دادخواست اعسار از پرداخت مهریه + نمونه

0

تالیف: محبوبه شاحسینی

کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی

عضو هیات مدیره موسسه حقوقی رهپویان آتی‌نگر

 

مقدمه

بسیاری از دادخواست‌های مهریه در نهایت منجر به دادخواست اعسار می‌شوند. اعسار از پرداخت مهریه چیست؟ در چه شرایطی می‌توان آن را اثبات نمود؟ برای اثبات آن چه روال حقوقی‌ای را باید طی کرد؟ در صورت اثبات یا عدم اثبات آن، مهریه‌ی مطالبه شده چطور پرداخت می‌شود؟ با مطالعه‌ی این مقاله با دادخواست اعسار از پرداخت مهریه آشنا می‌شوید و می‌توانید در دادگاه‌های مهریه شرایط را به نفع خودتان تغییر دهید.

از لحظه‌ای که عقد نکاح جاری شود و رابطه‌ی زناشویی میان زوجین برقرار شود، پرداخت مهریه – به میزانی که بر سر آن بین زن و شوهر توافق حاصل شده‌است – به زن از طرف مرد واجب می‌شود. این کلیت مهریه است. چنان که از این جمله برمی‌آید زن در هر زمان و هر شرایط و به هر دلیلی که مهریه‌اش را بطلبد، شوهر موظف به پرداخت آن است. مساله‌ی دادن و گرفتن مهریه به این سادگی‌ها نیست. گاه ممکن است مرد از پرداخت مهریه ناتوان یا به اصطلاح معسر باشد. در صورت اثبات این امر، شرایط خاصی برای پرداخت مهریه تعیین می‌شود. برای اینکه پرونده‌ی مهریه به دادخواست اعسار برسد، روالی باید طی شود که در ادامه تشریح شده است.

 

اعسار از پرداخت مهریه چیست؟

به طور کلی اعسار را می‌توان به این شکل تعریف نمود: اِعسار در سیستم حقوقی ایران به وضعیت شخص حقیقی غیر تاجری گفته می‌شود که به دلیل عدم دسترسی به مال خود یا کافی نبودن دارایی، استطاعت کافی برای پرداخت بدهی‌ها و دیون یا هزینه‌ی دادرسی خود را ندارد.

به تبع تعریف بالا اعسار از پرداخت مهریه را می‌توان به این شکل تعریف کرد: در شرایطی که زوج که فردی غیر تاجر است به دلیل عدم دسترسی به مال خود یا کافی نبودن دارایی، استطاعت کافی برای پرداخت مهریه‌ی زوجه‌ی خود را ندارد، به اصطلاح گفته می‌شود که او معسر ازپرداخت مهریه است.

اِعسار در واقع یک وضعیت موقت است؛ به این معنا که اگر دادخواست اعسار از پرداخت مهریه برای مردی در زمانی پذیرفته شود، ممکن است در زمان دیگری صاحب مالی شود که دیگر معسر از پرداخت مهریه نباشد.

توجه داشته باشید که در صورتی که زوج بر طبق قانون تجارت تاجر به حساب آید، اعسار از پرداخت مهریه یا هر حکم (محکوم به) دیگری از او پذیرفته نمی‌شود. تاجر در صورت عدم توانایی برای پرداخت مهریه باید به جای ارائه‌ی دادخواست اعسار از مهریه به دادگاه خانواده،  بر طبق ماده ۱۵ قانون نحوه محکومیت های مالی، دادخواست اعلام ورشکستگی خود را به دادگاه عمومی ارائه دهد.

دادخواست اعسار از پرداختِ انواع مهریه

برای شروع بد نیست بدانید که مهریه انواعی دارد و نوع آن باید در زمان عقد نکاح، تعیین شود و در سند ازدواج درج گردد. منظور از انواع مهریه همان اصطلاحات «مهریه عندالمطالبه» و «مهریه عندالاستطاعه» است که قطعا تا به امروز به گوشتان خورده است.

به طور خلاصه «مهریه عندالمطالبه» و «مهریه عندالاستطاعه» به این صورت تعریف می‌شوند:

مهریه عندالاستطاعه: پرداخت آن تنها در صورت اثبات استطاعت مالی مرد، بر او واجب می‌شود

مهریه عندالمطالبه: پرداخت آن تنها با خواسته‌ی زن بر مرد واجب می‌شود و مرد چه استطاعت مالی داشته باشد چه نداشته باشد، باید آن را پرداخت نماید. مگر اینکه زن از گرفتن مهریه منصرف شود و یا بتواند با طی روال قانونی شکل پرداخت مهریه را به نفع خودش تغییر دهد.

در صورتی که تمایل دارید در مورد این دو نوع مهریه بیشتر بدانید می‌توانید مقاله مهریه چیست را در وبسایت حقوقی رهپویان آتی‌نگر مطالعه کنید.

دادخواست اعسار از پرداخت مهریه عندالاستطاعه

در صورتی که زن مهریه عندالاستطاعه را مطالبه کند، با توجه به تعریفی که از مهریه عندالاستطاعه برمی‌آید تنها در صورتی می‌تواند مهریه‌اش را دریافت کند که شوهرش استطاعت مالی برای پرداخت مهریه داشته باشد و این باید اثبات شود. اثبات این امر بر عهده‌ی زن است. یعنی زن باید بعد از ارائه‌ی دادخواست مهریه، بتواند اموالی از شوهرش معرفی نماید که کفاف پرداخت همه یا بخشی از مهریه‌اش را بدهد. البته توجه داشته باشید که این اموال نباید شامل مستثنیات دِین باشد.

مستثنیات دِین در واقع به اموالی اطلاق می‌شود که غیر قابل توقیف است و هیچ طلبکاری حتی طلبکار مهریه نمی‌تواند در مورد آنها ادعایی داشته باشد. به طور خلاصه مستثنیات دِین به دارایی‌هایی گفته می‌شود که جزو اموال ضروری زندگی فرد است. برای آگاهی از جزئیات مستثنیات دین و مصادیق آن می‌توانید به مقاله مهریه چیست در وبسایت حقوقی رهپویان آتی‌نگر مراجعه نمایید.

در هر صورت بعد از اینکه زوجه توانست اموالی از شوهرش – به جزمستثنیات دین – معرفی کند، اجرائیه صادر می‌شود و زوج مکلف به پرداخت مهریه می‌شود. در اینجاست که مرد می‌تواند ادعا کند که توانایی مالی برای پرداخت مهریه ندارد، و می‌تواند دادخواست اعسار را تننظیم نموده و تقدیم دادگاه کند. اما عموما این کار، کار رایجی نیست زیرا با توجه به ارائه‌ی اسناد .و مدارک مالی مبنی بر استطاعت مالی مرد، دادخواست اعسار او پذیرفته نمی‌شود.

بنابراین دادخواست اعسار در مورد پرداخت مهریه عندالاستطاعه کاربرد چندانی ندارد. مگر در مواردی که مرد اسناد و مدارکی که زن دال بر استطاعت مالی او به دادگاه معرفی نموده را، قبول نداشته باشد.

دادخواست اعسار از پرداخت مهریه عندالمطالبه

از آنجا که مهریه عندالمطالبه به محض مطالبه‌ی زن باید پرداخت شود، استطاعت مالی مرد شرط لازم برای پرداخت مهریه نیست. اما اگر مرد واقعا نتواند وجه مهریه را پرداخت کند، چه باید کرد؟ در این شرایط زوجه می‌تواند تقاضای اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی در مورد زوج و حبس وی را از دادگاه داشته باشد. در چنین موقعیتی عموما زوج هم بیکار نمی‌نشیند و برای اثبات اعسار خود، دادخواست اعسار از پرداخت مهریه می‌دهد.

بر خلاف مورد بالا یعنی موارد مربوط به مهریه عندالاستطاعه، دادخواست اعسار در مهریه عندالمطالبه بسیار رایج است و شانس بالایی برای اثبات شدن دارد. در واقع در صورتی که مرد بتواند دادخواست اعسار مناسبی تنظیم کند و با ارائه‌ی شواهد و مدارک ناتوانی مالی‌اش را به دادگاه اثبات کند، دادخواست اعسار او پذیرفته می‌شود.

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  زنان و مقایسه آن با حقوق زن در اسلام

دادخواست مهریه چطور به دادخواست اعسار منتهی می‌شود؟

حالا به طور مفصل به این می‌پردازیم که تحت چه شرایطی مساله‌ی ارائه‌ی دادخواست اعسار از پرداخت مهریه در دادگاه مطرح می‌شود. همانطور که به طور خلاصه در قسمت‌های قبل توضیح داده شد، زن در صورت مطالبه‌ی مهریه عندالمطالبه یا مهریه عندالاستطاعه باید بتواند توانایی مرد برای پرداخت مهریه را به دادگاه ثابت کند.

در گذشته و مطابق با قوانین قبلی این مرد بود که بعد از ارائه‌ی دادخواست مهریه (مطالبه‌ی مهریه از طرف زن) در صورتی که ناتوان از پرداخت مهریه بود، باید اعسارو تنگدستی خود را ثابت می‌نمود. اما بر اساس قانون جدید نحوه‌ی اجرای محکومیت‌های مالی که در سال ۱۳۹۴ تصویب شد، به ویژه آنطور که از ماده ۷ آن برمی‌آید، اصل بر معسر و تنگدستی مدعیِ اعسار ( مدیون یا همان بدهکار یا زوج) است. در واقع این زن است که باید دارا بودن همسرش را ثابت کند. به این منظور او باید فهرستی از اموال و دارایی‌هایی که متعلق به شوهرش است – به جز مستثنیات دِین – را به دادگاه ارائه نماید.

اگر زن نتواند تمکن مالی شوهرش در یک سال قبل از طرح دعوی اعسار را به دادگاه ثابت کنند، زوج برای اثبات اعسار از پرداخت مهریه کافی است در محضر دادگاه سوگند بخورد. اما در صورتی که زوجه بتواند تمکن مالی مرد حداقل یک سال قبل از طرح دعوی اعسار را ثابت بکند، زوج که در واقع در این دعوی، مدعی است باید نداشتن اموال یا دسترسی به دارایی خود را به دادگاه اثبات کند و برای این کار او باید دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را تنظیم و به دادگاه ارائه دهد.

دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

مطابق با ماده 8 قانون فوق الذکر شخص مدعیِ اعسار(یا زوج) برای اثبات اعسار خود باید مدارکی را به دادخواست اعسار از پرداخت مهریه ضمیمه کند. این موارد عبارتند از یک صورت دقیق از کلیه‌ی اموالی که دارد به همراه تعداد یا مقدار و قیمت کلیه‌ی اموال منقول و غیرمنقولِ خود از جمله میزان وجوه نقدی که با هر عنوان در بانک‌ها و یا موسسات مالی و اعتباری در ایران و یا خارج از ایران دارد به علاوه‌ی مشخصات دقیق حساب‌های مذکور، و نیز تمام اموالی که به هر شکلی نزد اشخاص ثالث دارد و کلیه‌ی مطالباتش از آنها و نیز فهرست تمامی نقل و انتقالات یا هر نوع تغییر دیگر در اموال مذکور از زمان یک سال قبل از طرح دعوای اعسار.

در صورتی که زوج مدعیِ این باشد که توانایی پراخت هزینه‌ی دادرسی را ندارد لازم است برای اثبات ادعایش شهادت ۲ شاهد را نیز ضمیمه دادخواست اعسار کند. همچنین اگر او مدعی اعسار از پرداخت مهریه باشد نیز، به شهادت ۲ شاهد نیاز دارد.

مدارک لازم برای تنظیم نمونه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

مدارکی که برای ادعای اعسار از پرداخت مهریه باید به دادگاه ارائه دهید، عبارتند از:

برگه قضایی دادخواست

استشهادیه محلی

کپی دادنامه صادره در خصوص مهریه

مدارک مربوط به وضعیت مالیِ زوج از جمله فیش حقوقی و صورت کلیه اموال منقول و غیر منقول، میزان وجوه نقد در کلیه حساب های بانکی و فهرست کلیه نقل و انتقالات اموال در یک سال گذشته

فرم‌های مرتبط با صورت اموال و نقل و انتقالات یک سال گذشته مدعی اعسار (زوج) را می‌توان از همان دفتر خدمات قضایی تهیه کرد.

استشهادیه نیاز به فرم خاصی ندارد. کافی است دو نفر شاهد در یک برگه‌ی A4 با درج مشخصات کامل شناسایی خود به علاوه‌ی ذکر نحوه‌ی آشنایی – که می تواند فامیل (اقوام) یا از دوستان و همکاران باشد – و تایید اشراف بر وضعیت زوج شهادت دهند که زوج توانایی پرداخت دفعی مهریه را به صورت یک‌جا ندارد.

توجه داشته باشید که بنا بر ماده ۹ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی: «شاهد باید علاوه بر هویت، شغل، میزان درآمد و نحوه قانونی امرار معاش مدعی اعسار، به این امر تصریح کند که با مدیون به مدتی که بتواند نسبت به وضعیت معیشت وی اطلاع کافی داشته باشد، معاشرت داشته و او افزون بر مستثنیات دین هیچ مال قابل دسترسی ندارد که بتواند به وسیله آن دین خود را بپردازد.»

نحوه تنظیم یک نمونه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

طبیعتا در صورتی که با پرونده‌های قضایی درگیر شدید و کارتان به جایی رسید که یا به عنوان زوج ناچار به ارائه‌ی دادخواست اعسار از پرداخت مهریه شدید و یا به عنوان زوجه همسرتان بعد از اینکه شما مهریه‌تان را مطالبه نمودید، تصمیم گرفت با ارائه‌ی دادخواست مذکور، شرایط پرداخت مهریه را به نفع خود بهبود دهد، بله در چنین شرایطی است که مشورت با یک وکیل خوب از هر نظر به نفع شما خواهد بود.

با این همه آگاهی از نحوه‌ی تنظیم دادخواست و مواردی که باید در آن ذکر شود، می‌تواند به شما – در جایگاه خوانده یا خواهان – کمک کند که نتیجه‌ی بهتری از دادگاه بگیرید.

دادخواست که اصطلاحا به آن عرض حال هم گفته می‌شود، به طور کلی عبارت است از ورقه‌ای که ضمن آن کسی که مدعی حقی است (خواهان)، کتبا با دعوت طرف و معارض خود به دادرسی از طریق اقامه دعوی حقوقی، از مراجع قضایی درخواست می‌کند که به خواسته‌اش رسیدگی کرده و حقوقش را احقاق نماید.

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مهریه چیست؟ راهنمای کامل دریافت مهریه عندالاستطاعه و عندالمطالبه

نمونه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

دادخواست یک برگ مخصوص چاپی است و در آن ستون‌هایی مخصوص خواهان، خوانده، خواسته، ستون دلایل و منضمات و محلی برای تشریح دعوی تعبیه شده است.

ویژگی‌های یک دادخواست عبارتند از

نسخه: ۱.۰

تاریخ آخرین بروزرسانی

نوع فایل: pdf, word

تعداد صفحات: ۱

بعد از تهیه برگه دادخواست که از طریق اینترنت هم قابل دریافت است، مشخصات خود را در آن وارد کنید و دادخواست را تکمیل نمایید. یک نمونه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را می‌توانید در زیر مشاهده نمایید:

رد دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

در قوانین قبلی رد شدن دادخواست اعسار از پرداخت مهریه هیچ عواقبی برای مدعی نداشت، اما برطبق قوانین جدید نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، اگر دادخواست اعسار زوج رد شود، در صورتی که زوجه بخواهد می‌تواند از دادگاه بخواهد که زوج را به جبران خسارات بستانکار محکوم کند. همچنین در صورتی که زوج فهرست تمام اموال خود را به دادخواست اعسار از پرداخت مهریه ضمیمه نکند، یا اگر بعد از صدور حکم اعسار، به هر شکلی برای دادگاه محرز شود که زوج نه تنها از پرداخت مهریه‌ی همسرش ناتوان نبوده بلکه توانایی پرداخت آن را دارد، مجازات بدتری در انتظار او است و دادگاه او را به ۹۱ روز تا ۶ ماه حبس تعزیری محکوم می‌کند.

علاوه بر استفاده از مشاوره‌ی کارشناسان حقوقی ما در موسسه حقوقی آتی‌نگر، در صورتی که سوال یا مشکلی در زمینه‌های مرتبط با مهاجرت به خصوص مهاجرت به کشورهای کانادا و استرالیا دارید، می‌توانید از راهنمایی‌های کارشناسان مهاجرتی ما در موسسه مهاجرتی رهپویان مهاجر کمک بگیرید.

5/5 - (1 امتیاز)
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس