ازدواج سفید چیست و در ایران چگونه است؟

0

انسان موجودی اجتماعی است و از زمان خلقت به دنبال هم نشینی و زندگی مشترک با جنس مخالف بوده است. این زندگی مشترک در قالب ازدواج و تشکیل خانواده در همه فرهنگ ها صورت می گرفت. در فرهنگ ما تشکیل خانواده و زندگی مشترک به صورت ازدواج قانونی، شرعی و عرفی می باشد که ثبت شده است و وجاهت دارد. اما ازدواج سفید یکی از شیوه‌های زندگی مشترک است که این کنار هم بودن در قالب پذیرفته‌شده رسمی و قانونی صورت نمی‌گیرد. با ما همراه باشید تا با مفهوم ازدواج سفید و قوانین و ویژگیهای آن در ایران آشنا شوید.

 

ازدواج سفید چیست؟

ازدواج سفید زندگی مشترکی است که رسمی نشده باشد. در این ازدواج، مرد و زن در یک خانه با یکدیگر زندگی می کنند بدون این که بینشان صیغه یا خطبه ی عقدی خوانده شده باشد. در این نوع رابطه دختر و پسر بدون هیچ توافق رسمی و مشخصی رابطه را برای برآورده شدن نیازهای عاطفی و جنسی یکدیگر شروع می کنند.

 

تاریخچه ازدواج سفید

امروزه ازدواج سفید یکی از انواع روابط گسترده میان زن و مرد در کشورهای غربی است. برای اولین بار در جنبشی به نام جنبش آزادی زنان که در ایالات متحده آمریکا شکل گرفت، این نوع رابطه پدیدار شد. طی این جنبش که با هدف تغییرات ساختاری در شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور و برقراری برابری و شرایط عادلانه برای زنان به وجود آمد، هم­ خانگی زن و مرد بدون ازدواج رسمی، مظهر آزادی زنان شمرده شد. امروزه نیز در اکثر جوامع غربی زنان و مردان بسیاری بدون عقد شرعی و ازدواج، آزادانه با هم زندگی می­کنند.

در سال ۱۹۹۴، حدود ۳/۷ میلیون زوج آمریکایی بدون ازدواج رسمی در کنار یکدیگر و زیر یک سقف زندگی می‌کردند و نزدیک به اواخر دهه ۱۹۹، حداقل ۵۰ تا ۶۰ درصد زوج‌ ها، قبل از ازدواج رسمی، با هم زندگی می‌کردند. همچنین این در حالی است که تا قبل از سال ۱۹۷۰، زندگی زن و مرد بدون ازدواج رسمی در ایالات متحده غیرقانونی و جرم محسوب می‌شد. بر اساس آمارهای رسمی مراجع ذی ربط کشور آمریکا؛ از سال ۱۹۶۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی ، تعداد زوج هایی که خارج از چارچوب ازدواج رسمی با هم زندگی کرده‌اند، ده برابر شده و در حال حاضر، زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی، به موضوعی عادی در روند آشنایی زن و مرد در زندگی اجتماعی کشور امریکا مبدل گشته است.

بنابراین مشخص می‌شود که پدیده ازدواج سفید در بخش اعظمی از جامعه آمریکا پذیرفته شده است و دارای خاصیت هنجار شکنانه و غیر اخلاقی نمی‌باشد.

 

تاریخچه ازدواج سفید در ایران

شاید تصور کنید پدیده ازدواج سفید نهایتاً از یک تا دو دهه گذشته وارد کشور شده باشد اما ظاهراً تاریخچه این امر در کشور به سال­های پیش از انقلاب برمی­گردد. در گفتگویی که روزنامه دنیای اقتصاد با دکتر قرابی­ مقدم، جامعه شناس و استاد دانشگاه، انجام داده، ایشان در خاطره­ای که مربوط به دهه 50 می­شود، از یکی از اساتید خود سخن به میان آوردند که در مورد گسترش یافتن ازدواج سفید در کشور ابراز نگرانی کرده بود؛ بنابراین پیدایش این گونه روابط در میان ایرانیان به حداقل 5 دهه قبل برمی­گردد.

در کشورمان آمار دقیق و مشخصی پیرامون پدیده ازدواج سفید ارائه نشده است و این مسئله صرفاً به عنوان یک نگرانی و دغدغه معرفی شده است. متاسفانه بسیاری از رسانه‌ها و مسئولان ذی ربط اقدام به چشم پوشی از موضوع ازدواج سفید کرده اند که آن چنان جالب توجه به نظر نمی‌رسد. چرا که این مسئله‌ای است که در بطن جامعه وجود داشته و آمارهای غیررسمی از رشد و افزایش روز افزون آن سخن به میان آورده است. بنابراین لازم است که در بستری آزاد و تحلیلی به موضوع ازدواج سفید پرداخته شود و جنبه‌های اجتماعی و اخلاقی آن برای عموم مردم تشریح گردد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  قانون کاهش مجازات حبس تعزیری

ازدواج سفید در ایران

در جامعه و قانون کشور ما، ازدواج سفید پذیرفته شده نیست و معمولا این ازدواج به شکل مخفیانه انجام می گیرد. البته در کشور ما با توجه به فرهنگمان، دور از انتظار هست که زوجی یک سال با یکدیگر زیر یک سقف زندگی کنند ولی رابطه ی جنسی نداشته باشند. این ازدواج در کشور ما رسمیت نداشته و با قانون و عرف و مذهب منافات دارد. این ازدواج از لحاظ قانونی جرم، از لحاظ حقوقی بی تعهدی و از لحاظ شرعی نیز گناه، به حساب می آید.

از منظر شرع و قانون، رابطه دو نفر در صورتی صحیح است که طرفین شروط معمول برای این کنار هم بودن را برآورده کرده باشند. همان طور که در ماده ۱۰۶۲ قانون مدنی ذکر شده است که نکاح واقع می‌شود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحا دلالت بر قصد ازدواج نماید. از این منظر، ازدواج سفید که به‌موجب آن طرفین بدون قصد ازدواج باهم هستند وجاهت قانونی ندارد. باید توجه داشت که علی‌رغم اینکه ازدواج سفید در قوانین ما صراحتا جرم‌انگاری نشده، ولی همان‌گونه که اشاره شد مطابق با حقوق ما، زندگی دو نفر در کنار هم تنها در قالب عقد نکاح و طبق شروط پیش‌بینی‌شده در آن صحیح قلمداد می‌شود. بنابراین، در ازدواج سفید، درصورتی‌که عدم وجود رابطه شرعی بین طرفین احراز شود، این عمل ممکن است از مصادیق بعضی از جرایم تلقی شود.

در ایران ازدواج سفید غیر قانونی به حساب آمده و جرم است. برای این نوع ازدواج مجازات در نظر گرفته شده است. در قانون مجازات های اسلامی، هر گونه رابطه ی غیر شرعی میان مرد و زن چه با زنا و چه بدون آن، ممنوع بوده و مجازات آن برای طرفین، تعزیر و حد است. چنانچه زنا اثبات گردد، مجازات آن 99 ضربه شلاق برای هر دو طرف است.

 

دلایل گسترش ازدواج سفید در ایران

مهمترین دلایل و علت‌هایی که باعث رشد این طور روابط خارج از چارچوب می‌شود عبارتند از:

1- مشکلات اقتصادی

بدون شک مسئله اقتصادی در همه زمینه‌های زندگی اشخاص تأثیرگذار است. متأسفانه اوضاع نابسامان اقتصادی در جامعه ما، آثار منفی در زمینه­ های مختلف به همراه داشته است. در ایران مشکلات اقتصادی فشار زیادی به جوانانی که در سن ازدواج هستند وارد می­کند. در وضع کنونی که برای درصد زیادی از جوانان جامعه، خرید مسکن آرزوی دور و دراز و فراهم آوردن کار و سرمایه، دشوار است، مسلماً ترجیح بر روابط آزاد بیشتر از تعهد رسمی در پیوند ازدواج است.

2- افزایش سن ازدواج

ازدواج مناسب بایستی در یک دوره زمانی مشخصی صورت گیرد و بالا رفتن سن ازدواج در جوانان باعث سردرگمی و سخت شدن انتخاب شخص مناسب برای ازدواج می­گردد. بسیاری از افراد با افزایش سن و رسیدن به استقلال، انتظارشان از طرف مقابل بالا رفته و به سختی کسی را برای زندگی دائم می­پذیرند. همین امر باعث می‌شود که زمینه ها برای انحراف و هدایت روابط عاطفی و جنسی جوانان در بستر ازدواج سفید شکل گیرد. بالا رفتن سن ازدواج نیز متاثر از دلایل و شاخص‌های زیادی است که ریشه در مباحث اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد.

3- ضعف در اعتقادات

به دلایل گوناگونی برخی افراد باورهای دینی ضعیفی دارند و یا به هیچ یک از ادیان رسمی و آداب و رسوم منطقه­ ای کشور، معتقد نیستند. در چنین حالتی ممکن است هر انسانی برای امر مهمی چون ازدواج، هیچ آداب و ترتیبی اتخاذ نکند و تن به ازدواجی خارج از شرع و عرف بدهد. بسیاری از جوانان مسئله ازدواج را از لحاظ شرعی و حقوقی موضوعی اشتباه قلمداد کرده و انتخاب می‌ نمایند که در بستر ازدواج سفید، نیازهای عاطفی و زناشویی خود را مرتفع سازند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  عده طلاق چیست و عده در طلاق به چه معناست؟

4- افزایش آمار طلاق

وقتی به ریشه‌های طلاق در جامعه ایرانی توجه می‌نماییم، به دلایل مختلفی می‌رسیم که تاثیر گرفته از مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه است. تأثیر آمار بالای طلاق در جامعه در کاهش ازدواج­های آینده انکارناپذیر است. جوانان با دیدن این مسائل نوعی نگرانی، ترس و بی ­اعتمادی نسبت به ازدواج رسمی پیدا می کنند. در نتیجه به جای ازدواج و تعهد قانونی، به ازدواج سفید روی می­آورند.

5- شناخت بهتر یکدیگر

جوانان امروزی به دلایل شرایط نا امن موضوع ازدواج که مشکلات اقتصادی، حقوقی و مخاطرات اجتماعی را در خصوص شکست مقوله ازدواج و شکل گیری آسیب طلاق به محتمل می سازد، بایستی به هر طریق ممکن از همسر آینده‌شان اطلاعات و شناخت بیشتری کسب نمایند تا بتوانند با دید باز و شفافی اقدام به انتخاب همسر رسمی و شریک زندگی خود نمایند.

برخی از افراد هدف از هم ­خانگی را کسب شناخت بهتر از یکدیگر و محک زدن رابطه می­دانند. در چنین حالتی طرفین تصمیم می­گیرند که برای مدتی با یکدیگر زندگی کنند. در این شرایط اگرچه ازدواج سفید جهت تشخیص مناسب بودن طرفین برای یکدیگر است اما مانع از ایجاد وابستگی نمی­شود؛ و با توجه به غلبه­ ی تمایلات احساسی و جنسی در آن، راه خوبی برای کسب شناخت منطقی نسبت به هم نیست.

6- عدم مسئولیت پذیری

در ازدواج رسمی طرفین مسئولیت­ هایی نسبت به یکدیگر دارند و لازم است به هم متعهد باشند. جوانان از مقوله ازدواج رسمی به دلیل همین تعهدات و مسئولیت های مرتبط با آن شانه خالی می‌کنند و به دنبال این هستند که چارچوبی غیر الزام آور برای تعهدات و مسئولیت‌‌های مربوط به شریک زندگی‌شان را انتخاب نمایند.

7- تاثیر پذیری از فرهنگ های بیگانه

بانوجه به پیشرفت جهان امروزی و رشد سریع تکنولوژی ها و در دسترس قرار گرفتن راحت آنها و همچنین تبلیغات شبکه ها و رسانه های غربی، جوانان ما تاثیرات بسزایی از فرهنگ غربی در زمینه های مختلف نظیر نوع پوشش، نوع رفتار و دیگر جنبه های زندگی دریافت می کنند. یکی از همین تاثیرات در زمینه ازدواج سفید می باشد که توسط جوامع غربی به صورت امری عادی و طبیعی و با مزایای فراوان نشان داده می شود و از معایب آن سخنی به میان نمی آورند که همین امر موجب جذب برخی افراد به این سبک زندگی مشترک می شود.

معایب ازدواج سفید

این نوع روابط برای خانواده ­های ایرانی پذیرفتنی نیست و برای عموم مردم جامعه نوعی بی­بندوباری تلقی می شود. نود درصد این نوع روابط (ازدواج سفید) اصلا به ازدواج رسمی ختم نمی شود و خیلی زود عمر رابطه تمام می شود زیرا که دو طرف هیچ هدف مشترکی ندارند و در اکثر موارد تنها برای رفع نیاز جنسی است.

از مهم‌ترین معایب و نقص‌های ازدواج سفید در جامعه ایرانی می توان موارد زیر را نام برد:

1- عدم تعهد و وفاداری

معمولا اشخاصی که تن به رابطه ای بدون تعهد می دهند، اشخاصی هستند که دچار ناهنجاری و تعارض و کمبود های عاطفی هستند. و مردانی که مسئولیت پذیر نیستند و می خواهند از قبول مسئولیت خانه و خانواده شانه خالی کنند رو به این سبک از رابطه رو می آورند. فقدان مرزبندی مشخص در رابطه با مسئولیت‌ها، تعهدات، تکالیف و حقوق دوجانبه می‌باشد که در انسجام و استحکام رابطه عاطفی و زناشویی تاثیر مستقیم و غیر مستقیم ایجاد می‌نماید.

2- عدم پذیرش و حمایت عاطفی و مالی از طرف خانواده‌ها

در بسیاری از موارد عدم پذیرش این مسئله توسط خانواده ­ها، فشارهای روانی و اقتصادی را برای طرفین یا یکی از آن­ها به همراه دارد که این موضوع احتمال جدایی و شکست را افزایش می­دهد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  انواع دعاوی کیفری چیست

3- خیانت جنسی زوجین به یکدیگر

در ازدواج سفید، به دلیل آسانی و نبودن قیدهای قانونی، برای برخی افراد رابطه­ای سرسری و مایه خوش­ گذرانی تلقی می­شود. همچنین به دلیل عدم مسئولیت پذیری و ضعف در روابط عاطفی و تنوع طلبی احتمال خیانت جنسی در این سبک زندگی مشترک بسیار بالا می باشد.

4- عدم ثبت قانونی

ازدواج سفید در هیچ­ کجا به طور قانونی ثبت نمی­شود و در هیچ دفتری تعهدات طرفین به یکدیگر ذکر نمی گردد. به تبع در زمان اختلافات و مشکلات بعدی، حتی اگر زن و مرد میان خود قول و قرارهایی گذاشته باشند، به سختی می­توان حقوق به ثبت نرسیده را مطالبه کرد.

5- غفلت از فواید ازدواج رسمی

ترویج آزمایشی شدن مقوله ازدواج، موقتی شدن و عدم تعهد پذیری طرفین در ازدواج سفید باعث ممانعت از این موضوع می‌شود که بسیاری از جوانان از فواید ازدواج رسمی برای طرفین غافل شوند. جمع کثیری از روانشناسان بر این باورند که عدم قطعیت درمورد ثبات و طول عمر روابط مربوط به ازدواج سفید، سرمایه ‌گذاری در آن را برای هر دو طرف خطر ساز می نماید. از سوی دیگر؛ گذراندن زندگی با یک شخص به جای ازدواج کردن با وی، جذابیت مقوله ازدواج را برای اشخاص کم می‌نماید و حتی در صورت پذیرش ازدواج دائم با همان فرد یا فرد دیگر، احتمال موفق شدن این اشخاص در زندگی مشترک و زناشویی به مراتب کمتر است.

6- عدم شناخت بهتر

ازدواج سفید هرگز راهی برای شناخت بهتر قبل از ازدواج رسمی نیست. چون در این رابطه امیال جنسی و احساسات نیز درگیر می­شود و این دو عامل باعث می­شود زن و مرد از نقص­های یکدیگر چشم­ پوشی کنند. برای شناخت صحیح و کامل نسبت به فرد مورد نظر برای ازدواج، راه­ های منطقی زیادی هست و هرگز نباید احساسات را در این مرحله دخالت داد.

7- سلامت و ضریب اطمینان جنسی کمتر

شخاصی که مبادرت به ازدواج سفید می‌نمایند؛ از سلامت و ضریب اطمینان جنسی و جسمی کمتری نسبت به ازدواج رسمی برخوردارند و چه بسا به دلیل عدم شناخت کافی از طرف مقابل شان، دچار مخاطرات و بیماری‌های مقاربتی شوند. همچنین بسیاری از افرادی که اقدام به انتخاب ازدواج سفید می‌نمایند؛ از کیفیت رابطه جنسی مناسبی بهره نبرده و دچار مشکلات مربوط به رضایت جنسی نیز می‌باشند.

8- آثار روحی و روانی مخرب

اشخاص درگیر با پدیده ازدواج سفید، دچار آسیب های روحی همچون افسردگی، سطح رضایت پایین عاطفی و… می باشند که بسیار خطرناک و مشکل ساز است. در روابط مربوط به ازدواج سفید به دلیل آنکه؛ احتمال جدایی و عدم قطعیت پیوند رسمی زیاد می باشد، آسیب های روحی و روانی همچون افسردگی، نا امیدی و.. برای دو طرف محتمل است.

9- عدم تعلق گرفتن ارث

در ازدواج سفید در صورت فوت یکی از طرفین، ارثی به فرد مقابل تعلق نمی­گیرد. حتی اگر سال­های زیادی در کنار هم زندگی کرده باشند. بیشترین آسیب این روابط متوجه فرزندانی می­گردد که در این رابطه متولد می­شوند، چرا که این کودکان مشروعیت قانونی ندارند.

 

کمرنگ شدن اعتقادات جوانان و میل به آزادی های اجتماعی و رهایی از قید و بندهای سنتی، مشکلات مالی جوانان، محک زدن رابطه و آشنایی بیشتر، عدم اعتقاد به ازدواج، سست شدن اعتقادات مذهبی، افزایش طلاق، الگو برداری از رسانه های بیگانه که قبح این رابطه را از بین برده است و میل به این پدیده را بیشتر کرده است.

امید است با بهبود شرایط اقتصادی و فرهنگی و نظارت و آموزش های لازم افراد کمتری به سمت این نوع زندگی مشترک پرضرر و زیان جذب گردند و با ازدواج های رسمی باعث تحکیم بنیان خانواده و جامعه شوند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس