حبس تعزیری چیست

0

حبس تعزیری، حبسی است که علاوه بر نوشته شدن، اجرا هم می شود. برخی این حبس را در مقابل حبس تعلیقی معنا می کنند. اما تنها این توضیح نمی تواند جوابی مناسب برای عنوان حبس تعزیری چیست باشد.

به طور کلی برای هر یک از جرائمی که توسط افراد رخ می دهد، در قانون مجازاتی در نظر گرفته می شود. حبس تعزیری را باید یک مجازات تعیین شده و متناسب جرم از سوی قانون گذار برای مرتکب تعریف کرد. این مجازات وابسته به شرایطی است که توضیح خواهیم داد.

باید در نظر داشته باشید که مجازات تعزیری در واقع برای جرائمی در نظر گرفته می شود که ریشه ای شرعی دارند و ارتکاب آن جرائم، حرام محسوب می شود. البته که برای اعمال حرام مجازاتی دقیق در شرع تعیین نشده است.

در این بخش قصد داریم به بررسی چیستی و موارد مرتبط با حبس تعزیری بپردازیم. اطلاع از چنین مواردی می تواند تا بخش زیادی ما را در شرایط و وضعیت های مدنی راهنمایی کند.

مبنای حبس تعزیری چیست ؟

تعزیر در قانون مجازات اسلامی به معنای مجازات و عقوبی است که در برابر تخلفی به منظور تادیب مجرم در نظر گرفته می شود. از جمله مجازات هایی که در این دسته از تنبیه ها قرار دارد، می توان به حبس، شلاق و جزای نقدی اشاره کرد.

با این حساب وقتی که صحبت از حدود، قصاص و دیات می شود، ما به طور واضح در توضیح حبس تعزیری چیست با مجازات تعزیری طرف خواهیم بود.

برای توضیح واضح تر باید مطرح کنیم که به طور کلی 4 دسته جرائم در حقوق جزای کشور وجود دارد:

  1. جرائمی که موجب حدود هستند مانند: قذف، زنا، شرب خمر، سرقت، ارتداد، محاربه و غیره
  2. جرائمی که بر اساس حکم قصاص برای مجرم در نظر گرفته می شود مانند: قتل عمد، ضرب و جرح و نقص عضو
  3. جرائمی که شامل مجازات محکوم به پرداخت دیه هستند مانند: قتل خطای محض، قتل شبه عمد، آسیب به حواس پنجگانه، آسیب بر اندام بدن و غیره
  4. جرائمی که موجب تعزیر می شود و در شرع برای آن جزایی قطعی در نظر گرفته نشده است. این جرائم به قضاوت حاکم واگذار شده اند. که یکی از آنها مرتبط به همین عنوان حبس تعزیری چیست می باشد.

حقیقت حبس تعزیری به منطور ابهام زدایی

در حقیقت حبس تعزیری به جزایی اطلاق می شود که در برابر حبس ابد می تواند قرار بگیرد. به این معنا که حبس تعزیری را برای تخلفات شرعی و اعمال حرام برای مجرم جاری می کنند. در واقع هر کجا که در شرع به طور دقیق در رابطه با اعمال حرام، جزایی در نظر گرفته نشده باشد، حبس تعزیری مطرح می شود.

باید در نظر داشته باشید که حبس تعزیری، حبسی است که قابل اجرا محسوب می شود. یعنی متهم باید مدت زمان این حبس را در زندان سپری کند. همچنین در تشریح حبس تعزیری چیست باید بدانید که این نوع از حبس، به هیچ وجه قابل فروش نیست و به این سادگی ها نمی توان آن را مرتبط با حبس تعلیقی دانست. اما در برخی از مواقع می توان حبس تعزیری را به جزای نقدی تبدیل کرد.

از طرفی دیگر، مبنای حقیقی و اساسی حبس تعزیری، اعمال نوعی تادیب در مجرم است. چنین امری بر پایه شرع و ماده 16 موجود در قانون مجازات اسلامی که در اختیار حاکم است برای مجرم در نظر گرفته می شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مهرالمثل چیست و چگونه تعیین می شود ؟

با تمام این تفاسیر لازم است این را نیز بدانید که در برخی از مواقع که ممکن است کم پیش بیاید، حبس تعریزی را می توان در برابر حبس تعلیقی در نظر گرفت. به این معنا که در نهایت متهم محکوم به اجرای حکم نخواهد شد.

انواع جرائمی که منجر به جزای تعزیری می شود

لازم به ذکر است که گستره جرائم تعزیری در توضیح حبس تعزیری چیست ، می تواند بسیار وسیع باشد. اما به منظور اینکه فهوای کلام و توضیحات به شکل بهتری برای شما روشن شود، تنها به چند نمونه از این جرائم اشاره خواهیم کرد:

  • شکستن محرمات شرعی
  • نقص مقررات و قوانین حکومتی
  • احتکار
  • کلاهبرداری
  • بر هم زدن نظم و نظامات اجتماعی و از بین بردن منفعت عام
  • فرار از مالیات
  • کم فروشی
  • گران فروشی
  • مواردی نظیر زیر پا گذاشتن مقررات و قوانین راهنمایی و رانندگی
  • قاچاق ارز

باید توجه داشته باشید که این ها فقط بخشی از جرائمی هستند که در نهایت منجر به حبس تعزیری می شوند. همچنین برخی از جرائم می تواند مجموعه ای از چند جرم شناخته شوند که می تواند جزاهای سنگین تری از حبس تعزیری را برای محکوم به همراه داشته باشد. در ادامه به توضیحات مفصل تری در باب حبس تعزیری چیست و موارد مرتبط با آن خواهیم پرداخت.

حبس تعزیری چیست

انواع حبس تعزیری با توجه به درجات مجازات تعزیری

در تفسیر قانون گفته شده است که مجازات های تعزیری باید مادون حدود باشند. یعنی کمتر از مجازات های حدی در نظر گرفته شوند و بر خلاف حدود که شارع آن را مشخص کرده است هستند. عبارت «بر خلاف حدود تعیین شده توسط شارع»، به این معنا است که در رابطه با میزان مجازات تعزیری اعم از حبس و سایر مجازات و تادیب ها، باید شخص قاضی در این باره تصمیم گیری کند.

به بیان ساده با توجه به شرایط ارتکاب جرم که مواردی چون انگیزه، سوء پیشینه و شخصیت مرتکب را شامل می شود، یک میزان دقیق برای مجازات و حبس های تعزیری در نظر گرفته خواهد شد. اما در مبحث حبس تعزیری چیست به طور کلی ما با چندین درجه از حبس تعزیری طرف هستیم که در ادامه هر کدام از آن ها را به طور اجمالی توضیح خواهیم داد.

حبس تعزیری در نوع درجه یک

حبس تعزیری درجه یک، به حکم زندان به بیش از 25 سال اطلاق دارد. به این معنا که اگر مجرم به جرمی که مجازات آن مستوجب حبس تعزیری در نوع یک است، محکوم شود، باید 25 سال از عمر خود را در زندان سپری کند.  به طور مثال جعل پول رایج ملی در دسته جرائمی است که محکوم مشمول به 25 سال زندان خواهد شد.

همچنین وقتی از حبس تعزیری درجه یک صحبت می کنیم، نباید این موضوع را با حکم زندان حدی اشتباه بگیریم. به این معنا که به طور مثال کسی که مرتکب جرم اکراه در قتل شده است، جزایی برابر با حبس ابد برای او در نظر گرفته می شود. با این حال این نوع از حبس، زندان تعزیری نیز معنا می گیرد.

حبس تعزیری از نوع درجه دوم

حبس تعزیری درجه دو در تشریح انواع درجات مرتبط با مبحث حبس تعزیری چیست به حبس بین 15 الی 25 سال اطلاق می شود.

بر اساس قانون کاهش مجازات حبس تعزیری که توسط حاکم و مسئولین این حوزه در نظر گرفته شده است؛ در صورتی که محکوم یا محکومین به حبس درجه 2، درجه 3 و درجه 4 محکوم شده باشند و یک چهارم از مدت حبس خود را گذرانده باشند، تخفیفاتی برایشان حاصل خواهد شد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حضانت فرزند : حقوق ناظر به حضانت و ملاقات كودك

 این تخفیفات به این صورت است که می توانند با درخواست از دادگاه در محدوه ای مشخص با استفاده از GPS و سیستم نظارت الکترونیک، آزاد شوند. مقررات چنین ماده ای که با نام ماده 62 قانون مجازات اسلامی شناخته می شود تنها برای درجات ذکر شده و میزان سپری شده از حکم، قابل اجرا است.

حبس تعزیری از نوع درجه سوم

حبس تعزیری درجه سه، به معنای حکم زندان بیش از 10 الی 15 سال است. از جمله جرم هایی که مستوجب چنین مجازاتی است شامل موارد زیر می شود:

  • جعل مهر یا امضای رهبری یا روسای سه قوه
  • آدم ربایی
  • راهزنی

و جرائمی از این دست که در تشریح جرائم حبس تعزیری چیست تا بخش زیادی توضیح داده شده است.

طبق قانون و ماده 8 کاهش مجازات حبس تعزیری، در صورتی که محکوم یا محکومین به حبس درجات2، 3، 4 محکوم شده باشند و همچنین یک چهارم از مدت میزان محکومیت آن ها گذشته باشد، می تواند بر اساس شرایط ماده 57 قانون مجازات اسلامی، حکمی مبنی بر نیمه آزادی از دادگاه دریافت کنند.

حبس تعزیری از نوع درجه چهارم

حبس تعزیری درجه چهار، به جرائمی اطلاق دارد که برای محکوم، حکم زندان تعزیری به مدت 5 الی 10 سال را تعیین می کند. از جمله جرائمی که مستوجب چنین جزائی است، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سوء قصد به جان رهبر یا یکی از مقامات جمهوری اسامی
  • خرید و فروش سکه
  • بر هم زدن نظم اجتماعی و عمومی

و جرائمی از این دست که در تشریح جرائم حبس تعزیری چیست در دسته نوع چهار قرار می گیرند.

طبق ماده 11: حداقل و حداکثر مجازات های حبس تعزیری در درجات 4 الی 8، بر اساس قانون برای جرائمی که  قابل گذشت هستند، به مقدار نصف تقلیل یا کاهش خواهد یافت.

حبس تعزیری چیست

حبس تعزیری از نوع درجه پنجم

حبس تعزیری درجه پنج، معادل با جزای جرائمی است که به مدت 2 الی 5 سال برای آنها زندان تعزیری به عنوان حکم صادر می شود. بر اساس قانون، قاضی و دادگاه می تواند افرادی که جرائم زیر را محکوم شده اند، به حبس درجه پنج محکوم کند:

  • جیب بری
  • کیف زنی
  • آتش زدن منازل یا اموال دیگران

و جرائمی از این دست که در تشریح مبحث حبس تعزیری چیست در دسته نوع پنجم قرار خواهند گرفت.

بر اساس ماده 57 قانون مجازات اسلامی، امکان تخفیف و کاهش جزا برای محکومین به حبس تعزیری در درجات 5 الی 7 نیز فراهم است. به این شکل که در صورت گذشت شاکی و در اختیار داشتن وثیقه، محکومین می توانند با درخواست از دادگاه و تایید شرایط، حکم نیمه آزادی دریافت کنند.

حبس تعزیری از نوع درجه ششم

حبس تعزیری درجه شش، عبارت است از میزان حبسی برابر با 6 ماه الی 2 سال زندان برای محکومین جرائم دسته ششم که جرم های زیر را شامل می شود:

  • جعل اسناد غیر رسمی
  • عمل به ورشکستی به تقصیر

و جرائمی از این دست که در دسته نوع ششم جرائم در تشریح حبس تعزیری چیست قابل بررسی هستند.

باید در نظر داشته باشید که مجازات جرائم غیر عمدی که مستوجب حبس تعزیری از درجات 6 الی 8 هستند، می توانند قابل تبدیل به مجازات های جایگزین حبس باشند. به این معنا می توان برای محکومین به حبس تعزیری درجه ششم، مجازاتی قابل تبدیل به نسبت جرم در نظر گرفت. چنین امری به دستور دادگاه و شرایط لازمه، قابل اجرا است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  سرقفلی چیست

حبس تعزیری از نوع درجه هفتم

حبس تعزیری درجه هفت، به مدت زمان 91 روز الی 6 ماه حبس زندان برای محکومین جرائم دسته هفتم گفته می شود. باید توجه داشته باشید چنانچه جرم انجام شده با هیچ یک از درجات مجازات های تعزیری مطابقت نداشته باشد، مشمول مجازات درجه هفتم می شود.

در رابطه با کسانی که هیچ گونه سابقه کیفری به سبب عدم انجام سایر درجات جرائم ندارند، حبس تعزیری درجه هفتم آن ها، می تواند قابل تبدیل به مجازات های جایگزین حبس باشد.  جایگزین مجازات حبس شدن، به این معنا است که محکوم می تواند با انجام خدمات عمومی، جزای نقدی، محرومیت از حقوق اجتماعی و این دست جزاها، محکوم به تحمل حبس نشود.

بر اساس ماده 66:

«مرتکبان جرائم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس است، به جای حبس، به مجازات جایگزین حبس محکوم می گردند. مگر اینکه به دلیل ارتکاب جرم عمدی دارای سابقه محکومیت کیفری به شرح زیر باشند و از اجرای آن پنج سال نگذشته باشد:

الف) بیش از یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس تا شش ماه یا جزای نقدی بیش از ده میلیون (10.000.000) ریال یا شلاق تعزیری

ب) یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس بیش از شش ماه یا حد یا قصاص یا پرداخت بیش از یک پنجم دیه.»

حبس تعزیری از نوع درجه هشتم

حبس تعزیری درجه هشت، در تعریف حبس تعزیری چیست به مدت زمان زندان تا 3 ماه اطلاق دارد. بر اساس قانون مجازات اسلامی، محکومان به حبس درجه هشت، می تواننند به جای گذراندن محکومیت خود در زندان، مجازات های جایگزین حبس را تحمل کنند. چنین مجازات شامل: خدمات عمومی، پرداخت جزای نقدی و از این دست محکومیت ها می شود.

در آخر…

به منظور حسن ختام این بخش در رابطه با مبحث حبس تعزیری چیست باید به این ماجرا اشاره شود که نحوه تعیین میزان مجازات های تعزیری از جمله حبس تعزیری، سوای از موارد مرتبط با درجات، بسته به شرایط بنا بر رای دادگاه صادر می شود.

در واقع عواملی چون موقعیت ذهنی و روانی فرد مرتکب در حین ارتکاب جرم، میزان و سطح آثار جرم، شکل و نحوه ارتکاب جرم، انگیزه های متهم از انجام جزم و مواردی از این دست، می تواند بر اساس بررسی های دادگاه، موجب تخفیف یا تشدید در جزای مجرم شود.

همچنین باید در نظر داشت که سوابق متهم، شرایط اجتماعی- خانوادگی و سطح اجتماعی متهم نیز می تواند در چگونگی تعیین مجازات برای وی واقع شود.

این موضوع نیز باید تفهیم شود که بر اساس مجازات های موجود در قانون، آنچه که با نام تعلیقی شناخته می شود، مجازاتی پیشگیرانه است و آنچه که تعزیری خوانده می شود، مجازاتی تادیبانه است. به معنای ساده، تفاوت حبس تعزیری و حبس تعلیقی همانطور که پیش تر اشاره شد، به اجرای حکم مرتبط است. در حبس تعزیری به منظور تادیب، اجرای حکم در بیشتر موارد قطعی است. در صورتی که در حبس تعلیقی امکان بخشش و تخفیف تا حد زیادی وجود دارد.

به امید آن که هیچ جامعه ای نیازمند تادیب و تنبیه نباشد.

5/5 - (1 امتیاز)
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس