حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

0

اگر شخصی مرتکب جرمی شود و به موجب آن جرم شاکی خصوصی داشته باشد و یا به وسیله دادستان پیگیری شود و بالاخره جرم او اثبات شود و برای او رای صادر شود . با توجه به به جرم و قانون ، قاضی کیفر و مجازاتی را اعم از شلاق ، حبس ابد ، اعدام  ، جزای نقدی ، حبس  طولانی مدت و … برای شخص مجرم معین می کند .

ممکن است قانون گذار برای تشویق شخص مجرم برای جلوگیری از انجام دوباره جرم و برای کاهش تعداد زندانیان برای تعلیث حبس رای صادر کند. هنگامی که مجرم در دوران گذراندن حبس تعلیقی میباشد آزادی او بصورت معلق است و این نهاد به عنوان نهاد تعلیق اجرای مجازات شناخته می شود .

معنی تعلیق

معنی متعلق ،آویختن و بلاتکلیف گذاشتن یک مسیله در معنای لغوی تعلیق میباشد. حکم تعلیقی در حقوق نیز به همین معنا می باشد، به عبارت دیگر  فرد مجری و قانون گذار برای آن که در سطح اجتماع نظم و صلح حاکم باشد برای عدم اجرای مقررات تعیین شده مجازات پیش بینی کرده است مثل جزای نقدی، حبس، لغو کردن پروانه و … . حبس تعلیقی نیز یکی از مجازات های مشخص شده در قانون است.

بررسی موارد معلق شدن حبس متهم

اگر بعد از تعیین مجازات حبس یا قبل از اجرای مجازات آن و یا حتی در حین اجرا،شخص مجرم شرایط تعویق صدور حکم را داشته باشد می تواند از نهاد تعلیق اجرای مجازات یا حبس تعلیقی استفاده کند.

در این تعریف سه حالت اجرای حبس تعلیقی بیان شد:

الف- پس از تعیین مجازات حبس که اگر متهم به موجب بزه ارتکابی محکوم به حبس شود ( البته صرفاً حبس درجه ۳ تا ۸ که در بحث بعدی شرایط آن کامل توضیح داده خواهد شد)، با داشتن شرایط تعویق صدور حکم در رای صادره اجرای بخشی از مجازات حبس یا تمام آن تعلیق می شود.

ب- قبل از اجرای مجازات، قاضی اجرای احکام یا دادستان در صورت وجود شرایط تعویق صدور حکم، می تواند از دادگاه صادرکننده رای قطعی، درخواست تعلیق اجرای حبس را داشته باشد.

پ- و در حین اجرای مجازات، اگر یک سوم از مجازات محکوم علیه سپری شده باشد، قاضی اجرای احکام کیفری یا دادستان می توانند از دادگاه صادرکننده رای قطعی درخواست تعلیق حبس محکوم علیه را درخواست کنند که البته شخص محکوم نیز می تواند پس از تحمل یک سوم از مدت مجازات حبس و داشتن شرایط تعویق صدور حکم، از قاضی اجرای احکام کیفری یا دادستان درخواست تعلیق اجرای حبس را نماید.

 دانستن شرایط تعلیق اجرای مجازات یا حبس تعلیقی از دانستن تعریف آن از اهمیت بسزایی برخوردار است.

حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

 شرایط تحقق یافتن تعلیق حبس

ماده ۴۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، شرایطی را برای تعلیق حبس بیان کرده است که همه موارد بررسی خواهد شد؛

ابتدا اینکه حبس تعلیقی را صرفاً شامل حبس(جرایم) تعزیری درجه سه تا هشت دانسته است، یعنی شامل حدود نمی شود که البته حبس در بیشتر موارد از جمله مجازات های تعزیری می باشد.

پس حبس بایست حتماً تعزیری باشد و اینکه از جمله مجازات های درجه سه تا هشت باشد که شامل حبس از یک روز تا ۱۵ سال می شود. در نتیجه اگر شخصی محکوم به حبس ۱۶ سال شود، دیگر مشمول نهاد تعلیق اجری مجازات نخواهد شد چون حبس درجه ۲ است حتی اگر سایر شرایط تعویق صدور حکم را داشته باشد.مرجع صالح برای تعیین اینکه حبس تعلیقی است یا نه، یا اینکه تعلیقی بودن حبس را بپذیرد تنها مرجع صادرکننده رأی قطعی است که پس از بررسی شرایط تعویق صدور حکم و درجه مجازات می تواند تعلیق حبس را بپذیرد و در رأی به آن اشاره کند یا اینکه نپذیرد که در واقع دادگاه کاملاً در انتخاب یکی از این دو مسیر مختار است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  انتخاب و معرفی وكیل در محاكم قضایی

مدت تعلیق اجرای مجازات حبس، یک تا پنج سال است یعنی قاضی صادرکننده رأی قطعی می تواند تمام مدت حبس یا بخشی از آن را به مدت یک تا پنج سال تعلیق کند یا اینکه در حین اجرای مجازات حبس پس از گذشت یک سوم از مدت حبس، محکوم خود شخصاً می تواند در صورت داشتن شرایط تعویق صدور حکم، از دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری درخواست تعلیق حبس را داشته باشد یا اینکه دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری خود شخصاً بدون درخواست محکوم تقاضای تعلیق اجرای مجازات حبس نماید.

 مقام صالح صدور قرار تعلیق تعقیب

لازمه صدور این قرار تشریفات خاصی میب باشد که باید رعایت بشود، و زمان این قرار باید به عواملی همچون سابقه ی کیفری شخص مجرم، جرمی که مرتکب شده است و به علاوه با توجه به اوضاع و احوال موضوع صادر شود.
مقام صالح صدور قرار دادستان میباشد که صلاحیت دارد. زیرا شخص بازپرس به خودی خود این اجازه را ندارد که قرار تعلیق تعقیب صادر کند اما این امکان را دارد که اگر شرایط قانونی برایصادر شدن این قرار وجود داشت، از دادستان تقاضای صدور آن را بکند.
فرد قاضی نیز امکان صدور قرار تعلیق تعقیب را دارد اما هنگامی که دعوا به جای آنکه در دادسرا عنوان و بررسی شود به صورت مستقیم در دادگاه طرح شود.

جرایم قابل تعلیق اجرای مجازات 

با تکیه بر مفاده ماده 46 تعلیق اجرای مجازات فقط درباره جرایم تعزیری از درجه 3 تا درجه 8 امکان پذیر میباشد. لذا جرایم حدی (نظیر زنا، لواط، شرب خمر، قذف و فحش ناموسی و …) و جرایم قصاصی قابلیت تعلیق اجرای مجازات را ندارند. جرایم تعزیری درجه 3 تا درجه 8 شامل جرایمی است که مجازات آن ها 15 سال حبس و کمتر یا جزای نقدی به میزان 55 میلیون تومان و کمتر می باشد. لذا در صورت وجود شرایط تعلیق، تقریبا اکثر جرایم قابلیت تعلیق اجرای مجازات را دارند.

مدت تعلیق اجرای مجازات 

طبق ماده ۴۶ قانون مجازات اسلامی در جرائم تعزیری درجه 3 تا 8 دادگاه می تواند اجرای همه یا بخشی از مجازات را از 1 تا 5 سال در صورت محقق بودن شرایط مقرر برای تعویق صدور حکم،  معلق نماید.

تکلیف مجازات بعد از پایان مدت تعلیق اجرای مجازات

در صورتی که شخص محکوم در مدت زمانی که مجازاتش به حالت تعلیق در آمده، به جرم دیگری مرتکب نشود و همه دستورات تعیین شده توسط دادگاه را رعایت کند، مدت زمان محکومیت او به پایان میرسد و دیگر مجازات آن فرد اجرا نمی شود. ماده ۵۲ قانون مجازات اسلامی در این مورد بیان داشته: «هرگاه فرد محکوم از زمان تاریخ صدور قرار تا پایان مدت زمان تعلیق حکم، مرتکب جرم عمدی موجب حد، قصاص، دیه یا تعزیر تا درجه هفت نشود، محکومیت تعلیقی بی اثر می شود.»

داشتن سابقه محکومیت موثر کیفری و عدم امکان تعلیق

سه مورد را میتوان نام برد که  اگر کسی مرتکب آن جرایم شود، مجازات آنها مشمول این سه مورد شود، برایش محکومیت مؤثر کیفری در نظر می گیرند؛ و به تبع آن از امکان تعلیق محرومند:

  •  مجازات های سالب حیات یا حبس ابد؛ در مجازات اعدام ممکن است مجرم مشمول عفو قرار گیرد که در این صورت به حبس ابد تنزل پیدا می کند و تا هفت سال از تاریخ اجرای حکم حبس ابد محکومیت مؤثر کیفری در نظر گرفته خواهد شد.
  • محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه شخص آسیب دیده باشد یا نفی بلد (اخراج از سرزمین) و یا حبس تا درجه چهار یعنی مجازات حبس از ۵ سال به بالا که پس از اجرای حکم سه سال مشمول محکومیت مؤثر کیفری خواهند شد.
  •  محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه شخص آسیب دیده یا کمتر از آن باشد و حبس درجه ۵ یعنی ۲ تا ۵ سال حبس.
این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات درگیری خیابانی

چه جرایمی حتی در صورت واجد شرایط بودن نیز حبس به خالت تعلیق در نمی آید؟

برخی از مجرمین به حکم ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ حتی اگر شرایط تعویق صدور حکم را داشته باشند، باز هم نمی توانند از تعلیق حبس استفاده کنند که شامل؛

  • جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، خرابکاری در تاسیسات آب، برق، گاز، نفت و مخابرات
  •  جرایم سازمان یافته از قبیل سرقت، کلاهبرداری، پولشویی و …، آدم ربایی، اسید پاشی
  • قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت با چاقو یا هر نوع اسلحه دیگر، جرایم علیه عفت عمومی، تشکیل یا اداره مراکز فساد و فحشاء
  •  قاچاق عمده مواد مخدر یا روانگردان، مشروبات الکلی و سلاح و مهمات و قاچاق انسان
  •  جرایم اقتصادی با موضوع جرم بیش از یکصد میلیون ریال

براساس قانون کاهش حبس تعزیری مصوب سال ۹۹/۰۲/۲۳یک تبصره به‌شرح زیر به ماده (۴۷) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ الحاق می‌شود:

تبصره ـ در جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور در صورت همکاری مؤثر مرتکب در کشف جرم و شناسایی سایر متهمان، تعلیق بخشی از مجازات بلامانع است. همچنین تعلیق مجازات جرائم علیه عفت عمومی (به جز جرائم موضوع مواد (۶۳۹) و (۶۴۰) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده مصوب ۱۳۷۵/۳/۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی) و کلاهبرداری و کلیه جرائم در حکم کلاهبرداری و جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می‌شود و شروع به جرائم مقرر در این تبصره، بلامانع است. رعایت ماده (۴۶) این قانون در خصوص این تبصره الزامی است.

حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

تعلیق ساده و مراقبتی

در صورتی که دادگاه تعلیق حبس را قبول کند می تواند آن را در دو صورت تعلیق ساده یا مراقبتی مشخص کند که در صورت تعلیق ساده دستوری به شخص محکوم داده نمی شود اما در تعلیق مراقبتی محکوم باید به هر چهار دستور زیر عمل کند؛

  •  حضور به موقع در زمان و مکان تعیین شده توسط مقام قضایی یا مددکار اجتماعی ناظر
  •  ارائه اطلاعات و اسنادی که نظارت بر محکوم را آسان می کند
  •  اعلام هر گونه تغییر شغل، اقامتگاه یا جا به جایی در مدت کمتر از ۱۵ روز و ارائه گزارشی از آن به مددکار اجتماعی ناظر
  •  گرفتن اجازه از مقام قضایی برای مسافرت خارج از کشور.

فرد محکوم به حبس تعلیقی باید این چهار مورد را در مدت حبس تعلیقی انجام دهد که قبل از شروع مدت تعلیق حبس این موارد به محکوم گفته خواهد شد.

عدم رعایت دستورات تعیین شده دادگاه در مدت زمان تعلیق

اگر در زمان تعلیق فرد محکوم دستورات یا دستورات دیگری که قاضی صدور حکم مشخص کرده، را اجرا نکند، برای بار اول به درخواست دادستان یا قاضی اجرای احکام کیفری یک تا دو سال به مدت تعلیق افزوده می شود یا اینکه قاضی صدور حکم، رای قطعی قرار را لغو می کند و در مرتبه دوم قرار تعلیق حبس منتفی می گردد.

 اگر شخص محکوم دستورات مرجع قضایی را در بار اول نقض کند، قاضی صادرکننده رأی قطعی، قادر است در همان مرتبه اول قرار حبس تعلیقی را منتفی کند و لازم نیست که برای بار دوم تکرار شود و در این صورت اگر از  آغاز حبس تعلیق شده باشد، و لغو گردد، مجازات حبس انجام می گردد و اگر بعد از گذشت یک سوم از مجازات، قرار حبس تعلیقی صادر شده باشد و بعلت نقض دستورات قاضی توسط محکوم لغو گردد باقیمانده مدت حبس اجرا می شود. و در آخر اگر شخص محکوم در مدت حبس تعلیقی مرتکب جرم عمدی با مجازات حد، قصاص، دیه یا تعزیر درجه هفت نشود، قرار حبس تعلیقی بی اثر شده و محکوم دیگر تحت نظارت نخواهد بود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مسئولیت مدنی پزشک

آیا مجازات تعلیقی در سابقه کیفری شخص قید می شود؟

 در ماده ۳۲ قانون مجازات اسلامی آمده است:« هرگاه محکوم علیه از تاریخ صدور قرارتعلیق اجرای مجازات در مدتی که از طرف دادگاه مقرر شده مرتکب جرائم مستوجب محکومیت مذکور در ماده ۲۵ نشود محکومیت تعلیقی بی اثر محسوب و از سجل کیفری او محو می شود . برای کلیه محکومین به مجازاتهای معلق باید بلافاصله پس از قطعیت حکم از طرف دادسرای مربوط برگ سجل کیفری تنظیم و به مراجع صلاحیتدار ارسال شود و در هر مورد که در مدت تعلیق تغییری داده شود یا حکم تعلیق مجازات الغاء گردد باید مراتب فورا برای اثبات در سجل کیفری محکوم علیه به مراجع صلاحیت دار مربوط اعلام شود.»

جرایمی که در ماده ۲۵ این قانون آمده است به شرح ذیل است:

• محکوم شدن قطعی به جرایم حدی
• محکوم شدن قعطی به جرمی که مجازات آن قطع یا نقص عضو است.
• سابقه محکومیت قطعی برای دو بار یا بیشتر به جرایم عمدی
• محکومیت قطعی به مجازات حبس به مدت بیش از یک ‌سال در جرایم عمدی
• محکوم شدن قطعی به جزای نقدی به مبلغ بیشتر از دو میلیون ریال

حبس تعلیقی چیست و شرایط حبس تعلیقی چگونه است؟

فواید تعلیق در مجازات

اگر دادگاه حکم به تعلیق مجازات شخص مجرم بدهد، دیگر خرج انجام مجازات به اجتماع تحمیل نمی شود، علاوه بر آن جامعه از نیروی کار مجرمان محروم نمی شود، از فرو پاشیده شدن خانواده جلوگیری می کند و گذشته آن باعث می شود تا مجرم با نرفتن به زندان از محیط آلوده ی آن دور مانده و از مشکلات اخلاقی آن محفوظ بماند.

نتیجه گیری

 تعلیق اجرای مجازات حبس یا حبس تعلیقی، در بعضی از جرایم که نام برده شد، ممکن است اعمال شود تا محکومی که شرایط حبس تعلیقی را دارد در آن مدت در زندان نماند تا این خود شروعی برای جرایم بعدی شخص محکوم نباشد بلکه عاملی پیشگیرانه از وقوع جرایم بعدی مثل حبس تعلیقی بهره مند شود.

سوالات متداول در مورد حبس تعلیقی

 قاضی در مورد چه جرائمی می تواند حکم به حبس تعلیقی دهد ؟

جز در جرائم تعزیری درجه سه تا هشت در سایر جرائم امکان صدور حکم حبس تعلیقی وجود ندارد که توضیحات بیشتر آن در مقاله صورت گرفته است .

 چه کسانی می توانند تقاضای تعلیق مجازات حبس را داشته باشند ؟

دادستان و یا محکوم علیه می توانند با رعایت شرایطی از دادگاه صادر کننده ی حکم تقاضای تعلیق اجرای بقیه مدت مجازات حبس را داشته باشند که برای مشاهده جزئیات بیشتر می توانید مقاله را بررسی کنید .

 در صورتی که محکوم در مدت حبس تعلیقی مرتکب جرم دیگری شود چه مجازاتی برای او در نظر گرفته خواهد شد ؟

اگر محکوم در زمان حکم تعلیقی مرتکب جرمی شود به مجازات هر دو جرم ( جرمی که حکم تعلیق برای آن صادر شده و جرمی که در طول تعلیق مجازاتش مرتکب آن شده است ) محکوم می گردد .

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس