آیا تصویر برداری مخفیانه جرم است؟

0

تجاوز به حریم خصوصی افراد یکی از مشکلاتی است که امروزه با وجود دوربین‌های با کیفیت گوشی‌های هوشمند بسیار زیاد شده است. ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا صدابرداری از شخصی بدون رضایت او و یا تصویر برداری مخفیانه جرم است؟ عکس‌برداری و فیلم‌برداری از افراد ممکن است در مکان‌های مختلف انجام گیرد و برخی افراد به صورت عمدی یا سهوی اقدام به انتشار این تصاویر و فیلم‌ها ‌کنند که قانونگذار برخی از فیلم‌برداری و عکس‌برداری‌های خاص را جرم‌انگاری کرده است.

 

حریم خصوصی

حریم خصوصی یعنی یک فرد بتواند اطلاعات مربوط به خود را مجزا کند و در نتیجه بتواند اطلاعاتش را با انتخاب خویش در برابر دیگران آشکار کند. براین اساس همه افراد حق دارند تصویر یا صدای خود را از دیگران بپوشانند و اخذ تصویر و صدا از خود را ممنوع کنند.

 

موارد ممنوعیت تصویربرداری

از منظر قانون ایران هیچ عملی جرم نیست مگر اینکه مطابق ماده ۲ قانون مجازات اسلامی برای آن مجازات در نظر گرفته شده باشد. طبق قانون های تعیین شده در ایران مانند قانون سمعی و بصری و ماده ۵۰۳ قانون مجازات اسلامی، در 3 مورد تصویربرداری کلا ممنوع می باشد و انجام آن جرم محسوب شده و مسئولیت کیفری خواهد داشت.

  • تصویربرداری کردن از حریم خصوصی افراد
  • تصویربرداری کردن از استحکامات نظامی و امنیتی
  • تصویربرداری کردن و ارسال آن برای خارجی‌ها و اتباع بیگانه و دولتهای خارجی متخاصم علیه جمهوری اسلامی ایران

* فیلم‌برداری از رفتار پلیس با توجه به اینکه فرد نمی‌خواهد به خارج بفرستد و فقط می‌خواهد در داخل کشور رفتار پلیس را نشان دهد، جزء آزادی‌های مردم محسوب می‌شود و قانون‌گذار جلوی این عمل را نگرفته و این عمل آزاد است. فیلم گرفتن از رفتار پلیس برای انتشار در شبکه‌های اجتماعی خودمان و نه برای ارسال به دشمن و برای ارزیابی جامعه، امری آزاد است و همه می‌توانند این کار را در راستای امر به معروف و نهی از منکر انجام بدهند.

 

در چه مواقعی تصویربرداری مخفیانه جرم محسوب می شود؟

فیلم‌برداری از کسی بدون اجازه وی، همیشه باعث ایجاد مسئولیت کیفری نخواهد شد، بلکه مسئولیت اخلاقی و شرعی در این قضیه نمود بیشتری دارد. گرفتن فیلم و عکس از افراد مختلف در صورتی که زیان آبرویی، جانی و مالی برای فرد به همراه نداشته باشد حتی به صورت مخفیانه، در برخی مواقع مجازات کیفری به همراه ندارد. تشخیص این جرم و نحوه برخورد با آن بر عهده قاضی است و در صورت قانون شکنی، با مجرم برخورد خواهد شد. به طور کلی گرفتن فیلم و عکس از کسی همیشه سبب ایجاد مسئولیت کیفری برای فاعل نمی‌شود مگر در چند مورد که از نظر قانونی منع شده است. قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌کنند مصوب سال ۱۳۸۶ مربوط به این موضوع است.

1- تهیه مخفیانه فیلم و عکس از محل‌هایی که اختصاصی بانوان بوده و آنها فاقد پوشش مناسب می‌باشند مانند اتاق پرو، حمام‌ها و استخرها ممنوع است.

* ممکن است افرادی در این محیط‌ها اقدام به عکس‌برداری از همراهان خود با اجازه آنان کنند ولی به علت این که سوء استفاده از تصویر دیگران نیز در این حالت امکان‌پذیر می‌شود، این کار کاملا ممنوع است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  درخواست تنفیذ طلاق چیست ؟

2- تهیه مخفیانه فیلم یا عکس از مراسم خانوادگی و اختصاصی دیگران حتی در صورت وجود پوشش مناسب و تکثیر و توزیع آنها جرم محسوب می‌شود.

3- تهیه فیلم و عکس و تصویربرداری مخفیانه و یا حتی با آگاهی افراد که جزو آثار مبتذل و مستهجن محسوب می گردند، غیر قانونی می باشد و جرم می باشد.

* آثار سمعی و بصری مبتذل به آثاری گفته می‌شود که دارای صحنه‌ها و صور قبیحه باشند و مضمون مخالف شریعت و اخلاق اسلامی را تبلیغ کنند. آثار سمعی و بصری مستهجن نیز طبق این قانون به آثاری گفته می‌شود که محتوای آنها نمایش برهنگی زن و مرد و یا اندام تناسلی و یا نمایش آمیزش جنسی باشد.

4- اگر تهیه عکس یا فیلم به صورت مخفیانه از فردی سبب شود که وی از نظر آبرویی و مالی زیان ببیند، منع قانونی دارد. به عنوان مثال با تهیه فیلم مخفیانه از صحبت‌های یک شخص تاجر ممکن است اعتبار تجاری وی به خطر بیفتد و میزان فروش کالاهای وی کم شود. در اینصورت فرد خاطی در برابر خسارت وارد شده مسئول است و فرد زیان دیده حق دارد که ضرر وارده را از فرد خاطی از طریق قانونی مطالبه کند.

* طبق قانون مذکور، رسیدگی به جرایم مشروحه موضوع این قانون، در صلاحیت دادگاه‌های انقلاب است. طبق این ماده قانون، مرتکبان جرایم فوق به دو تا پنج سال حبس و ده سال محرومیت از حقوق اجتماعی و هفتاد و چهار ضربه شلاق محکوم می‌شوند.

انتشار عکس و فیلم بدون اجازه

مجازات و حکم انتشار تصاویر سنگین تر از ثبت و ضبط آنها می باشد. انتشار غیرقانونی عکس و فیلم افراد و حتی تهدید به این کار یکی از شایع‌ترین جرائمی است که در سال‌های اخیر رخ داده است و با وجود شبکه‌های اجتماعی مختلف، روز به روز بیشتر هم می‌شود. از این رو قانون، مجازات شدیدی را برای این جرائم که در دسته جرائم رایانه ای قرار می گیرند، در نظر گرفته است و حتی تهدید به انتشار فیلم و عکس خصوصی افراد نیز جرم شناخته می‌شود و با فرد خاطی برخورد قانونی می‌شود. این جرم به دو صورت در قانون در نظر گرفته شده است:
1-کسی اقدام به تغییر یا تحریف و انتشار عکس و فیلم دیگران کند.
2-کسی فیلم، عکس یا صدای دیگری را بدون رضایت او منتشر کند.

کسی که از هر یک از موارد بالا صدمه دیده باشد، باید برای رسیدگی به این جرم ابتدا شکایت خود را در دادسرا یا کلانتری ثبت کند تا مراحل رسیدگی به جرم آغاز شود و بعد از طی مراحل قانونی، مجازات در نظر گرفته می شود .

مجازات مختلفی برای گرفتن فیلم و عکس بدون اجازه از افراد وجود دارد که بعد از بررسی شواهد و مدارک و نظر قاضی، مجازات تعیین می‌شود.

  • حبس از سه ماه تا دو سال برای تولید، انتشار، ارسال، ذخیره و نگهداری هرگونه محتویات مستهجن یا غیرمجاز طبق نظر قاضی درنظر گرفته می شود. همچنین در مواقعی نیز جزای نقدی برای فرد در نظر گرفته می‌شود که حدود 5 تا 40 میلیون بسته به تخلف و ضرر وارده به فرد است.
  • اگر کسی به صورت مخفیانه اقدام به ثبت عکس یا فیلم از کسی کند و وی را به انتشار آن تهدید کند، توسط قاضی مجازات برای وی تعیین خواهد شد. اگر عمل در حد تهدید بماند و مجرم باعث شود تا فرد یا افراد دچار ترس شوند، جرم و حکم خاصی دارد و اگر این تهدید عملی شود، هم جرم تهدید و هم انتشار عکس و فیلم افراد باید بررسی شود و برای هر دو جرم توسط قاضی مجازات تعیین شود.
این مطلب را نیز مطالعه کنید:  جرم افترا چیست و مجازات و ارکان آن

 

استناد به عکس و فیلم در دادگاه

قانونگذار از مجموعه ادله‌ای نظیر اقرار، شهادت، سند و… به عنوان ادله اثبات دعوی نام برده است. در کنار این دلایل علم قاضی نیز در قوانین یکی از ادله اثبات دعوی محسوب شده است. طبق دلیل اخیر هر آنچه در ایجاد آگاهی و علم قاضی مبنی بر وقوع جرم یا حادثه کمک کند، قابل استناد است. عکس، صدا و فیلم نیز در صورتی که در ایجاد علم در قاضی نسبت به موضوع پرونده قضایی کمک کند، می‌تواند مورد استناد قرار گیرد.

ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز مقرر کرده است که در کلیه امور حقوقی، دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوا، هرگونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم‌ باشد، انجام خواهد داد. البته باید این نکته را در نظر داشت که قاضی دادگاه در صورت تشخیص اهمیت فیلم و صدا باید از طریق ارجاع امر به کارشناسی، از صحت و مونتاژی نبودن این تصاویر و صداها اطمینان حاصل کند.

شاید این سوال پیش بیاید که اگر از کسی به صورت مخفیانه فیلم‌برداری شده باشد و این فیلم به عنوان سند و مدرک در دادگاه مورد استفاده قرار بگیرد تکلیف چیست؟‌ آیا این سند به این خاطر که بدون اجازه شخص تهیه شده است اعتباری خواهد داشت؟ در این خصوص باید به این موضوع توجه داشت که دلایل در رسیدگی‌های کیفری طریقیت دارند، یعنی راهی هستند برای ایجاد علم برای قاضی. بنابراین قاضی ممکن است برای رسیدن به علم از هر موضوعی استفاده کند که ممکن است حتی این تصاویر باشند. البته قاضی باید در رای خود به این عواملی که در علم او موثر بوده‌اند، اشاره کند و دادگاه تجدیدنظر و دادسرای انتظامی قضات چنین تصمیماتی را زیر نظر دارند و در صورتی که تشخیص دهند رای صادرشده مخالف قانون است رای را نقض می‌کنند و حتی ممکن است صادرکننده رای را مجازات کنند.

 

ضبط صدا به صورت مخفیانه

طبق قانون ضبط صدا بدون اجازه گرفتن از افراد جرم محسوب می‌شود و فرقی نمی‌کند که از صدای ضبط شده سوء استفاده شود یا خیر. در صورتی که صدای فردی بدون اجازه‌اش ضبط شود او می‌تواند با مراجعه به دادگاه خواهان مجازات فرد ضبط کننده شود.

طبق قانون کسی که صدای دیگران را بدون رضایت آن‌ها ضبط می‌کند مستحق مجازات است و مجازات او بر حسب میزان جرمی که مرتکب شده است اعمال می‌شود.

  • مجازات ضبط کننده صدا بدون سوء استفاده از آن

چنانچه فردی مرتکب جرم ضبط صدا بدون اجازه افراد شود اما از آن صدای ضبط شده هیچ گونه سوء استفاده‌ای نکند قانون او را به تحمل ۳ تا ۱۶ ماه حبس محکوم می‌کند. البته این مجازات در صورتی اجرا می‌شود که فرد شاکی خصوصی داشته باشد و همچنین مجازات او نیز قابل جایگزینی بوده و می‌تواند با پرداخت جریمه نقدی مجازات خود را تبدیل کند.

  • مجازات ضبط کننده صدا به همراه سوء استفاده از آن

چنانچه فردی صدای دیگری را بدون رضای او ضبط کند و سپس با آن صدا اقدام به تهدید طرف مقابل نماید و یا این که صدا را پخش کند تا به فرد آسیب بزند و یا آبروی او را ببرد، مجازات سنگین‌تری نسبت به فردی دارد که فقط صدا را ضبط کرده است. مجازات این گونه مجرمین تحمل ۱۶ ماه تا دو سال حبس می‌باشد و ممکن است قانون گذار مجرم را جریمه نقدی نیز کند که جریمه نقدی او تا چهل میلیون ریال می‌باشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  فرار مالیاتی چیست؟ مجازات جرم فرار مالیاتی و جرئیات آن

ضبط صدا برای اثبات جرم

در برخی موارد دیده شده است افراد صدای دیگری را ضبط می‌کنند تا به عنوان مدرک در دادگاه بر علیه او استفاده کنند و یا به این وسیله بتوانند جرم فرد را در دادگاه اثبات نمایند. در این باره باید بگوییم که مکالمه تلفنی ضبط شده و‌ یا هر صدای دیگری که افراد برای اثبات جرم آن را ضبط می‌کنند در دادگاه ادله محکمه پسندی محسوب نمی‌شود و سنجیدن اعتبار آن به نظر قاضی بستگی دارد.

بعضی از افراد تصور می‌کنند که اگر فردی به صورت تلفنی آن‌ها را تهدید کرد و یا فحاشی نمود می‌توانند با ضبط صدای او جرمش را اثبات کنند که در این خصوص باید بگوییم اثبات فحاشی و تهدید نیز از این طریق امکان پذیر نیست و می‌بایست برای اثبات آن‌ها دو نفر شاهد به دادگاه ارائه نمود.

 

آیا نصب دوربین مداربسته جرم است؟

مجاز یا غیرمجاز بودن نصب دوربین مداربسته با توجه به محل نصب آن مشخص می گردد.

1-نصب دوربین مداربسته در اماکن عمومی

نصب دوربین مداربسته در محیط‌های عمومی در حال حاضر هیچ‌گونه محدودیتی ندارد. این محدودیت‌ها در صورتی به وجود خواهد آمد و مجازات نصب دوربین مداربسته غیر مجاز شامل می‌شود که این محیط اطراف مکان‌های حساس مانند پادگان‌ها، پایگاه‌های هوایی و… باشد.

2-نصب دوربین مداربسته در اماکن خصوصی

برای نصب دوربین مداربسته در ملک خصوصی، فرد نیازی به گرفتن مجوز ندارد. ولی اگر توسط شخص دیگری دوربین مداربسته غیر مجاز در محیط های خصوصی اشخاص نصب شود جرم محسوب شده و مجازات سنگینی دارد.

3-نصب دوربین مداربسته در محیط مشاعات

نصب دوربین در مشاعات یا همان حیاط ساختمان، پارکینگ، راه‌پله و غیره … نیاز به تائید کتبی اعضای ساختمان دارد.

* در برخی مکان­ها با توجه به شرایطی که دارند هرگز به کسی اجازه نصب دوربین داده نخواهد شد؛ مثلاً استخرها، تالارهای عروسی، اتاق پرو و غیره. بنابریان در صورت نصب دوربین، این عمل جرم بوده و با فرد مجرم به شدت برخورد خواهد شد، همچنین در صورتی که محتوای دوربین نیز پخش شده باشد، اشد مجازات را برای فرد درنظر خواهند گرفت.

 

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس