اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه

0

بالواقع مرد و زن پس از طلاق یا فوت همسر می‌توانند ازدواج مجدد داشته باشند و برای این کار منع قانونی و شرعی وجود ندارد؛ امّا اگر مرد همسر داشته باشد برای این کار باید اجازه ازدواج مجدد از همسرش داشته باشد یا به یکی از دلایل حقوقی، قانون حکم تجویز ازدواج مجدد را به او بدهد که در این مقاله به ابعاد مختلف این قضیه خواهیم پرداخت.

حکم ازدواج مجدد

همان‌طور که اشاره شد، قانون مرد را از ازدواج مجدد با وجود داشتن همسر منع می‌کند غیر از مواردی که به دلیل موجبات قانونی این اجازه توسط دادگاه صادر می‌شود؛ به این ترتیب اگر مرد هر یک از شرایط موجود در قانون را داشته باشد، پیش از ازدواج باید دادخواست اذن در ازدواج مجدد را به دادگاه تسلیم کند و دلایل و شواهد خود را ارائه دهد تا دادگاه بر اساس آنها، این اجازه را صادر کند.

شرایط ازدواج مجدد

ماده ۱۶ قانون حمایت از خانواده که در سال ۱۳۵۳ تصویب شده است، می‌گوید: مرد با داشتن همسر نمی‌تواند ازدواج مجدد انجام دهد مگر اینکه یکی از شرایط زیر را داشته باشد:

  • داشتن رضایت‌نامه از همسر اول.
  • ناتوانی همسر اول در انجام وظایف زناشویی.
  • تمکین نکردن زن اول از شوهر.
  • مبتلا بودن همسر اول به جنون (دیوانگی) یا بیماری‌های صعب‌العلاجی که دوام روابط زناشویی را به خطر بیندازد. (بندهای ۵ و ۶ ماده ۸ قانون حمایت از خانواده)
  • محکومیت قطعی زن به پنج سال حبس یا بیشتر یا جزای نقدی که به دلیل ناتوانی در پرداخت به پنج سال حبس منجر شود و حکم در حال اجرا باشد. (بند ۸ از ماده ۸ قانون حمایت از خانواده)
  • مبتلا بودن زن به اعتیادی که با تشخیص دادگاه اساس زندگی را با مشکل مواجه کند و ادامه روابط زناشویی ممکن نباشد.
  • ترک کردن زندگی خانوادگی از سوی زن.
  • عقیم بودن
  • غایب بودن یا مفقودالاثر (یعنی گم شدن به نحوی که اثری از او نباشد) شدن زن.

با داشتن یکی از شرایط بالا مرد می‌تواند به دادگاه دادخواست بدهد و قاضی پس از بررسی مدارک و مشخص شدن توانایی مالی مرد برای اداره همسران و توانایی در اجرای عدالت بین آنها، حکم تجویز ازدواج مجدد را به مرد می‌دهد.

ارکان دعوی تجویز ازدواج مجدد

بنا بر توضیحاتی که داده شد، برای صادر شدن حکم ازدواج مجدد باید از نظر قانونی سه رکن اصلی وجود داشته باشد:

  1. برقرار بودن حکم ازدواج اول که با نشان دادن سند ازدواج، ثابت خواهد شد.
  2. ثابت کردن یکی از شرایط قانونی برای ازدواج مجدد که در بخش قبل ذکر شد.
  3. مشخص شدن توانایی مرد برای برقراری عدالت بین همسران و توانایی مالی برای اداره کردن آنها که تشخیص آن به عهده دادگاه است.

اجازه ازدواج مجدد در قانون جدید

بر اساس ماده ۵۶ قانون حمایت از خانواده که در سال ۹۱ تصویب شده است، باید برای ثبت ازدواج مجدد حکم دادگاه در مورد تجویز ازدواج مجدد وجود داشته باشد؛ بنابراین اگر مردی بدون اجازه دادگاه اقدام به ازدواج دوباره با وجود همسر اول بکند، مجوز قانونی برای ثبت این ازدواج نخواهد داشت.

گفتنی است که درخواست ثبت ازدواج دوم چه از سوی زن دوم باشد و چه از سوی مرد، اگر بدون مجوز قانونی انجام گرفته باشد، در دادگاه شنیده نخواهد شد، یعنی چون این کار خلاف بند ۵۶ قانون جدید ذکر شده است، دادگاه نمی‌تواند اجازه ثبت این ازدواج را صادر کند.

بنا بر توضیحات داده شده، در قانون جدید نیز مفاد ماده ۱۶ قانون حمایت از خانواده مصوب ۱۳۵۳که در بخش‌های قبل ذکر شد، همچنان باید رعایت شوند؛ یعنی مرد برای گرفتن اجازه ازدواج مجدد باید حتما یکی از شروط ذکر شده را داشته باشد و دادگاه نیز توانایی او را تشخیص دهد.

شرایط ازدواج دوم در قوانین فعلی

اگرچه در فقه اسلامی محدودیتی بجز شرط عدالت برای ازدواج مجدد تا چهار همسر، برای مردان دیده نشده است اما در سال 53 و با تصویب ماده 16 قانون حمایت از خانواده، این موضوع به کلی دگرگون شد به طوریکه قانون، اصل را بر ممنوعیت ازدواج مجدد مردان قرار داده و مقرر کرده است که «مرد نمیتواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر در موارد زیر: 1 – رضایت همسر اول. 2 – عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی. 3 – عدم تمکین زن از شوهر. 4 – ابتلاء زن به جنون یا امراض صعبالعلاج. 5 – محکومیت زن به حبس بیش از شش ماه. 6 – ابتلاء زن به هر گونه اعتیاد مضر. 7 – ترک زندگی خانوادگی از طرف زن. 8 – عقیم بودن زن. 9 – غایب مفقودالاثر شدن زن»
در بندهای دوم تا نهم این ماده قانونی، موضوعاتی مطرح شده که ازدواج مجدد مرد به واسطه آن طبیعی به نظر میرسد اما اگر زوجه مشکلی نداشته باشد، بیمار نباشد، محبوس و مجنون هم نباشد، بچهدار هم شده باشد، در این صورت، تنها راه مرد برای ازدواج مجدد اخذ رضایت همسر اول و کسب اجازه از دادگاه است. البته احراز تحقق بندهای دوم تا نهم هم با دادگاه است و اگر دادگاه آن را احراز نکند، اجازه ازدواج مجدد را به مرد نخواهد داد.

مجازات ازدواج مجدد بدون اجازه

باید بدانید که اگر مردی بدون اجازه دادگاه دوباره ازدواج کند، این کار او از نظر قانون جرم محسوب نمی‌شود و پیگرد قانونی و مجازات ندارد امّا از این نظر که نمی‌تواند قانونا این ازدواج را به صورت رسمی ثبت کند، این عمل یعنی ثبت نکردن ازدواج، جرم است و تعقیب و مجازات قانونی دارد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  اصول حاكم بر قلمرو مكانى حقوق كيفرى

طبق ماده ۴۹ قانون حمایت از خانواده که در سال ۹۱ تصویب شده است، اگر مردی اقدام به ازدواج دائم، طلاق یا فسخ نکاح بکند بدون اینکه آن را در دفاتر رسمی به ثبت برساند، یا پس از رجوع تا یک ماه آن را ثبت نکند یا حتی در مواردی که ثبت ازدواج موقت الزامی است، از این کار خودداری کند، ضمن اینکه قانون او را به ثبت مجبور می‌کند، به جزای نقدی درجه پنج یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم خواهد شد.

البته اگر دفتر اسناد رسمی ازدواج مجدد بدون اجازه را در دفاتر خود ثبت کنند، طبق ماده ۵۶ قانون جدید حمایت از خانواده، سردفتر با محرومیت درجه چهار در قانون مجازات اسلامی مواجه شده و از اشتغال به سردفتری منع خواهد شد.

بر اساس توضیحات داده شده عمل ازدواج مجدد بدون مجوز ظاهرا به تنهایی جرم انگاری نشده است امّا بر این اساس که مرد نمی‌تواند آن را ثبت کند، در حقیقت جرم انجام داده است و برای این کار باید مجازات شود.

نکته دیگری که در اینجا مطرح خواهد شد این است که اگر چه قانون‌های ذکر شده برای حمایت از همسر اول بسیار خوب هستند و تا حدودی از حیله و تقلب جاوگیری خواهند کرد، امّا وضعیت همسر دوم و فرزندانی که از ازدواج مجدد بدون مجوز به دنیا می‌آیند با توجه به اینکه که این واقعه به صورت رسمی ثبت نمی‌شود، همیشه مبهم و نگران‌کننده خواهد بود.

ازدواج مجدد بدون اجازه و طلاق همسر اول

باید بدانید که در عقدنامه‌ها معمولا مطالبی به عنوان شروط ضمن عقد چاپ شده که زوجین آنها را امضاء می‌کنند و با این کار آنها را می‌پذیرند؛ یکی از این شرط‌ها این است که اگر مرد بدون مجوز همسر دومی اختیار کند یا به تشخیص دادگاه عدالت را بین همسران برقرار نکند، به همسر اول این وکالت داده می‌شود که بتواند خود را طلاق دهد.

  ازدواج مخفیانه 

مردی که میخواهد مجدد ازدواج کند باید برای تجدید فراش، دادخواستی به طرفیت همسر اول خود تنظیم و در آن خطاب به دادگاه دلایل و علل تقاضای خود را بیان کند.
دادگاه نیز با تعیین وقت رسیدگی، یک نسخه از دادخواست را برای همسر اول ارسال میکند تا به آن پاسخ دهد یا برای جلسه دادگاه خود را آماده کند، پس از آن دادگاه با انجام اقدامات ضروری و تحقیق از زن اول و پس از احراز توانایی مالی مرد و اجرای عدالت بین همسران، به شوهر اجازه ازدواج مجدد میدهد و چنانچه مرد شرایط و اوضاع مالی مساعدی نداشته باشد و زن نیز حاضر به تمکین و ایفای وظایف زناشویی باشد با درخواست او مخالفت خواهد کرد.
بر اساس ماده 56 قانون حمایت از خانواده، سردفتران ازدواج حق ندارند بدون اجازه دادگاه اقدام به ثبت ازدواج مجدد مرد کنند و بر این اساس«هر سردفتر رسمی که بدون اخذ گواهی، بدون اخذ اجازه نامه یا حکم صادرشده درمورد تجویز ازدواج مجدد یا برخلاف مقررات به ثبت ازدواج اقدام کند، به محرومیت و مجازات اسلامی از اشتغال به سردفتری محکوم میشود.»
از آنجاییکه ثبت رسمی ازدواج مجدد مردان، نیاز به اخذ مجوز دادگاه دارد، بسیاری از مردان ترجیح میدهند تا در خفا و دور از چشم همسر اول خود، همسر دوم را تنها عقد شرعی کنند.
در واقع مردان بدون ثبت رسمی ازدواج، تنها صیغه شرعی نکاح دائم را جاری میکنند تا از عواقب ثبت رسمی آن در امان باشند.
اگرچه مطابق با ماده 49 قانون حمایت از خانواده، ثبت واقعه ازدواج الزامی است و چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی مبادرت به ازدواج دائم کند، به جزای نقدی بین 80 تا 180 میلیون ریال یا حبس بین 91 روز تا شش ماه محکوم خواهد شد، اما بسیاری از مردان هم هستند که یا ازدواج خود را ثبت نمیکنند یا اقدام به ازدواج موقت میکنند تا دیگر مجبور به ثبت رسمی آن نباشند.

اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه
اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه

نکته های ازدواج مجدد

منظور از ازدواج مجدد در قانون حمایت خانواده هم ازدواج دائم می باشد هم موقت زیرا قانون این شرایط را به نوع خاصی از ازدواج محدود نکرده استاگر مردی بخواهد ازدواج مجدد انجام بدهد و همسر او هیچ کدام از شرایط ماده را نداشت تنها کار ممکن اخذ اجازه همسر استازدواج دوم در صورت عدم رعایت شرایط بالا باطل نمیگردد بلکه زن اول می تواند با مراجعه به دادگاه خود را مطلقه سازد.حتی در صورت اجازه زن، این اجازه صرفا برای همسر دوم است و ازدواج های مجدد، اجازه های جداگانه ای میطلبد منظور از اعتیادی که مجوز ازدواج مجدد است اعتیادی است که به اساس زندگی خانوادگی خلل آورد و دوم اینکه ادامه زندگی زناشویی را ناممکن کندعقیم بودن زن نیز که یکی دیگر از شرایط ازدواج مجدد است در صورتی مصداق پیدا میکند که درمان آن غیر ممکن باش. زنی که یک بار بچه دار شده و اکنون توانایی فرزند آوری ندارد عقیم محسوب نخواهد شد.احراز موارد نه گانه تجویز ازدواج مجدد با دادگاه می باشد که در این میان از نظرات کارشناس و پزشکی قانونی نیزاستفاده میگردد.

اقداماتی که مرد برای ازدواج مجدد باید انجام دهد

طبق ماده ۱۷قانون حمایت خانواده مصوب۱۳۵۳؛
متقاضی باید تقاضانامه‌ای در دو نسخه به دادگاه تسلیم و علل و دلایل تقاضای خود را در آن قید نماید. یک نسخه از تقاضانامه ضمن تعیین وقت رسیدگی به همسر او ابلاغ خواهد شد. دادگاه با انجام اقدامات ضردخواستوری و در صورت امکان تحقیق از زن ‌فعلی و احراز توانایی مالی مرد و اجرای عدالت در مورد بند یک‌ ماده ۱۶ اجازه اختیار همسر جدید خواهد داد. البته در مورد شرط عدالت و اجازه به مرد جهت ازدواج مجدد نظرات مختلفی ابراز شده است و برخی معتقدند صرف توانایی مالی مرد در تأمین زندگی دو زن کافی است و برخی دیگر معتقدند شرط عدالت قابل تحقق نبوده و شرطی محال است.

ازدواج مجدد با داشتن فرزند

در صورتی که ازدواج مجدد بدون اجازه همسر اول باشد زن می تواند از همسر خود طلاق بگیرد در این صورت حضانت طفل تا هفت سالگی با مادر وبعد آن با پدر است وازدواج مجدد مرد موجب سلب حق حضانت نمیگردد اما اگر در این میان زن دوباره مزدوج گردد طبق ماده ۱۱۷ قانون مدنی اگر مادر در زمانی که حضانت طفل با او است ازدواج نماید خواه فرزند دختر باشد یا پسر حضانت از او به تقاضای شوهر سلب می شود.

روندعملی ازدواج مجدد مرد 

ازدواج مجدد یک دعوا محسوب می‌شود که باید با تقدیم دادخواست صورت پذیرد. دادخواست ازدواج مجدد به طرفیت زن (همسر خواهان) تقدیم و دادگاه به آن رسیدگی خواهد نمود. در این دعوا مرد خواهان و زن اول خوانده محسوب میشود.هزینه دادرسی این دعوا معادل هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی می باشد.مرجع صالح نیز دادگاه های خانواده میباشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مجازات جرم خفت گیری

آیا جعل اجازه همسر موجب بطلان عقد ازدواج دوم میگردد
با توجه به اهمیت نهاد خانواده و اهمیت عقد نکاح این عقود به راحتی قابل ابطال و فسخ نمی باشند و فسخ آن محدود به شرایط مقرر قانونی است که عدم اجازه همسر اول جز آن نمی باشد .همسر اول در این حالت فقط میتواند تقاضای طلاق به استناد عسر و حرج نمای. اما عقد ازدواج دوم کماکان سر جای خود است و در صورت اثبات جعل مرد به مجازات آن محکوم میگردد.

حقوق همسر در ازدواج مجدد

اگر مرد در زمان عده زن اول بخواهد تاهل اختیار کند آیا در این صورت نیز احتیاج به کسب اجازه از دادگاه دارد؟
در صورتی که طلاق از نوع رجعی، خلع و یا مبارات باشد که زوج و زوجه در ایام عده حق رجوع دارند و زوجه در این ایام هنوز همسر شرعی زوج محسوب می شود، مرد برای ازدواج مجدد نیاز به کسب اجازه از سوی دادگاه دارد.اما در صورتی که طلاق از نوع بائن باشد چون با جاری شدن صیغه طلاق، طلاق محرز شده و حق رجوع ساقط شده است، احتیاجی به کسب اجازه از دادگاه نیست.
 

نمونه دادخواست – اجازه ازدواج مجدد زوج

خواهان : زوج

خوانده :  زوجه – مجهول المکان

وکیل یا نماینده قانونی : مسعود محمدی وکیل پایه یک دادگستری

خواسته یا موضوع و بهای آن : تقاضای صدور اجازه ازدواج مجدد زوج

دلایل و منضمات دادخواست (مدارک) :

1- فتوکپی مصدق شناسنامه

2- فتوکپی مصدق کارت ملی

3- فتوکپی مصدق رونوشت عقدنامه

4- وکالتنامه

5- وکالتنامه رسمی

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  شرایط فسخ مبایعه نامه از طرف خریدار

شرح دادخواست     

ریاست محترم دادگاه

با سلام و تقدیم احترام

به استحضار عالی می رساند؛ موکل آقای ……….. با خانم ……….. در تاریخ 74/03/02 به عقد دائم یکدیگر درآمده اند. خانم ……… در امریکا درخواست طلاق نموده و در تاریخ 24 مه 2010 (89/03/03) طلاق امریکایی می گیرند که فتوکپی مصدق طلاقنامه ضمن دادخواست هست. موکل آقای ……… هم به موجب قوانین ایران دادخواست طلاق نموده اند (کلاسه پرونده ………..) که در جریان هست. با عنایت به مطالب فوق و جدا بودن طرفین از هم آقای ………… تقاضای ازدواج مجدد دارند لذا از آن مقام تقاضای رسیدگی و صدور حکم را تقاضا دارند.

رای دادگاه – اجازه ازدواج مجدد

پرونده کلاسه : …………

مرجع رسیدگی : شعبه  268 دادگاه عمومی مجتمع قضایی خانواده 2 ونک (تهران)

دادنامه شماره ……………

خواهان : آقای …………..با وکالت …………… به نشانی……………….

خوانده :  خانم ………….. به نشانی مجهول المکان

خواسته : اذن در ازدواج

نسبت به دعوی …………… علیه ……………. دایر بر اذن در ازدواج حکم به رد دعوا/بطلان دعوا/بی حقی خواهان صادر شد.

گردشکار: خواهان دادخواستی به خواسته فوق به طرفیت خوانده بالا تقدیم داشته که پس از ارجاع به این شعبه و ثبت به کلاسه فوق و جری تشریفات قانونی در وقت فوق العاده/مقرر دادگاه به تصدی امضاءکننده زیر تشکیل شده است و با توجه به محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید.

متن رای دادگاه ازدواج مجدد 

در خصوص دادخواست آقای ………. باوکالت …………. به طرفیت ………….. فرزند ………..مجهول المکان به خواسته ازدواج مجدد با عنایت به محتویات پرونده و کپی سند نکاحیه و وجود علقه زوجیت دائم فی ما بین طرفین به سبب عقد نکاح محرز و مسلم می باشد در مورد خواسته با توجه به اینکه وکیل خواهان با حضور در دادگاه دلیل و بینه کافی و موثر که موجب ازدواج مجدد خواهان باشد به دادگاه ارائه نکرده است لذا دادگاه با توجه به مراتب فوق دعوی خواهان را با وکالت وکیل وارد نمی داند. به استناد ماده 1257 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان اعلام می نماید. رای صادره وفق مقررات ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران می باشد.

رئیس شعبه 268 دادگاه خانواده تهران

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس