اجرا گذاشتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟

0

تالیف: محبوبه شاحسینی

کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی

عضو هیات مدیره موسسه حقوقی رهپویان آتی‌نگر

مقدمه

به طور کلی روال حقوقی مطالبه مهریه، اجرا گذاشتن مهریه، نامیده می‌شود و خیلی‌ها دوست دارند بدانند اجرا گذاشتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟ اگر شما هم جزو این دسته از افراد هستید، تا آخر این مقاله با ما باشید.

مهریه در اصل به مالی گفته می‌شود که از زمان وقوع عقد نکاح و برقراری رابطه‌ی زناشویی میان زوجین، به عنوان حقِ زن بر ذمه‌ی مرد قرار می‌گیرد و در هر شرایط و به هر دلیلی که زن آن را مطالبه نماید، بر مرد واجب است که پرداختش کند. در صورتی که در شرایط عادیِ زندگی یا شرایط طلاقِ مسالمت‌آمیز زن قسمتی از مهریه‌اش یا تمام آن را مطالبه نماید و همسرش نیز تمکن مالی برای پرداخت آن داشته باشد، و با تمایل خودش آن را به زن پرداخت نماید، هیچ دعوا و شکایت و دادخواست و اجرائیه و احضاریه‌ای در کار نیست و همه چیز به خیر و خوشی تمام می‌شود.

اما قطعا این روال، موضوع مورد بحث ما در این مقاله و دیگر نوشته‌های حقوقی نیست؛ آن چیزی که باعث می‌شود مطالبه‌ی مهریه به یک دعوای حقوقی تبدیل شود، درخواست زن برای گرفتن مهریه و در عین حال امتناع مرد از پرداخت آن می‌باشد. در اینجاست که زن ناچار می‌شود، مهریه‌اش را به اجرا بگذارد.

انواع مهریه

بد نیست قبل از آشنایی با مراحل به اجرا گذاشتن مهریه بدانید که مهریه بر دو قسم است؛ مهریه عندالاستطاعه و مهریه عندالمطالبه. مبنای این تقسیم بندی در نظر گرفتن یا در نظر نگرفتن استطاعت شوهر برای پرداخت مهریه در هنگام مطالبه‌ی آن توسط زن است. عندالاستطاعه یا عندالمطالبه بودن مهریه باید با رضایت طرفین مشخص شود و لازم است که در سند ازدواج نیز ذکر گردد.

به طور خلاصه و ساده می‌توان این اصطلاحات را به شکل زیر تعریف نمود:

مهریه عندالاستطاعه

در صورتی که مهریه، عندالاستطاعه باشد در واقع زن پذیرفته است که مرد مهریه‌اش را در صورتی و در زمانی پرداخت کند که تمکن مالی داشته باشد.

مهریه عندالمطالبه

همانطور که در تعریف اولیه نیز آمد، مهریه حقی است بر گردن مرد که به محض انعقاد عقد نکاح و تحقق رابطه‌ی زناشویی، پرداخت آن به زن واجب می‌شود. به این معنا در هر لحظه‌ای که زن بخواهد می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند. با این تعریف مهریه در اصل عندالمطالبه است اما از آنجا که در سال‌های اخیر اصطلاح مهریه عندالاستطاعه نیز به عقدنامه‌ها راه یافته است، مهریه عندالمطالبه نیز خود به یکی از انواع مهریه تبدیل شده است. در صورتی که آنچه در سند ازدواج قید می‌شود، مهریه عندالمطالبه باشد، زن بدون در نظر گرفتن استطاعت مالی همسرش هر زمان که بخواهد می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند و همسرش نیز موظف به پرداخت آن است. در غیر این صورت، زن این حق را دارد که از حق حبس خود استفاده کند و تمکین نکند.

اجرا گذاشتن مهریه عندالاستطاعه

همانطور که در ابتدای این نوشته نیز مطرح شد، در صورتی که زن مهریه را مطالبه کند و مرد آن را بپردازد، هیچ مساله‌ای پیش نمی‌آید اما در غیراین صورت و اگر زن اصرار بر دریافت مهریه‌اش داشته باشد، می‌تواند آن را به اجرا بگذارد. در صورتی که مهریه عندالاستطاعه باشد، زوجه باید پیش از به اجرا گذاشتن مهریه‌اش در مورد استطاعت مالی زوج از پرداخت مهریه اطمینان حاصل کند. زیرا به محض اینکه زن مهریه‌اش را به اجرا بگذارد باید بتواند اموالی از شوهرش را به دادگاه معرفی کند که جزو مستثنیات دین نباشد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مدارک لازم برای انحصار وراثت

مستثنیات دِین در واقع اموالی است که قابل توقیف نیست و طلبکار نمی‌تواند در مورد آنها ادعایی داشته باشد. به طور ساده این اموال، آن دسته از دارایی‌های یک فرد است که جزو اموال ضروری زندگی او است.

اجرا گذاشتن مهریه عندالمطالبه

در صورتی که مطابق با آنچه در سند ازدواج قید شده است مهریه، عندالمطالبه باشد، زن بدون توجه به شرایط مالی همسرش می‌تواند مهریه‌اش را مطالبه کند و در این مورد هم اگر مرد از پرداخت مهریه امتناع کرد زن می‌تواند برای اجرا گذاشتن مهریه اقدام نماید. اگرچه در این مورد، مهریه زن عندالمطالبه است اما او باید بتواند اثبات کند که همسرش اموالی دارد که با آنها می‌تواند مهریه را پرداخت نماید، به شرط اینکه این امول که جزو مستثنیات دین نباشند.

مدارک لازم برای اجرا گذاشتن مهریه

برای به اجرا گذاشتن مهریه عندالمطالبه یا عندالاستطاعه، مدارک زیر لازم هستند:

  • اصل سند ازدواج
  • در صورتی که اصل سند ازدواج در دسترس نباشد، باید رونوشت آن را از دفترخانه محل انعقاد عقد نکاح دریافت نمود.
  • اصل شناسنامه
  • کپی کارت ملی

روش‌های اجرا گذاشتن مهریه

بعد از اینکه زن تصمیم گرفت که مهریه‌اش را به اجرا بگذارد، وارد یک دعوای حقوقی شده است. با این حال تنها راه او برای حل و فصل این دعوای حقوقی مراجعه به دادگاه نیست؛ چرا که اجرا گذاشتن مهریه به طور کلی از دو طریق امکان‌پذیر است:

  1. اجرا گذاشتن مهریه از طریق اداره اجرای ثبت اسناد
  2. اجرا گذاشتن مهریه از طریق دادگاه

در ادامه با هر یک از این روش‌های مطالبه‌ی مهریه بیشتر آشنا می‌شویم.

اجرا گذاشتن مهریه از طریق اداره اجرای ثبت اسناد

روش نخست اجرا گذاشتن مهریه مراجعه به اداره اجرای ثبت اسناد است. به این منظور زن می‌تواند با همراه داشتن مدارک لازم برای اجرا گذاشتن مهریه به دفترخانه‌ای که سند ازدواج او وهمسرش در آن تنظیم شده مراجعه کند و  تقاضای صدور اجراییه نسبت به مهریه را طرح نماید.

بعد از احراز هویت تقاضاکننده و همچنین تایید صلاحیت او برای ارائه‌ی درخواست اجرا، سردفتر اجراییه را تنظیم می‌کند و سپس امضا می‌کند و در نهایت آن را برای رسیدگی به اداره ثبت می‌فرستد. این اجراییه شامل تمامی موارد اجرا است.

سردفتر موظف است که پس از صدور اجراییه مراتب را به اطلاع مرد برساند. این کار باید از طریق ارسال یک ابلاغ رسمی از طریق پست سفارشی به آخرین نشانی مرد انجام گیرد. همچنین لازم است که سردفتر برگه‌های اجراییه را به قبض سفارشی و ابلاغ پیوست کند.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  مسئولیت مدنی پزشک

زوج ده روز پس از دریافت ابلاغ رسمی زمان دارد که در جهت پرداخت مهریه نماید، در غیر این صورت زوجه مجاز است اقداماتی را در جهت مسدود کردن حساب‌های اموال زوج – البته به غیر از مستثنیات دِین– انجام دهد.

مزایای اجرا گذاشتن مهریه از طریق اجرای ثبت

اجرا گذاشتن مهریه از طریق اجرای ثبت نسبت به مطالبه‌ی مهریه از طریق دادگاه مزایایی دارد که برخی از مهم‌ترین آنها در ادامه آمده اند:

  • از این طریق  احتمال سازش بین زن و مرد بالاتر می‌رود
  • این روش باعث می‌شود که  از اتلاف وقت جلوگیری شود
  • عملیات اجراییِ اجرا گذاشتن مهریه از طریق اجرای ثبت بلافاصله پس از ارائه‌ی درخواست آغاز می‌شود
  • صدور اجرائیه در اجرای ثبت، مشمول مرور زمان نمی‌شود
  • در صورتی که برای مطالبه‌ی مهریه به محاکم دادگستری مراجعه کنید، علاوه بر پرداخت هزینه‌ی دادرسی، باید هزینه‌ی اجرایی را نیز پرداخت نمایید.
  • با اقدام برای گرفتن مهریه از طریق اجرای ثبت زن می‌تواند با استناد به ماده ۱۷ قانون گذرنامه، برای همسرش حکم ممنوع‌الخروج بودن بگیرد و از خروج او از کشور جلوگیری کند.

اگر تمایل دارید در مورد این مزایا بیشتر بدانید می‌توانید مقاله مهریه چیست در وبسایت حقوقی رهپویان آتی نگر را مطالعه کنید.

البته علی رغم مزایای فوق، همیشه مراجعه به ادارات ثبت نتیجه بخش نیست. اگر زن شش ماه پس از مراجعه به ادارات ثبت به مهریه‌ی خود نرسد، اکنون نوبت به مراجعه به دادگاه خواهد رسید.

اجرا گذاشتن مهریه از طریق دادگاه

زوجه با در دست داشتن مدارک لازم برای اجرا گذاشتن مهریه – که در بالا به آن اشاره شد – این مرحله را آغاز می‌کند. این پروسه با ثبت دادخواست مطالبه مهریه در یکی از دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی آغاز می‌شود. با توجه به اینکه دعوای مطالبه مهریه یک دعوای مالی است، هزینه دادرسی مربوط به آن باید پرداخته شود.

بعد از ثبت دادخواست مطالبه مهریه در یکی از دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی، پرونده به دادگاه خانواده ارجاع می‌شود و تاریخی برای رسیدگی به آن تعیین می‌شود. کسانی که در دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی دادخواست مهریه، ثبت نموده‌اند، می‌توانند روال رسیدگی به آن را از طریق سامانه ثنا پیگیری کنند.

در صورتی که این احتمال وجود داشته باشد که زوج پیش از تشکیل جلسه‌ی دادگاه اموالش را به نام فرد دیگری بکند، زوجه می‌تواند در این مرحله در راستای وصول مهریه برای توقیف اموال زوج اقدام کند. برای این منظور او باید بتواند اموال همسرش را به طور دقیق معرفی نماید و برای توقیف آن اموال تقاضا بدهد. در صورتی که اموالِ مرد، جزو مستثنیات دِین نباشند، قرار تأمین خواسته صادر می‌گردد.

قرار تامین خواسته

با اینکه مهریه حقی است بر گردن زوج، گاهی اوقات ممکن است که زوج علی‌رغم تمکن مالی و برای شانه خالی کردن از پرداخت مهریه‌ی زوجه، قبل از اینکه زوجه درخواست توقیف اموالش را بدهد، تمام اموال و یا بخشی از آن را بفروشد و یا جابه‌جا کند. برای جلوگیری از چنین اتفاقی زوجه می‌تواند از دادگاه تقاضای صدور قرار تامین خواسته بکند. با این درخواست، قرار تامین صادر می‌شود و سپس اموالِ زوج تا صدور حکم دادگاه، توقیف اموال برای مهریه می‌شود و می‌توان مهریه را از این مال تامین شده کسر کرد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  انتخاب و معرفی وكیل در محاكم قضایی

اجرا گذاشتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟

ممکن است این سوال برای خیلی‌ها مطرح باشد که اجرا گذاشتن مهریه چقدر زمان می‌برد و آیا پروسه‌ی آن طولانی است یا خیر؟

در واقع در پاسخ به این پرسش نمی‌‌توان جواب صریح و قاطعی داد؛ چرا که مدت زمان لازم برای تقدیم دادخواست به دادگاه یا برای تشکیل پرونده اجرایی در واحد اجرائیات ثبت بستگی به این دارد که در زمانِ اجرا گذاشتن مهریه حجم کار مراجع مذکور چقدر است و اینکه آیا به اصطلاح سرشان شلوغ است یا خیر.

تنها می‌توان گفت که تشکیل جلسه در دادگاه و یا اخذ پاسخ استعلامات از ادارات لازم در واحد اجرائیات ثبت احتمال دارد بین ۲ الی ۳ ماه طول بکشد، اما باز هم به نتیجه رسیدن پرونده‌ی مهریه در هر یک از مراجع مذکور مدت مشخصی ندارد و به روند رسیدگی به پرونده بستگی دارد.

گرفتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟

زن‌ها بیشتر از اینکه کنجکاو باشند در مورد زمان اجرا گذاشتن مهریه بدانند دوست دارند بفهمند که: گرفتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟

اما متاسفانه برای این پرسش هم مانند پرسش قبلی جواب روشن و قاطعی وجود ندارد؛ چرا که اصولا هر پرونده‌ای شرایط و مقتضیاتی متفاوت با پرونده‌های دیگر دارد. زمان گرفتن مهریه به نوع مهریه‌ی زوجه، میزان مهریه‌ی وی، تمکن مالی شوهر، توافق بین زن و شوهر و حتی نظر قاضیِ پرونده دارد؛ مثلا رای دریافت مهریه برای زنی که زندگی مشترکش را رها کرده با زنی که همسرش وی را ترک کرده فرق دارد.

یا اگر زوجی به صورت توافقی تصمیم به طلاق بگیرند، و بنابراین پرداخت مهریه توسط شوهر به هر میزانی – تمام مهریه یا بخشی از آن– مورد توافق آن دو باشد، قطعا زمان زیادی طول نمی‌کشد که زن مهریه‌اش را دریافت کند، مگر در مواردی که مرد دادخواست اعسار از پرداخت مهریه بدهد و دادخواست او پذیرفته شود. در این صورت زن باید به صورت اقساط مهریه‌اش را بگیرد که ممکن است حتی تا پایان عمرش هم موفق نشود که تمام آن را دریافت کند.

بنابراین اینکه « گرفتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟» هم دقیقا مثل اینکه «اجرا گذاشتن مهریه چقدر زمان می‌برد؟» کاملا بستگی به مورد خاص و قاضی پرونده دارد و نمی‌توان برای آن زمان استانداردی در نظر گرفت که در مورد همه‌ی پرونده‌های مهریه درست باشد.

علاوه بر استفاده از مشاوره‌ی کارشناسان حقوقیِ موسسه حقوقی رهپویان آتی‌نگر، در صورتی که در زمینه‌های مرتبط با مهاجرت به خصوص مهاجرت به کشورهای کانادا و استرالیا نیاز به مشاوره و راهنمایی دارید می‌توانید با کارشناسان مهاجرتی ما در موسسه مهاجرتی رهپویان مهاجر تماس بگیرید.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس