عقد صحیح نیست:

مٌصالح: کسی که مال خود را به عنوان عقد صلح به دیگری می‌دهد.

مُتصالح: کسی که مال را از مصالح قبول می‌کند.

مورد صلح: مالی که مورد عقد صلح قرار می‌گیرد.

مال‌الصلح: پول یا مالی که یک طرف در ازای پذیرش پیشنهاد صلح، از دیگری دریافت می‌کند.

ارکان عقد صلح عمری

شروط مهم در صلح عمری

  • تا هنگامی که فرد مورد نظر(مُصالح) در قید حیات است، منافعی که از ملک حاصل می‌شود، متعلق به فرد است.
  • با فوت شخصی که اموال را منتقل کرده است، صلح کامل می‌شود و اموال و املاک متعلق به شخصی می‌شود که اموال به نام وی است.
  • سومین شرط صلح عمری، شرطی است که مربوط به فسخ مادام‌العمر است و می‌توانید آن را ذکر کنید. شرط فسخ مادام‌العمر به این معنی است که می‌توانید در هر زمانی که خواستید صلح را به صورت یک‌طرفه و بدون حضور فرد دوم فسخ کنید.
  • در این توافق تمام منافع حاصل از مال از جمله اجاره و دیگر مزایا به مالک اصلی می‌رسد و هر زمان که بخواهد می‌تواند مال را به نام خود برگرداند.
  • در مورد عقد چنین صلحی، در صورتی که عقد صلح باقی باشد و والد فوت کند، ملک یا مال مورد نظر به صورت قانونی به فرزند منتقل شده و ارثی به دیگر وارثان نخواهد رسید.
  • در صلح عمری سند جدیدی تنظیم نمی‌شود. در این حالت از طرف شخص متصالح امکان فروش یا انتقال مال تا زمانی که شخص انتقال‌دهنده زنده باشد، وجود ندارد.
  • در طول استمرار عقد، اگر مُتصالح مثلا فرزند یا شخص دیگر به تعهدات خود عمل ننماید، مُصالح مثلا پدر می‌تواند با مراجعه به دفترخانه محل ثبت سند آن را فسخ و مال مورد نظر را به تملیک خود در بیاورد .
  • اگر می‌خواهید عقد صلحی بی‌عیب و نقص داشته باشید، باید شروط زیر هنگام عقد قرارداد وجود داشته باشد:

الف) طرفین عاقل و بالغ بوده و قدرت اداره اموال خود را داشته باشند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات نشر اکاذیب

ب) طرفین انعقاد عقد صلح را بخواهند و از انجام آن راضی باشند.

ج) مالی که مورد صلح قرار می‌گیرد از نظر قانون ارزش اقتصادی داشته باشد؛ بنابراین صلح چیزهایی مانند خوک یا مشروبات الکلی باطل است.

نتیجه گیری

 به کرات شاهد این مسیله هستیم که مادران پس از فوت همسرانشان مورد بی مهری فرزندان قرار گرفته و پس از فوت پدر ،تنها مسکنی را که مادر در آن سکونت داشته را فروخته(به عنوان ورثه متوفی) و مادر را به خانه سالمندان میبرند و بعضا شرایط بسیار بدتری را برای او ایجاد کرده اند.لذا در این روزها رایج شده که شوهران به دفترخانه مراجعه میکنند و درخواست تنظیم سندی میکنند که

1_ تا زمان حیاتشان کسی نتواند ملکشان را بفروشد  و حق استفاده از آن را داشته باشند.

2_ پس از فوتشان آن ملک به همسرشان برسد تا خیالشان راحت شود که پس از فوتشان همسرشان سرپناهی برای زندگی دارد و مطمئنا پیشنهاد اینجانب و سایر همکارانم تنظیم {سند صلح عمری} است.

سوالات متداول در مورد صلح عمری

صلح عمری چیست؟

صلح عمری در قوانین حقوقی به معنای قرارداد و عقدی است که فرد اموال یا مال خود را به اشخاصی چون همسر و فرزند یا غیره صلح می‌نماید.

آیا در صلح عمری سند منتقل می‌شود؟

بله. بعد از امضای صلح نامه، مال به متصالح منتقل می‌شود اما این انتقال، مشروط است.

در صورت صلح عمری، اختیار اموال فرد به چه صورت است؟

ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﺨﺺ زﻧﺪه اﺳﺖ، ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ دﺧﺎﻟﺖ و ﻧﻈﺎرت و اﺧﺘﯿﺎر ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺎل ﺧﻮد را دارد، اﻣﺎ ﺑﻌﺪ از ﻣﺮﮔﺶ، ﻣﺎﻟﮏ آن ﻣﺎل، ﻓﺮزﻧﺪ ﯾﺎ ﺷﺨﺺ ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ، ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات ارث ﻧﻤﯽ‌ﺷﻮد.

“صلح عمری” با “وصیت” چه تفاوتی دارد؟

نکته مهم در وصیت کردن این است که افراد تنها می‌توانند تا یک سوم اموال خود را برای بعد از فوت وصیت کنند. دو سوم مابقی ارث بر اساس قانون ارث تقسیم می‌شود. به همین دلیل کسانی که مایل‌اند تمام اموال را منتقل کنند باید سند رسمی انتقال تنظیم کنند. اما در توافق صلح عمری، مالک علاوه بر اینکه می‌تواند تمام مال را منتقل کند، ضمن انتقال سند حق استفاده از مال را تا پایان عمر برای خودش حفظ می‌کند.

چه موقعی صلح کامل می‌شود؟

با فوت شخصی که اموال را منتقل کرده است، صلح کامل می‌شود و اموال و املاک متعلق به شخصی می‌شود که اموال به نام وی است.

آیا فروش ملک صلح عمری امکان دارد؟

بله. فروش ملک ممکن است.

البته منافع مال در تصرف مصالح خواهد بود. باید خریدار مال از این موضوع باخبر باشد. توصیه می‌کنیم در متن قرارداد، اقرار به آگاهی کنند. در این صورت، در آینده حق فسخ قرارداد خرید و فروش را نخواهند داشت.

آیا می‌توان صلح عمری را فسخ کرد؟

بله. فسخ مادام‌العمر یکی از شروط مهم صلح عمری است و می‌توانید آن را ذکر کنید. شرط فسخ مادام‌العمر به این معنی است که می‌توانید در هر زمانی که خواستید صلح را به صورت یک‌طرفه و بدون حضور فرد دوم فسخ کنید.

آیا صلح عمری برای همسر ممکن است؟

بله. همسر مانند سایر اشخاص می‌تواند یک طرف قرارداد صلح باشد. در این صورت، صلح مشروط است و ملک پس از فوت همسر به طرف مقابل منتقل می‌شود.

فرق صلح نامه و مبایعه نامه در چیست؟

تفاوت‌های این دو نوع قرارداد، در شرایط آن‌ها است. به عنوان مثال، خریدار در مبایعه نامه پس از امضای قرارداد، مالک مال می‌شود اما صلح نامه عمری، یک صلح مشروط است و مالکیت متصالح پس از فوت مصالح قطعی می‌شود و مالکیت قبل از فوت مشروط است.

آیا به صلح عمری مالیات تعلق می‌گیرد؟

بله. بر اساس ماده 122 قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات صلح عمری در تاریخ انتقال منافع باید گرفته شود. یعنی اگر مُصالح فوت کند، زمانی که مالکیت ملک به شما منتقل شد، مالیات انتقال مال موردنظر اخذ خواهد شد.

مالیات صلح عمری چقدر است؟

نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی، به نرخ پنج درصد (5%) و همچنین انتقال حق واگذاری محل به ‌مأخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق، به نرخ دو درصد (2%)، در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات ‌می‌باشد.

آیا باید حتماً در دفترخانه اسناد رسمی تنظیم شود؟

لازم نیست صلح نامه را رسمی کنید. اما توجه کنید که در مورد صلح نامه رسمی، فقط ادعای جعل پذیرفته می‌شود. اما در مورد صلح نامه عادی، امکان طرح ادعای انکار و تردید نیز است.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس