حبس تعلیقی چیست

0

به  طور کلی به مجازات حبس که برای یک فرد تعیین می شود و اجرای آن دارای تعلیق است، حبس تعلیقی می گویند. اما این جواب را به تنهایی نمی توان پاسخی برای حبس تعلیقی چیست دانست.

همواره هر عمل مجرمانه ای که از سوی فردی انجام شود و توسط شاکی خصوصی با دادستان، مورد تعقیب قرار گیرد منتهی به اثبات جرم و صدور رای دادگاهی خواهد شد. حکم مجرم بسته به تناسب جرم، مستحق یک یا یا چند مجازات از قبل پیش بینی شده است.

به طور کلی مجازات از پیش تعیین شده در قانون مجازات اسلامی، اعدام، حبس ابد، حبس طویل المدت، جزای نقدی، شلاق، انفصال از خدمات دولتی و غیره است. حبس تعلیقی را می توان یکی  از انواع مجازات تلقی کرد که به تعلیق افتاده است.

در این بخش ما قصد داریم به بررسی چیستی حبس در نوع تعلیقی و شرایط آن بپردازیم. همراه ما باشید.

حبس تعلیقی چیست و مبنای آن ریشه در چه امری دارد؟

پس از وقوع هر جرمی، مجازاتی برای مجرم در نظر گرفته می شود تا او را تنبیه کند یا از انجام مجدد عمل او را باز دارد.

در موارد بسیاری ممکن است که مجرمی به حبس محکوم شود، اما دارای شرایطی باشد که قانون گذار به منظور حمایت از او و داشتن امید به عدم تکرار جرم، حبس او را تعلیق می کند.

باید در نظر داشته باشید که تعلیق کردن یک جرم به منزله نوعی حمایت و نوعی امید از سوی قانون گذار برای پیشگیری از تکرار جرم است. همچنین باید بدانید که مهم ترین دلیل تعلیقی شدن مجازات به منظور کاهش تعداد زندانیان انجام می شود.

در واقع قاضی برای کاهش تعداد زندانی ها، حبس را تعلیق می کند تا در مدت زمان تعلیق جرم، بر اساس شرایطی مجرم را از آزادی معلق برخوردار کند. در پاسخ به بحث حبس تعلیقی چیست ما با عنوان نهاد تعلیق اجرای مجازات طرف هستیم که در ادامه به بررسی شرایط مرتبط با این نهاد خواهیم پرداخت.

حالت های معلق شدن حبس برای متهم

آن چه که در تعریف حبس تعلیقی در قانون آمده است، به این موضوع اشاره دارد که اگر پس از تعیین مجازات حبس یا قبل از اجرای آن و یا حتی در حین اجرای آن، مجرم دارای شرایط تعویق صدور حکم قطعی شود، می تواند از نهاد تعلیق اجرای مجازات استفاده کند.

نهاد مذکور همان حبس تعلیقی نیز گفته می شود. که به طور کلی دارای سه حالت اجرا است:

  1. پس از تعیین مجازات حبس

اگر متهم به موجب بزه ارتکابی محکوم به حبس شود، با داشتن شرایط تعویق، صدور حکم در رای صادره برای اجرای بخشی از مجازات یا تمام آن، معلق خواهد شد.

البته باید در نظر داشت که صرفا برای حبس درجه 3 تا 8، این امر امکان پذیر است.

  1. قبل از اجرای مجازات

دادستان یا قاضی اجرای حکم، در صورت وجود شرایط تعویق، می تواند از دادگاه صادر کننده رای نهایی یا رای قطعی، درخواست تعلیق اجرای حبس را داشته باشد.

این حالت نیز بسته به تشخیص و شرایط حبس تعلیقی امکان پذیر است.

  1. در حین اجرای مجازات

در صورتی که یک سوم از مجازات مجرم یا محکوم علیه، سپری شده باشد، قاضی اجرای احکام یا دادستان می توانند بسته به شرایط، از دادگاه صادر کننده رای قطعی یا رای نهایی، درخواست تعلیق حبس برای محکوم را کنند.

باید در نظر داشته باشید که وقتی صحبت از حبس تعلیقی چیست می شود، در حالات تعلیق، مجرم نیز پس از گذراندن یک سوم دوره محکومیت، می تواند درخواست تعلیق کند.

به معنای واضح، در سه حالت ذکر شده، نقش درخواست قاضی بسیار موثر است که تنها در حالت سوم، خود مجرم نیز می تواند اقدام به درخواست کند.

شرایط تحقق برای اجرای حبس تعلیقی یا تعلیق در حبس

قبل از گفتن شرایط حبس تعلیقی باید بدانید که دانستن شرایط به منظور اجرا یا تعلیق مجازات، بیشتر از تعاریف و حالات مرتبط با حبس تعلیقی اهمیت دارد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  ازدواج سفید چیست و در ایران چگونه است؟

طبق ماده قانون مجازات اسلامی مصوب سال  1392، شرایطی برای تعلیق حبس پیش بینی شده است. این شرایط در ادامه به دقت برسی خواهد شد.

در قانون حبس تعلیقی، صرفا موارد امکان پذیر شامل جرائم درجه 3 تا 8 است. یعنی شامل جرائم با جزای حدود نمی شود. در واقع در بیشتر موارد، مجازات ها تعزیری یا غیر تعلیقی هستند.

با این حساب، حبس باید به طور حتم تعزیری باشد و اینکه از جمله مجازات درجه 3 تا 8 تلقی شود که شامل حبس از 1 روز تا 15 سال است.

در نتیجه اگر شخصی محکوم به 16 سال حبس شده باشد، یا حبس او حتی یک روز بیشتر از 15 سال باشد، به هیچ وجه مشمول نهاد تعلیق اجرای مجازات نخواهد بود.

زیرا حبس بالای 15 سال، در درجه دوم مجازات قرار دارد. با این حساب حتی اگر سایر شرایط تعویق وجود داشته  باشد، همچنان امکان تعلیق حبس وجود ندارد.

در بحث حبس تعلیقی چیست موضوع بالا را باید بسیار مهم تلقی کرد، زیرا ممکن است موجب اشتباه یا سوء برداشت در افراد شود.

حبس تعلیقی چیست

تایید تعلیق و مدت زمان از سوی مرجع صالح

مرجع تصمیم گیرنده برای تعیین این که حبس تعلیقی در نظر گرفته شود یا نه، پس از بررسی شرایط تعویق یا تعلیق، صدور حکم و درجه مجازات، اقدام به پذیرش حکم خواهد کرد.

باید بدانید که اشاره در رای نهایی یا عدم اشاره در رای، امری است که در واقع دادگاه در آن می تواند به طور خود مختار نظر خود را صادر کند. یعنی حتی با وجود داشتن شرایط حبس تعلیقی، دادگاه با نظر به شرایط و بررسی که انجام می دهد، می تواند تعلیقی بودن را در رای صادره مندرج نکند.

در موضوع حبس تعلیقی چیست یکی از مواردی که بسیار مورد پرسش است، مدت زمان تعلیق است. مدت زمان تعلیق اجرای مجازات حبس، از یک تا پنج سال می تواند متغییر باشد. به این معنا که قاضی صادر کننده رای قطعی، می تواند تمام مدت حبس یا بخشی از آن را تعلیق کند.

با اینکه قاضی می تواند پس از گذشت یک سوم از مدت زمان جزای اصلی، محکوم را در صورت داشتن شرایط و بنا بر حالتی که گفته شد، از یک تا پنج سال تعلیق بهره مند سازد.

جالب است بدانید هنگامی که خود قاضی اقدام به تعلیق می کند، این امر حتی می تواند بدون اطلاع قبلی به محکوم صورت بپذیرد.

یعنی بدون اینکه درخواستی از سوی محکوم داده شود، قاضی با بررسی شرایط پس از گذر مدت زمان یک سوم جزا، می تواند حبس او را تعلیق نماید.

شرایطی که با تعویق یا تعلیق صدور حکم مشترک است

در بحث حبس تعلیقی چیست ، موضوعی وجود دارد که به ارتبط بین شرایط تعلیق و تعویق صدور حکم برای مجرم اشاره می کند.

این شرایط دارای چهار قسم است:

الف. وجود جهات تخفیف مجازات که شامل موارد زیر است:

  1. گذشت شاکی / شاکیان یا مدعی خصوصی
  2. همکاری موثر متهم در شناسایی سایر شرکا یا معاونان جرم، پیدا کردن دلیل یا دلایلی، کشف اموال یا اشیایی که ناشی از به کار بردن در جرم انجام شده بوده باشد.
  3. اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم که می تواند شامل مواردی چون گفتار و رفتار تحریک آمیز شاکی باشد.
  4. اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر او در حین تحقیق و رسیدگی به پرونده جرم.
  5. پشیمانی، داشتن حسن سابقه و یا داشتن وضعیت جسمانی نامساعد مانند کهولت سن یا هر گونه بیماری
  6. تلاش متهم برای کاهش آثار جرم ارتکابی از قبیل کمک به شاکی یا اقداماتی که مورد پذیرش دادگاه باشد
  7. خفیف بودن یا کم اثر بودن زیان وارد شده به شاکی
  8. وجود شریک / شرکا یا معاون در جرم ارتکابی که مشارکت آنان در تحقق جرم تاثیر داشته است.

ب. پیش بینی اصلاح شدن فرد مرتکب

این موضوع به طور کامل با تشخیص قاضی رسیدگی کننده به پرونده صورت می گیرد و به مرجعی غیر از او واگذار نخواهد شد.

پ. جبران ضرر و زیان وارده

جبران ضرر و زیان هایی که به شاکی وارد شده است یا اینکه مقدمات جبران از سوی مجرم فراهم شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حبس تعزیری

اگر بین دو نفر نزاعی صورت گرفته باشد که در اثر نزاع یکی از طرفین آسیب بدنی دیده باشد، می تواند از 3 ماه تا 3 سال حبس برای او در نظر گرفته شود.

اگر متهم، دیه شاکی و طرف آسیب دیده را به همراه تمام هزینه های درمان، پرداخت کند، به نوعی چون سعی کرده است رضایت شاکی  را جلب کند، می تواند مشمول تعلیق اجرای مجازات موثر شود.

ت. نداشتن سابقه کیفری موثر

این حسن سابقه در پذیرش یا عدم پذیرش حبس تعلیقی، تاثیر بسیاری دارد.

اما باید در نظر داشته باشید که وقتی گفت می شود عدم سابقه کیفری موثر، با دسته ای از جرائم طرف هستیم که در ادامه مبحث حبس تعلیقی چیست توضیح خواهیم داد.

داشتن سابقه کیفری موثر، مانع از تعلیق می شود

سه صورت یا سه شکل از جرائم وجود دارد که اگر کسی مرتکب آن ها شود و یا در سابقه کیفری او، چنین جرائمی مندرج باشد، مشمول تعلیق حکم نخواهد شد.

  1. مجازات های سلب کننده حیات یا حبس ابد

در مجازات اعدام امکان این امر وجود دارد که مجرم مشمول عفو شود که در این صورت به حبس ابد تنزل می یابد. در این حالت تا  7 سال از تاریخ اجرای حکم ابد، محکومیت موثر کیفری برای او در نظر گرفته می شود.

  1. محکومیت به قطع عضو

قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده به قربانی یا آسیب دیده، بیشتر از نصف دیه شخص قربانی باشد، یا نفی بلد و یا حبس تا درجه 4، یعنی مجازات حبس از 5 سال به بالا باشد، محکومیت موثر کیفری پس از سه سال از اجرای حکم، مشمول محکومیت موثر کیفری خواهد شد.

  1. محکومیت به شلاق حدی

قصاص عضو هنگامی که دیه جنایت وارد شده، نصف دیه شخص آسیب دیده یا کمتر از آن باشد و دارای حبس درجه 5 یعنی 2 تا 5 سال حبس باشد، مشمول حبس تعلیقی یا تعلیق در حکم نخواهد شد.

علاوه بر جرائم مذکور، در بحث حبس تعلیقی چیست شرایطی وجود دارد که می تواند مشمولیت تعلیق مجازات کیفری را از بین ببرد و هیچ گونه امکان مشمولیت تعلیقی برای مجرم وجود نداشته باشد.

حبس تعلیقی چیست

شرایط و جرائم زیر موجب عدم مشمولیت برای داشتن حبس معلق می شود

بر طبق حکم ماده 47 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، برخی از مجرمین حتی اگر شرایط تعویق یا تعلیق صدور حکم را داشته باشند، نمی توانند از تعلیق در حبس استفاده کنند.

  1. جرائمی که علیه امنیت داخلی و خارجی کشور است، خرابکاری در تاسیسات برق، آب، نفت، گاز و مخابرات
  2. جرائم سازمان یافته از قبیل کلاهبرداری، سرقت، پولشویی، آدم ربایی، اسید پاشی و غیره
  3. قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت برای افراد با استفاده از چاقو یا هر نوع سلاح غیر مجاز، جرائم علیه عفت عمومی، تشکیل یا اداره تشکلات یا مراکز فساد و فحشاء
  4. قاچاق عمده و وسیع در زمینه مواد مخدر، روان گردان ها، مشروبات الکلی، سلاح و مهمات و قاچاق انسان
  5. جرائم اقتصادی سنگین که با موضوع جرم بیش از یکصد میلیون ریال است.

طبق قانون کاهش حبس تعزیر مصوب سال 99، تبصره ای وجود دارد که در رابطه با ماده 47 قانون مجازات به شرح زیر است:

در جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور،  در صوت همکاری موثر فرد مرتکب در کشف جرم و شناسایی سایر مجرمان و متهمان، تعلیق بخش از مجازات برای فرد بلا مانع در نظر گرفته شده است.

همچنین تعلیق مجازات جرائم علیه عفت عمومی به جرائم موضوع مواد 639 و 640، و کلاهبرداری و کلیه جرائم در حکم کلاهبرداری و همچنین جرائمی که مجازات کلاهبرداری در باب آن ها مقرر شده است یا طبق قانون، کلاهبرداری محسوب می شود، بنا بر ماده 47، بنا بر شرایطی مشمول تعلیق خواهد شد.

باید در نظر داشته باشید که مبحث حبس تعلیقی چیست دارای توضیحات وسیعی است و اطلاع از توضیحات مبتنی بر قانون می تواند به موجب آگاهی نشانه های فراوانی داشته باشد. مهم ترین شاخصه این گستردگی، در میزان نرمی و عطوفت برخی از قوانین نهفته است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  فروش مال مرهونه جرم است یا نه ؟

آیا در صورت صدور چک بلامحل، امکان تعلیق وجود دارد؟

طبق آنچه که در ماده 47 اشاره شد، حتی اگر شرایط تعلیق حبس وجود داشته باشد، با این حال، حبس به سادگی تعلیق نخواهد شد.

در رابطه با آخرین بند اشاره شده در ماده 47 که در رابطه با جرائم اقتصادی به موضوع جرم بیش از یکصد میلیون ریال اشاره می کند، تعلیق در حکم، شامل صدور چک بلامحل نیز خواهد بود. با این حساب باید بدانید ماده 10 قانون صدور چک نیز مشمولیت مورد بحث را تایید می کند.

در نتیجه در مجازات حبس صدور چک بلامحل، متهم نباید انتظار تعلیق در اجرای حکم یا مجازات را داشته باشد. در صورت پرداخت بدهی و دریافت رضایت شاکی، مجازات حبس اجرا نخواهد شد.

در ادامه لازم است با دو نوع از تعلیق ها در مبحث حبس تعلیقی چیست آشنا شوید. در واقع این دو نوع، به طور واضح بیانگر تعریفی از حبس تعلیقی یا تعلیق در حکم هستند.

تعلیق در نوع ساده و مراقبتی

در صورتی که دادگاه، تعلیق حبس را بپذیرد، می تواند آن را به دو شکل تعلیق ساده و تعلیق مراقبتی تعیین کند.

در تعلیق ساده، دستوری به محکوم داده نمی شود. به این معنا که در این تعلیق، محکوم نیازمند رعایت اوامر خاصی نیست.

اما در تعلیق مراقبی ماجرا متفاوت است و محکوم باید هر چهار دستور زیر را رعایت کند:

  1. حضور به موقع در زمان و مکان تعیین شده از سوی مقام قضایی یا مددکار اجتماعی که بر اعمال مجرم، ناظر است.
  2. ارائه اطلاعات و اسنادی که نظارت بر شخص محکوم را آسان کند تا مقام قضایی یا مددکار دچار خطا یا سختی نشود.
  3. اعلام هر گونه شغل، اقامتگاه یا جابجایی های که در مدت کمتر از 15 روز صورت می گیرد و ارائه گزارشی از آن به مددکار اجتماعی ناظر.
  4. گرفتن اجازه رسمی از مقام قضایی به منظور مسافرت های خارج از کشور.

با این حساب، محکوم لازم است که در صورت ابلاغ مراقبتی بودن حبس تعلیقی، تمام چهار مورد دستور مذکور را رعایت کند.  دستورات ذکر شده، پیش از آغاز مدت تعلیق حبس، به محکوم مورد نظر گوشزد می شود.

عدم رعایت دستورات دادگاه در مدت زمان تعلیق از حکم

یکی از مهم ترین نکاتی که فرد محکوم در رابطه با تعریف و دانایی به مبحث حبس تعلیقی چیست باید در نظر داشته باشد، تبعات عدم رعایت دستورات چهارگانه تعلیق مراقبتی است.

اگر در مدت تعلیق، محکوم به 4 دستور تعلیق مراقبتی یا سایر دستورات صادر شده از سوی قاضی، عمل نکند، برای بار اول به درخواست دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری، به یک تا دو سال افزایش مدت تعلیق محکوم خواهد شد.

یعنی به مدت 1 تا 2 سال، حق بهره مندی از تعلیق را نخواهد داشت. حتی ممکن است قاضی صادره کننده رای قطعی، قرار او را لغو کند.

باید در نظر داشته باشید که در مرتبه دوم عدم رعایت دستورات چهارگانه یا سایر دستورات قاضی، به طور قطعی قرار تعلیق حبس، لغو خواهد شد.

در آخر….

به منظور حسن ختام این بخش باید در رابطه با موضوع حبس تعلیقی چیست به این نکته اشاره کنیم که حبس تعلیقی یا اجرای مجازات حبس، در برخی از جرائمی که در این مقاله ذکر شد، می تواند به رای دادگاه اعمال شود.

در حقیقت اعمال حبس تعلیقی به این منظور است که شخص محکوم، مدت زمان زیادی در زندان نماند که مبادا امر زندانی شدن وی، زمینه یا مقدمه ای برای جرائم بعدی نشود. در حقیقت تمام این توضیحات مبتنی بر این امر است که تعلیق در حبس یا چیستی حبس تعلیقی را می توان عاملی برای پیشگیری از وقوع جرائم ما بعد، معرفی کرد.

برای اطلاع از ماده قانون های مرتبط با این حبس، با کارشناسان حقوقی ما در موسسه رهپویان مهاجر در ارتباط باشید تا شما را دقیق تر راهنمایی کنند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس