جرم تهمت دزدی

0

در فرهنگ ما تهمت زدن به غیر از آنکه از نظر اخلاقی امری مذموم و نکوهیده میباشد بلکه چنانچه با شرایط خاصی اتفاق بیفتد می تواند عنوان مجرمانه بگیرد. در بین مردم هنگامی که امری مانند جرم یا رذایل اخلاقی را به دیگری نسبت می دهیم در حالی که اغن شخص در حقیقت دارای آن نیست میگویند تهمت زده ایم اما در عالم حقوق به این سادگی نمیباشد .

اهمیت موضوع هنگامی دوچندان می شود که به عواقب این جرم بپردازیم. در کشور ما به طور ویژه مسائلی مانند آبرو و حیثیت چنان بااهمیت هستند که خدشه دار کردن این امور با تهمت، ضربات جبران ناپذیری به زندگی قربانی می زند و او را وادار میکند که به جبران خسارت خود از طریق شکایت بپردازد.

بدین ترتیب، در ادامه به این موضوع میپردازیم که جرم تهمت دزدی چه میباشد؟چه طور میشود آن را اثبات کرد و مراحل شکایت و نحوه رسیدگی به آن از چه طریقی است؟ بنابراین با خواندن این مطلب می توانید پاسخ این پرسش ها را پیدا کنید.

جرم تهمت دزدی چیست؟

 آنچه که در حقوق داریم تحت عنوان جرم افترا میباشد و میبایست شرایطی رعایت گردد تا بتوان اذعان کرد عملی که پیش آمده تهمت زدن بوده است. اما در اینجا به طور ویژه بحث در مورد تهمت دزدی میباشد بدین صورت که قربانی مدعی است متهم به وی نسبت ناروای دزدی زده و در واقعیت اینگونه عملی را انجام نداده است .

افترا در واقع همان تهمت است و یک کدام از اشکال خاص توهین میباشد. اما توهینی است که شخص را به ارتکاب جرم خاصی متهم می نماید. در افترا مرتکب با نسبت دادن ارتکاب یک جرم به مخاطب خویش به او تهمت می زند. به عنوان مثال به وی می گوید: تو دزدی کرده ای و به او نسبت دزد می دهد و وی را متهم به این عمل مجرمانه می نماید در صورتی که واقعیت ندارد .

جرم افترا به دو دسته تقسیم می شود: افترا ساده وافترا عملی 

افترای ساده، موضوع ماده 697 تعزیرات قانون مجازات اسلامی است، در این ماده آمده است:” هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی یا به وسیله درج در روزنامه و جرائد یا نطق در مجامع یا به هر وسیله دیگر به کسی امری راصریحا نسبت دهد یا آنها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب میشود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حد است به یک ماه تا یک سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق و یا یکی از آنها حسب مورد محکوم خواهد شد.”
بنابراین اگر کسی با استفاده از وسایل مذکور جرم دزدی را به دیگری نسبت دهد و نتواند اثبات کند که درست می گوید مرتکب جرم افترای ساده دزدی یا همان تهمت دزدی شده است.

اما افترای عملی در ماده 699 قانون بیان شده که می گوید : هر کس عالما عامدا به قصد متهم نمودن دیگری آلات و ادوات جرم یا اشیایی را که یافت شدن آن در تصرف یک نفر موجب اتهام او میگردد بدون اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به او است بگذارد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او قلمداد نمایدو در اثر این عمل شخص مزبور تعقیب گردد، پس از صدور قرار منع تعقیب و یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم میشود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات ثبت ملک غیر

بدین ترتیب در این حالت هرکدام از اعمالی که در متن قانون آمده است اگر به نحوی صورت گیرد که منجر به ورود اتهام دزدی به بزه دیده شود و البته این اثر عملی را داشته باشد که او مورد تعقیب کیفری قرار گیرد و بعد اثبات شود که متهم گناهکار نبوده نشان دهنده وقوع جرم تهمت دزدی است .

مجازات جرم تهمت دزدی

مجازات جرم تهمت دزدی

حکم مجازات تهمت سرقت زده بسته به این که افترای ساده باشد یا عملی متفاوت است:

  • طبق قانون مجازات جرم افترای ساده جز در مواردی که‌ موجب حد است، یک ماه تا یک سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق و یا حسب مورد یکی از آن هاست .
  • اما مجازات جرم افترای عملی، حبس از شش ماه تا سه سال و یا تا (۷۴) ضربه شلاق است .

بنابراین بسته به این که عمل مجرمانه تهمت دزدی منطبق بر افترای ساده است یا عملی باشد، مشمول این مجازات ها می گردد.

برای تحقق افتراء چه شرایطی لازم است؟

برای تحقق جرم افتراء وجود سه شرط لازم است که در ماده ۶۹۷ قانون به آن پرداخته شده‌است. این قوانین عبارتند از:

  • انتساب جرم به دیگری
  • صراحت انتساب
  • توانایی مفتری در اثبات

انتساب جرم به دیگری به چه معناست؟

در این قسمت در ارتباط با انتساب دادن اعمالی که جرم به حساب نمی‌آیند، صحبت شده‌است. اگر اعمال انتسابی بر خلاف شان و یا شرع باشند و یا حتی مستوجب تعقیب اداری و یا انتظا‌‌می‌ باشد، منجر به محکوم شدن مرتکب نخواهد شد. قابل ذکر میباشد که تنها ‌می‌توان افراد حقیقی را مورد شمول قرار داد و این مسئله در مورد اشخاص حقوقی صدق نمی‌کند.

صراحت انتساب به چه معناست؟

منظور از صراحت انتساب این است که امر انتسابی میبایست صریحا اعلام گردد و البته ماهیتی مجرمانه داشته باشد. در این شرایط احتیاجی نیست تا شخص مشخصات دقیقی از جرم اعلام نماید بلکه اعلام صریح دزدی یا قتل دیگری کفایت ‌‌می‌کند. لازم به ذکر میباشد که به کار بردن واژه‌هایی مثل جانی، بزهکار و … در این تعریف جای نمی‌گیرد و ممکن است به تحقق جرم توهین بیانجامد.

توانایی مفتری در اثبات

اگر شخص قادر باشد امری را که به دیگری نسبت داده است را با اسناد مرتبط ثابت نماید، مفتری قلمداد نخواهد شد.

عناصر روانی جرم افتراء کدامند؟

جهت تحقق بخشیدن به افتراءی عملی بایستی مرتکب سوء نیتی داشته باشد و بر طبق ماده ۶۹۹ قانون این کار را عالما و عامدا به قصد متهم کردن دیگری انجام داده باشد. برای تحقق به افتراءی عملی میبایست چند نکته را مدنظر قرار داد. این نکات عبارتند از:

  • مرتکب در هنگام انجام این کار عامد و قاصد باشد و تحت تاثیر داروهای بیهوشی، مشروبات الکلی و مواردی این چنینی قرار نداشته باشد.
  • به دلیل آنکه در قانون به واژه عالما اشاره گردیده است، مرتکب بایستی از ماهیت اتهام آور اشیا و ادواتی که برای مجرم جلوه دادن دیگری استفاده کرده است، آگاه باشد.
  • سوء نیت خاص مرتکب میبایست اثبات گردد و مشخص شود که برای متهم جلوه دادن دیگری دست به این کار زده است.

راه های اثبات جرم تهمت دزدی

مانند دیگر جرایم برای جرم تهمت دزدی نیز با ارائه دلایلی می توان به اثبات آن پرداختبه طور کلی دلایل اثبات موضوعات کیفری در ماده 160 قانون مجازات اسلامی آمده است. که می گوید: ادله اثبات جرم عبارت از اقرار، شهادت، قسامه و سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی است.
از آن جایی که جرم افترا جرمی تعزیری میباشد (به این معنا که نو و میزان مجازات آن در شرع تعیین نگردیده است ) نمی توان از سوگند برای آن استفاده کرد به علاوه قسامه نیز مربوط به جرایمی میباشد که مجازات آن ها قصاص یا پرداخت دیه باشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات رابطه نامشروع با دختر باکره

اقرار متهم : اصلی ترین راه جهت ثابت شدن جرم اقرار متهم به آن میباشد. چنانچه متهم در دادگاه اقرار نماید مرتکب جرم سرقت شده است و مجرمیت وی اثبات میگردد . اقرار به سرقت حدی میبایست در دادگاه کیفری و در نزد قاضی باشد که تبصره ماده 218 آن را تبیین کرده است : ”  اقرار در صورتی اعتبار شرعی دارد که نزد قاضی در محکمه انجام گیرد.” متهم به سرقت حدی بایستی دو بار و متهم به سرقت تعزیری میبایست یک بار به مجرمیت خویش اقرار نماید و بعد از آن ، جرم ثابت گردیده است و مجازات برای وی در نظر گرفته می شود .

شهادت به سرقت : جرم دزدی با شهادت دادن شاهد نیز ثابت میگردد . شاهد میبایست نظاره گر اتفاق افتادن جرم بوده باشد و قادر باشد اطلاعات دقیق از لحظه انجام جرم در اختیار قاضی قرار دهد . تعداد شاهدانی که جهت اثبات جرم سرقت احتیاج است دو مرد عادل میباشد. این شاهدان میبایست شرایط شاهد در دادگاه که در قانون آمده است را داشته باشند ، از جمله اینکه عاقل و بالغ باشند .چنانچه شاهدان شرایط لازم جهت شهادت به جرم سرقت را نداشته باشند ، اظهارات آنها شهادت محسوب نمی گردد ، یعنی دادگاه اظهاراتشان را گوش می دهد اما به عنوان شهادت در نظر نمی گیرد و با آن جرم ثابت نمی گردد . بلکه با توجه به ارزش و اهمیت آنها ، قاضی جهت صدور رای نهایی ، آن ها را در نظر می گیرد .

علم قاضی در اثبات جرم سرقت : علم قاضی در قانون به این صورت تعریف شده است : “علم قاضی عبارت از یقین حاصل از مستندات بین در امری است که نزد وی مطرح می شود. ” در نحوه رسیدگی به جرم سرقت ، تحقیقات لازم در دادسرا توسط  بازپرس صورت می گیرد و کیفر خواست به دادگاه و نزد قاضی فرستاده می شود . مستنداتی از قبیل نظر کارشناس ، تحقیقات محلی ، گزارش ضابطان دادگستری و … علم قاضی را در مورد جزئیات وقوع جرم تامین می کند و قاضی به استناد آن ها رای صادر می کند .

نکته حائز اهمیت در این جا این میباشد که در افترا چنانچه بخواهید ثابت کنید که به شما تهمت ناروای دزدی زده شده است زمانی می توانید به شکایت از تهمت زننده بپردازید که بی گناهی خویش را در دادگاه ثابت کرده باشید و قرار منع تقعیب و یا حکم برائت گرفته باشید .

مراحل پیگیری جرم تهمت دزدی

به طور کل جهت پیگیری هر جرمی ، اولین گام شکایت به مرجع صالح میباشد . جهت ایجاد پرونده و ادامه پروسه آن در آغاز میبایست شکوائیه ای تنظیم کرده، آن را در دفتر خدمات قضایی ثبت کنید و در دادسرا را به جریان اندازید. جرم افترا یا همان به اصطلاح تهمت سرقت نیز خارج از این مراحل نیست . پس از طرح شکایت اقدامات قضایی لازم در دادسرا شروع میگردد اما این نکته را به خاطر بسپارید که در صورتی می توانید همه این اقدامات را آغاز کنید که قبل از آن از تهمت دزدی تبرئه شده باشید .

پس از طی پروسه قانونی در دادسرا، پرونده به دادگاه ارسال می گردد و قاضی با توجه به دلایل ابرازی طرفین به رسیدگی می پردازد و چنانچه بتوانید مستند و مستدل به اتهام پاسخ دهید رای صادره به نفع شما خواهد بود و از جرم تهمت دزدی تبرئه می شوید .

نحوه رسیدگی به جرم تهمت دزدی

نحوه رسیدگی به جرم تهمت دزدی

مانند دیگر جرایم پس از ثبت شکایت و بعد از آن که دادسرا با بررسی محتویات پرونده قرار جلب به دادرسی صادر کرد، این قرار به اطلاع دادستان می رسد و او براساس آن کیفرخواست صادر می کند و بعد از آن نوبت به دادگاه می رسد. پس از صدور کیفرخواست و ارجاع پرونده به دادگاه صلاحیت دار، زمان رسیدگی تعیین و به وکلای طرفین ابلاغ می شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  درخواست تنفیذ طلاق چیست ؟

در مرحله بعد، جلسات رسمی دادگاه آغاز می شود و طرفین به تنهایی یا به همراه وکلای خود در آن شرکت می کنند . در این جلسات قاضی دلایل شاکی و مشتکی عنه را می شنود و با توجه به دلایلی که طرفین ارائه می دهند، تصمیمات مناسب را اتخاذ می کند با این تفاوت که زمانی شاکی میبایست مراحل تعقیب و رسیدگی جرم تهمت دزدی را آغاز نماید که قرار منع تعقیب برای وی صادر گردیده و یا از جرم دزدی تبرئه شده باشد .

اعاده حیثیت در قانون جدید مجازات اسلامی

در قانون جدید مجازات اسلامی، مجازات‌های بازدارنده حذف و سه بخش حدود، قصاص و دیات دچار تغییراتی شده است. با این حال در مورد اعاده حیثیت تغییری در قانون ایجاد نگردیده و این موضوع در قسمت تعزیرات قانون مجازات اسلامی مورد اشاره قرار گرفته است. به طور کل جهت اعاده حیثیت، فردی که آبرو و حیثیت او لکه‌دار گردیده است، قادر است در دادگاه به طرح شکایت افترا، اقدام نماید. در این‌ شرایط فرد افترازننده به موجب قانون و حکم دادگاه مجرم شناخته و مجازات می‌گردد. اما لازم به ذکر میباشد که مساله افترا و هتک آبرو، یک بعد معنوی نیز داراست و طبیعتا شخص آسیب‌دیده میبایست این امکان را داشته باشد که جهت جبران خسارت معنوی خویش نیز درخواست بدهد.

مساله جبران خسارت معنوی ناشی از هتک حیثیت، در ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی مورد اشاره قرار گرفته است اما با این وجود، اصولا دادگاه‌ها برای جبران خسارت معنوی ناشی از افترا حکم صادر نمی‌کنند و در نتیجه رویه قضایی مشابهی در این مورد وجود ندارد و دادگاه‌ها تنها به ماده ۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی استناد می‌کنند.

شکایت اعاده حیثیت

در قانون جهت شکایت اعاده حیثیت مهلت مشخصی تعیین نگردیده است. با این‌حال،‌ برخلاف آنکه این شکایت دارای مهلت و زمان‌بندی مشخصی نمیباشد، جهت رعایت مصالح و پیشگیری از تضییع حقوق اشخاص، فرد آسیب دیده بهتر میباشد در اولین زمان ممکن، پس از آنکه از اتهام مطرح شده تبرئه گردید، جهت اعاده حیثیت و طرح شکایت افترا اقدام نماید.

چگونه دادخواست اعاده حیثیت تنظیم کنیم؟

فردی که به علت طرح شکایت واهی از او، دچار هتک حیثیت و بی‌آبرویی شده است، قادر است در صورت وجود شرایط لازم، با طرح شکایت به دادگاه، از افترا زننده شکایت نماید. به همین منظور، این شخص قربانی میبایست پس از ثابت شدن بی‌گناهی‌اش در دادگاه، بر طبق ماده ۶۹۷ قانون مجازات، شخصی را که به وی اتهام ناروا زده است مورد تعقیب کیفری قرار دهد. به همین منظور بایستی شکایت افترای خویش را به دادسرا تقدیم نماید و درخواست تعقیب، تحقیق و محکومیت بدهد. در مرحله بعد دادسرا از افترا زننده می‌خواهد که در جلسه رسیدگی حاضر گردد و اظهارات و دفاعیات خویش را ارائه نماید. چنانچه سونیت و اتهام ناروای وی ثابت گردد،‌ برایش کیفرخواست صادر می‌شود و پرونده چهت رسیدگی به داداگاه عمومی جزایی انتقال میابد.

 

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس