شرایط حضانت دائمی فرزند چیست؟

0

حضانت در لغت به معنای پرورش و محافظت از کودک معنی می‌شود. تربیت و حفظ کودکان بعد از تولد مهمترین دغدغه پدر و مادر میباشد و در صورتی که والدین تصمیم به طلاق بگیرند اینکه حضانت فرزند با کدام یک باشد مسئله ای قابل بحث است.

پرورش عقل و شخصیت کودک در بستر خانواده فراهم می‌گردد و در سایه خانواده است که می‌تواند به موفقیت برسد. از آن جایی که کودکان بی دفاع ترین اشخاص جامعه میباشند قانون برای آن ها شرایط حضانت در نظر گرفته تا به حقوق آن ها رسیدگی شود.

ماده ۱۱۷۹ و ۱۱۶۸ قانون مدنی به حقوق کودکان پرداخته و شرایط حضانت را عنوان کرده است. در این قوانین بیشتر در مورد شیوه پرورش و رشد کودکان گفته شده است و به مسائل تربیتی اشاره ای نگردیده است. حضانت حمایت عاطفی و مادی از فرزندان میباشد که پدر یا مادر با توافق دوطرفه قادر هستند آن را عهده دار شوند.

بر پایه قانون، حضانت فرزندان حقی میباشد که بر عهده والدین قرار دارد از این رو پدر و مادر حتی پس از چدایی از هم بایستی از فرزندان خویش به خوبی نگهداری نمایند و مسئولیت آنان را بر عهده بگیرند. پدر یا مادری که مسئولیت نگهداری و مراقبت از فرزند خویش را قبول میکند در حقیقت حضانت او را بر عهده گرفته است.

در طلاق های توافقی حضانت فرزند براساس توافق والدین انجام می‌شود اما در بعضی طلاق ها بحث حضانت موضوعی پیچیده میباشد. در طلاق غیرتوافقی حضانت فرزند همیشه با پدر است؟ آیا مادر می‌تواند حضانت فرزند خود را به صورت دائمی بگیرد؟ در این مطلب سعی شده به سوالات به طور کامل پاسخ داده شود.

حضانت دائمی فرزند
حضانت دائمی فرزند

سن حضانت کودک

طبق قانون حضانت کودک با پدر و مادر است و هر دوی آنان بایستی در پرورش فرزندان نقش داشته باشند. در آغاز میبایست پدر و مادر با همدیگر بر سر حضانت فرزندان توافق کنند اما اگر نتوانند به تفاهم برسند قانون میان آن ها حکمرانی خواهد کرد.

فرزند پسر و دختر تا سن ۷ سالگی نزد مادر خود می‌مانند پس از آن دختر تا سن ۹ سالگی و پسر تا ۱۵ سالگی با پدر خود زندگی خواهند کرد.بعد از این سن فرزند دختر و پسر از سن حضانت خارج شده و خود باید تصمیم بگیرند که تمایل به زندگی با پدرشان دارند یا مادر خود.

چنانچه پدر دارای صلاحیت اخلاقی نباشد به عنوان مثال دچار اعتیاد باشد پس از سن ۷ سالگی نیز حضانت فرزند به مادر سپرده می‌شود اما پدر در تمامی مراحل بایستی هزینه های فرزند خود را تامین نماید. لازم به ذکر است که در قانون قدیم فرزند تا ۲سالگی نزد مادر می‌ماند اما این قانون تغییر کرده و از سال ۱۳۸۲ این سن به ۷ سال تغییر یافت.

حضانت دائم فرزند دارای چه شرایطی است؟

معیار دادگاه جهت واگذاری فرزند به یک کدام از پدر و مادر داشتن تمکن مالی و تعهد تامین منافع فرزند میباشد پس والدین می توانند در طلاق توافقی در مورد برعهده گرفتن مسئولیت های فرزند خویش توافق کنند و حضانت دائمی فرزند را به یکی از والدین بسپارند. برخی اوقات زن با بخشیدن مهریه خویش حضانت دائم فرزند را بر عهده می‌گیرد و گاهی استطاعت مالی پدر موجب این حضانت می‌شود.

لازم به ذکر است اگر پدر یا مادر حضانت دائمی را عهده دار شود اما قادر نباشند به هر دلیلی حقوق فرزند خویش را رعایت نمایند، دیگر والد می‌تواند در مورد حقوق فرزند خویش به دادگاه شکایت کند و با ارائه مدارک قانونی حق حضانت را باطل نماید.

سن حضانت در مورد دختران ۹سال میباشد و برای پسران ۱۵ سال است یعنی پس از این سن کودک، خودش می‌تواند تعیین کند که خواهان زندگی با پدر است یا مادر. کودکان در این سن خارج از سن حضانت قرار می‌گیرند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ماهیت حقوقی عمل صرافی

تفاوت درحضانت دائم فرزند پسر و دختر

از جمله مواردی که قانون جهت واگذاری فرزند به پدر یا مادر مورد توجه قرار می دهد سن میباشد. سن فرزند در حضانت دائم بسیار مهم است.

حضانت فرزند پسر: حضانت پسر تا ۷ سالگی بر عهده مادر است و تا ۱۵ سالگی برعهده پدر. پس از ۱۵ سالگی کودک از سن حضانت خارج شده و انتخاب می‌کند که دوست دارد با کدام یک از والدین خود زندگی کند.

حضانت فرزند دختر: حضانت دختر نیز تا ۷سالگی با مادر است و از ۷ تا ۹ سالگی با پدر. دختر در سن ۹ سالگی از سن حضانت خارج می‌شود و می‌تواند برای ادامه زندگی خود با پدر یا مادر تصمیم بگیرد.

حضانت دائمی فرزند
حضانت دائمی فرزند

حضانت فرزندان دوقلو چگونه خواهد بود؟

با اعتنا به وضعیت خاصی که فرزندان دوقلو دارا هستند حضانت آن‌ها می‌تواند مورد بحث باشد. اما هنگامی که طلاق اتفاق می افتد و فرزندان کمتر از سن و سال قانونی هستند شرایط عمومی حضانت شامل فرزندان دو یا چند قلو هم میشود. پس در نهایت سن قانونی است که بر اساس آن تصمیم گیری انجام می‌گیرد که آن‌ها می‌خواهند به صورت دائمی تحت حضانت چه کسی باشد. همه قواعد و قانونی که در حضانت فرزندان تکی وجود دارد شامل فرزندان دوقلو یا چند قلو هم میشود.

حضانت فرزند بعد از ازدواج مادر به چه صورت است؟

بعضی اعتقاد دارند حضانت فرزند بعد از ازدواج مادر از او ساقط می‌گردد این در حالی است که قانون به نفع فرزند وضع شده و همیشه این حق را از مادر سلب نمی‌کند.مادر برای حضانت فرزند خویش بایستی تمام حقوق او را رعایت نماید در ادامه درمورد شرایط مادر در موقعیت های مختلف توضیح داده شده است.

شرایط حضانت فرزند بعد از ازدواج مادر

تا چند وقت پیش در صورت ازدواج مجدد مادر، حضانت فرزند از او گرفته می شد و حضانت فرزند به پدر سپرده میگردید اما در قانون جدید حمایت از خانواده چنانچه فرزند به مادر خویش نیاز اساسی داشته باشد و مادر نیز شایستگی لازم جهت سرپرستی را داشته باشد و از لحاظ روانی نیز در سلامت کامل باشد حتی اگر ازدواج مجدد هم داشته باشد می‌تواند حضانت فرزند خویش را حفظ نماید.

پس چنانچه امنیت کودک حفظ گردد حضانت کودک پس از ازدواج مادر ساقط نمی‌گردد و مادر پس از ازدواج نیز قادر است فرزند خویش را تا سن تعیین شده پیش خود نگه دارد. تنها در صورتی حضانت کودک از مادر ساقط میگردد که شرایط نگهداری تغییر کند. به عنوان مثال چنانچه شوهر مادر با کودک رفتار درستی نداشته باشد و باعث آزار و اذیت کودک گردد حق حضانت از مادر ساقط می‌گردد. اما مواردی مانند فوت شوهر سابق این حضانت را سلب نمی‌کند.

چه مواردی باعث سلب حضانت فرزند می‌شود؟

چنانچه پدر در زمان طلاق حضانت کودک خویش را به مادرش بسپارد این حق تحت شرایطی امکان دارد سلب شود. قانون همه مواردی که امکان دارد به کودک آسیب برساند را بررسی کرده که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

⦁ داشتن مشکلات روانی مادر و جنون⦁ استفاده مادر از مواد مخدر و اعتیاد به آن
⦁ آزار و اذیت کودک و داشتن رفتار نامناسب با آن
⦁ مشکلات اخلاقی مادر
⦁ سواستفاده از کودک
⦁ تنبیه کردن کودک خارج از عرف

در قانون جدید قانون حضور کودک زیر ۱۵ سال را در جلسه رسیدگی ممنوع کرده است؛ بدین ترتیب هر موردی که باعث گردد کودک دچار آزار و اذیت گردد و به تربیت او آسیب برساند باعث سلب حضانت فرزند بعد از ازدواج مادر می‌گردد. البته این حضانت فقط در صورتی ساقط میگردد که مدارک مستدل ارائه شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قرابت و موانع نکاح در حقوق ایران
حضانت دائمی فرزند
حضانت دائمی فرزند

آیا مادر می‌تواند بابت حضانت فرزند خود دستمزدی دریافت کند؟

با دقت به اینکه سرپرستی قانونی کودک با پدر و مادرش میباشد هیچ یک از والدین نمی‌توانند بابت حضانت فرزند خویش درخواست مالی داشته باشند اما چنانچه به هر دلیلی دادگاه سرپرستی کودک را به فرد دیگری واگذار کند آن فرد می‌تواند بابت نگهداری کودک درخواست دستمزد داشته باشد.

حضانت فرزندان بعد از فوت پدر یا مادر با چه کسی است؟

پرورش و سرپرستی کودک بعد از طلاق مسئله ای است که پدر و مادر بایستی در مورد آن به توافق برسند. اما اگر پدر و مادر فوت کنند حضانت کودک به جد پدری واگذار می‌گردد. صلاحیت پدربزرگ از هر فردی بیشتر است.

چنانچه پدربزرگ نیز در قید حیات نباشد حضانت فرزندان به وصی او واگذار میگردد. البته پدر و جد پدری قادر هستند برای خود وصی مشخص نمایند که در صورت فوت وظیفه سرپرستی و حضانت کودکان را برعهده گیرد.

چنانچه وصی مشخص نگردیده باشد دادگاه حضانت را به قیمی واگذار می نماید که خود دادگاه آن را منصوب کرده باشد و برای برگزیدن این قیم نزدیکان کودک بر دیگران تقدم دارند. حضانت کودک در صورتی که پدر فوت کند شرایط متفاوتی دارد که در ادامه به آن پرداخته شده است.

حصانت فرزند در صورت فوت پدر به چه صورت است؟

طبق ماده ۱۱۷۱ قانون مدنی در صورت فوت یکی از والدین حضانت فرزند به والد دیگر که زنده است داده می‌شود. اگر پدر فوت کند و برای خود وصی تعیین کرده باشد که از حضانت فرزندان را برعهده گیرد و قیم آن ها شود باز هم در صورت زنده بودن مادر حضانت کودکان به مادر سپرده می‌شود.

پس حضانت فرزند بعد از فوت پدر، یا جد پدری که ولایت دارد یا قیمی که از جانب پدر تعیین شده حق حضانت ندارند بلکه حضانت به طور مشخص با مادر فرزندان است.با فوت پدر نگرانی مادر در مورد آینده فرزندان بیشتر می‌گردد زیرا علاوه بر پر کردن خلا های عاطفی بایستی نیاز مالی آن ها را نیز برآورده کند.

حضانت دائمی فرزند
حضانت دائمی فرزند

قیومیت چیست؟

قیم کسی میباشد که امور مالی را عهده دار است و قیمومیت به معنای قیم و سرپرستی است. در مورد مسائل مالی تصمیم گیری می‌کند. چنانچه پدری که فوت می‌کند ارث فراوانی داشته باشد در مورد صلاحیت امور مالی اختلافاتی پیش می‌ آید.

قانون در چنین مواقعی برای قیم شرایطی را در نظر گرفته است:
⦁ در صورتی که طفل صغیر مسلمان باشد قیم او نیز باید مسلمان باشد.
⦁ قیم باید آگاه، بصیر، عاقل و بالغ باشد.
⦁ شایستگی اخلاقی، قابل اعتماد بودن و اهلیت کامل از ویژگی های ضروری قیم است.

چنانچه چند نفر واجد شرایط باشند، قانون مادر را مادامی که شوهر ندارد و صلاحیت سرپرستی کودکان را دارد بر دیگران مقدم میداند. قیم قادر است در مسائل مالی و اموال منقول کودک دخل و تصرف داشته باشد اما در مورد اموال غیرمنقول اجازه دخل و تصرف با رای دادستان است.

نگهداری از طفل و حضانت آن

در قانون ایران جهت سرپرستی از کودک تعریفی وجود ندارد و حضانت را همان سرپرستی از کودک می‌خوانند. شخصی که حضانت را عهده دار می شود بایستی بتواند پرورش، سلامت جسم و روان، وسایل مورد نیاز و خوراک و پوشاک فرزند را فراهم نماید.

در صورت طلاق، یکی از والدین مسئول نگهداری کودک می‌شود اما اگر این صلاحیت در طی زمان از بین برود والد دیگر یا سایر بستگان می‌توانند به دادگاه اعتراض کرده و حضانت را از او سلب کنند.

اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی، قمار، آزار و اذیت کودک، استفاده از فرزند به عنوان کودک کار، قاچاق، بیماری روحی و روانی، فساد و فحشا یا شرکت دادن کودک در فحشا و تکدی گری از جمله انحطاطات اخلاقی هستند.از نظر بعضی حقوقدانان سپردن کودک به یکی از والدین قدرت را به او می‌دهد که در ادامه بحث خواهد شد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  صلح عمری چیست؟

طلاق چه تاثیری در نقش پدر و مادری دارد؟

طلاق رابطه زناشویی را از بین می‌برد اما در نقش والدین تاثیری ندارد. پدر و مادر حتی بعد از طلاق قادر هستند فرزند خویش را ملاقات کنند و او را از مهر و محبت خویش سیراب کنند.از این جهت قانون به والد اجازه نمی‌دهد بدون موافقت والد دیگر مهاجرت نماید و فرزندش را با خود ببرد. جهت سفر زیارتی نیاز به اجازه طرف مقابل نیست و طبق قانون امکان پذیر است.

والدین برای دیدار فرزند می‌توانند با یکدیگر توافق نمایند اما چنانچه که نتوانند ساعتی را تعیین نمایند تا والدی که فرزند نزد او نیست بتواند کودک خویش را ملاقات کند، دادگاه زمانی را تعیین میکند.

مطابق قانون حتی اگر پدر یا مادر فاسد باشد باز هم مانعی برای دیدار وجود ندارد. پدر یا مادری که فرزند نزد او زندگی می‌کند حق منع ملاقات را ندارد و در صورت جلوگیری از دیدار فرزندش با طرف مقابل به ۳ تا ۶ ماه حبس و جریمه نقدی ۱.۵ تا ۳ میلیون محکوم می‌شود. چنانچه والدین بتوانند درمورد زمان ملاقات به توافق برسند دیگر احتیاجی به مراجعه به محاکم قضایی برای تعیین زمان نیست.

مدت زمان ملاقات برای والدی که حضانت را ندارد!

به طور معمول دادگاه دو روز آخر هفته را به پدر یا مادری که حضانت را برعهده ندارد واگذار می‌کند. حقوق دانان اعتقاد دارند افزایش زمان ملاقات باعث دوگانگی و اختلال در روند تربیت کودک می‌گردد.

دادگاه در هیچ موردی به غیر از نداشتن سلامت روحی و روانی والد و امکان خطر جانی برای کودک پدر یا مادر را از دیدن فرزندش منع نمی‌کند و در همه حال حق دیدار را به او می‌دهد. چنانچه دیدار کودک با والد بر مصلحت او تاثیر بگذارد دادگاه تاریخ دیدار را افزایش می دهد.

نفقه فرزند با چه کسی است؟

چه حضانت با پدر باشد و چه با مادر در هر صورت نفقه کودک و تامین مخارج مسکن، پوشاک، خورد و خوراک و تحصیل بر عهده پدر است. چنانچه پدر از پرداخت هزینه ها سرباز زند به ۳ماه و یک روز تا ۵ ماه حبس محکوم می‌شود.

اگر پدر استطاعت مالی نداشته باشد پرداخت هزینه ها با جد پدری میباشد. نفقه پس از بلوغ فرزند قطع نخواهد شد و طبق ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی در صورتی که فرزند نتواند مایحتاج زندگی خود را فراهم کند پرداخت هزینه های فرزند کبیر نیز بر عهده پدر است.

در پایان

لازم به ذکر است که در هر شرایطی که حضانت دائم حتی در شرایط توافق صد در صدی طرفین به یکی از والدین رسیده باشد دادگاه یا هر شخصی که نسبت به این اقدام بتواند ایرادی وارد کند می‌تواند این حق را از طرف سلب کند. این موضوع می‌تواند با تعیین ناظر نیز مورد پیگیری قرار بگیرد. توافق طرفین برای دریافت حضانت دائمی فرزند توسط دادگاه مورد قبول قرار خواهد گرفت چراکه حق طرفین بوده است ولی باز هم در آخر مصلحت فرزند است که این مورد را تعیین میکند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس