اثبات زوجیت در عقد موقت چگونه است؟

0

یکی از مواردی که امروزه در دادگاه های خانواده بررسی می‌شود و موضوع بسیاری از دادخواست های مردم را به خود اختصاص می‌دهد، اثبات زوجیت در عقد موقت یا همان اثبات ازدواج موقت می باشد. گروه مشاوران موسسه حقوقی ره پویان که در حوزه دعاوی خانواده تخصص دارند، قصد دارند در این مطلب موضوع اثبات زوجیت در عقد موقت را بررسی کنند. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید و اگر پس از خواندن این مطلب سوالی برایتان پیش آمد آن را در بخش نظرات بیان کنید تا توسط وکلای موسسه حقوقی رهپویان به آن پاسخ داده شود.

 

اثبات زوجیت چیست؟

اثبات زوجیت یکی از دعاوی است که ممکن است توسط هر یک از زوجین علیه طرف دیگر مطرح شود. همان طور که از نام این دعوا پیداست، خواهان مدعی وجود رابطه زوجیت با خوانده است و بار اثبات وجود رابطه زوجیت نیز بر دوش خواهان است.

 

دعوای اثبات زوجیت

در این موضوع تفاوتی بین ازدواج موقت و ازدواج دائم ندارد. این دعوا زمانی اقامه می شود که وجود رابطه زوجیت و وقوع ازدواج بین طرفین، مورد انکار زن یا مرد قرار بگیرد. خواهان این دعوا کسی است که مدعی وجود رابطه زوجیت است و خوانده دعوا کسی است که وجود رابطه زوجیت را انکار می نماید.

همچنین ممکن است دعوای اثبات زوجیت علیه ورثه مطرح شود. چنانچه فردی فوت کند و زنی از راه رسیده و خود را همسر متوفی معرفی نماید و ورثه ادعای زن را نپذیرند، زن باید دعوای اثبات زوجیت را علیه ورثه مطرح نماید.

اساسا قانون زمانی عقد نکاح را به رسمیت می شناسد و رابطه همسری را بین یک زن و مرد برقرار می داند که نکاح آنها مطابق حکم مندرج در ماده (۹۹۳) قانون مدنی در دفاتر ثبت احوال به ثبت برسد. عدم ثبت ازدواج علاوه بر مسئولیت حقوقی و کیفری که برای زوج در پی دارد، می تواند این پیامد را به همراه داشته باشد که به راحتی مورد انکار توسط هر کدام از زن و شوهر قرار گیرد.

 

شرایط ازدواج موقت

ازدواج موقت یا متعه در قانون مدنی و ماده 21 قانون حمایت از خانواده به رسمیت شاخته شده است و آن ازدواجی است که برای مدت معین ،منعقد میگردد .

شرایط ازدواج موقت شامل سه شرط اصلی میباشد. اولین شرط نکاح موقت، همانگونه که گفته شد تعیین مدت معلوم برای نکاح است. تعیین مدت چه کوتاه باشد و چه طولانی، از شرایط اصلی و اساسی نکاح موقت میباشد که عدم تعیین آن، نه تنها باعث بطلان ازدواج موقت میباشد بلکه ممکن است ازدواج منعقد شده، دائم تلقی گردد.

دومین شرط انعقاد و ایجاد نکاح موقت خواندن صیغه نکاح موقت است، به این توضیح که در نکاح موقت نیز مانند نکاح دائم لزوما بایستی صیغه ازدواج موقت (اما برای مدت موقت و معلوم) خوانده شود، اینکه طرفین زوجین میتوانند این صیغه را با الفاظ خاص بخوانند و آیا خواندن صیغه به عربی لازم است یا به دیگر زبانها نیز امکان پذیر است، اقوال ( نقل قول ها ) مختلف است .

سومین شرط اساسی برای انعقاد نکاح موقت لزوم تعیین مهریه در عقد موقت میباشد به این توضیح که در عقد نکاح موقت حتما بایستی میزان مهریه مشخص باشد ، عدم تعیین مهریه موجب بطلان ازدواج موقت میگردد.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  اصول حاکم بر مجازاتها

 

ثبت ازدواج موقت

اصولا ثبت ازدواج موقت بر خلاف نکاح دائم ، لازم نبوده و مجازاتی برای آن در نظر گرفته نشده است مگر اینکه زوجه در اثر این ازدواج موقت باردار شود یا طرفین در بدو عقد و ضمن آن شرط ثبت ازدواج موقت کرده باشند و یا متعاقبا توافق بر ثبت ازدواج موقت نماید.

 

اثبات زوجیت در ازدواج موقت

با جمع آمدن شرایط سه گانه فوق، زوج یا زوجه میتواند در صورتی که نکاح واقع شده مورد انکار طرف مقابل قرار گیرد، از محاکم خانواده تقاضای صدور حکم بر اثبات زوجیت نکاح موقت را در خواست نماید که این امر در قالب دعوای اثبات زوجیت موقت با ذکر مدت و مهر تعیین شده و به طرفیت زوج منکر ازدواج قابل انجام است.

روشهای اثبات زوجیت در عقد موقت

روش های اثبات زوجیت در عقد موقت به طور کلی همانند سایر اثبات های دعوایی می باشد. بر اساس ماده 1258 قانون مدنی در رابطه با اثبات دعوایی، دلایل اثبات دعوا شامل موارد زیر می شود:

1- اقرار

یکی از مهم ترین دلایل در امور حقوقی اقرار است. مطابق قانون مدنی اقرار عبارت است از اخبار به حقی به زیان خود برای دیگری. یعنی کسی از وجود حقی برای دیگران به ضرر خود خبری بدهد. در رابطه زوجیت نیز چنانچه مرد یا زن از وجود رابطه زوجیت بین خود و دیگری خبر دهد آن رابطه به راحتی به اثبات می رسد. اقرار می تواند کتبی باشد یا شفاهی، صریح باشد یا ضمنی و در هر صورت اثبات کننده ی زوجیت است.

2- سند کتبی

یکی از بهترین و موثق ترین راه های اثبات ادعا، استفاده از اسناد کتبی است. اسناد کتبی شامل همان سندی میشود که در ابتدای ازدواج موقت تنظیم شده است.

ازدواج دائم در تمام موارد و ازدواج موقت در سه مورد باردار شدن زوجه، توافق طرفین و شرط ضمن عقد باید ثبت گردد.  لازم به ذکر است عدم ثبت ازدواج دائم در تمام موارد و عدم ثبت ازدواج موقت در موارد فوق جرم بوده و مرد به جزای نقدی درجه پنج (بیش از 8 میلیون تومان تا 18 میلیون تومان) یا حبس تعزیری درجه 7 (از 91 روز تا 6 ماه حبس) محکوم می گردد.

در مواردی که ازدواج ثبت شده و سند رسمی مبنی بر وقوع ازدواج و وجود رابطه ی زوجیت وجود دارد، اثبات زوجیت کار آسانی است. سند رسمی نمی تواند مورد انکار یا تردید قرار گیرد و تنها ادعای جعل را می توان نسبت به آن مطرح کرد. چنانچه ازدواج ثبت نشده باشد اما دست نوشته ای عادی میان زن و مرد موجود باشد، این دست نوشته می تواند به اثبات ادعای خواهان کمک کند. اما اعتبار سند رسمی را ندارد و ممکن است مورد ادعای انکار، تردید یا جعل قرار گیرد.

3- شهادت

در اینجا منظور گواهی دادن و شهادت دادن شاهدین واجد شرایط که بتوانند برای اثبات رابطه زوجیت در عقد موقت شهادت بدهند، می باشد. درواقع شهود کسانی می باشند که هنگام وقوع عقد، در مراسم حضور داشته و ناظر عقد ازدواج بوده اند .

از نظر شرعی لازم است که در زمان عقد 2 نفر شاهد باشند. البته اگر شهود وجود نداشته باشد آن عقد خدشه دار نیست. برای اثبات زوجیت باید افرادی در زمان ازدواج زوجین حضور داشته اند به عنوان شاهد به دادگاه معرفی شده، سپس در جلسه ی دادرسی حاضر شده و به وجود رابطه ی زوجیت شهادت دهند. مطابق ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی، این دعوا با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن اثبات می شود.

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  حبس تعلیقی چیست

4- قسم و سوگند

در مقایسه با سایر دلایل اثبات زوجیت، سوگند ضعیف ترین دلیل به شمار می رود. سوگند به دو قسم، سوگند مدعی و منکر تقسیم می شود، سوگند مدعی برای اثبات رابطه زوجیت محدود بوده و کارایی چندانی ندارد. هر کسی که مدعی ازدواج و یا منکر آن است می تواند از دادگاه درخواست سوگند کند. اینکه آیا سوگند به عنوان دلیل مورد قبول دادگاه قرار میگیرد یا خیر، با نظر قاضی است.

5- مدارک صوتی و تصویری

اینکه آیا با عکس و فیلم و صدا می شود ازدواج را ثابت کرد ، کاملا به این موضوع بستگی دارد که آن عکس و فیلم چه باشد؟ مثلا اگر فیلم مراسم ازدواج باشد، طرف نمی تواند منکر آن باشد مگر دلیلی قانع کننده ای بیاورد . مثلا بگوید این فیلم برای یک برنامه تلوزیونی ضبط شده است و واقعی نیست و بتواند این موضوع را ثابت کند.

حال موردی را تصور کنید که مردی در ویسی به زنی می گوید تو عشق منی. آیا این ویس یا یک ودیو از مراسم ازدواج یکسان است؟ قطعا چنین نیست. در هر حال، اینکه چقدر عکس و فیلم و صدا می تواند موثر در پرونده اثبات زوجیت باشد با قاضی است.

 

دادگاه صالح برای اثبات زوجیت کجاست؟

رسیدگی به دعوای به لحاظ ذاتی در صلاحیت دادگاه خانواده است .

از نظر محلی دادگاه خانواده محل اقامت خوانده صالح برای رسیدگی است. چنانچه زن خواهان اثبات زوجیت باشد و محل اقامت او و خوانده در حوزه ی قضایی یک استان نباشد، زن می تواند از طریق دادگاه خانواده محل اقامت خود اقدام نماید.

هزینه دادرسی برای اثبات زوجیت چقدر است؟

دعوای اثبات زوجیت از جمله دعاوی غیر مالی است.

بنابراین هزینه ی دادرسی آن مطابق دعاوی غیر مالی پرداخت می شود.

هزینه ی دادرسی عبارت است از هزینه ی برگ هایی که به دادگاه تقدیم می شود، هزینه قرارها و احکام دادگاه، هزینه دادخواست و … .

مدارک مورد نیاز برای دادگاه چیست؟

بنا به شرایط شما مدارک می تواند متفاوت باشد. برخی از مدارک الزامی است و برخی با توجه به شرایط شما متغییر است.

  • شناسنامه و کارت ملی خواهان
  • سند ازدواج (سند رسمی یا عادی).
  • صورتجلسه ازدواج یا اقرار خوانده.
  • استماع شهادت شهود و مطلعین.
  • درخواست جلب نظر کارشناس.
  • تقاضای تحقیقات محلی.
  • درخواست استعلام.
  • تقاضای اتیان سوگند.
  • سایر دلایل و مستندات.

 

انکار زوجیت و مجازات آن

انکار زوجیت به معنای آن است که زن یا مرد نسبت زن و شوهری را بین خود رد نمایند به این معنا که هیچ گونه عقد نکاحی بین آن ها به وقوع نپیوسته است. انکار زوجیت شرایط خاصی ندارد و به صورت لفظی و به صرف گفتن هم واقع می شود بدون آن که نیازی به ارایه اسناد و مدارک داشته باشد

این مطلب را نیز مطالعه کنید:  اصول و اوصاف حاکم بر اسناد تجاری

مطابق ماده 52 قانون حمایت خانواده، انکار زوجیت جرم بوده و منکر به مجازات محکوم می گردد. در این ماده آمده است که هرکسی در دادگاه زوجیت را انکار کند و سپس ثابت شود این انکار بی اساس بوده و یا برخلاف واقع با طرح شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مدعی زوجیت با دیگری شود، به حبس تعزیری درجه شش و یا جزای نقدی درجه شش محکوم می شود. این حکم در مورد قائم مقام قانونی اشخاص مذکور نیز که با وجود علم به زوجیت، آن را در دادگاه انکار کند یا علی رغم علم به عدم زوجیت، با طرح شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مدعی زوجیت گردد، جاری است.

 

اثبات زوجیت در صورت فوت همسر

پس از فوت زن یا مرد نیز امکان طرح دعوای اثبات زوجیت وجود دارد. در این مورد دعوا باید علیه ورثه ی او اقامه شود. در صورت اثبات زوجیت زن او نیز در میان ورثه قرار گرفته و از متوفی ارث می برد. همچنین می تواند مهریه خود را مطالبه نماید. دعوای اثبات زوجیت در این فرض، دعوا بر میت محسوب می شود. در دعاوی بر میت، پس از اقامه ی بینه، خواهان باید سوگند بخورد. بنابراین زوجه باید هنگام تقدیم دادخواست تقاضای سوگند را نیز مطرح نماید.

 

آثار ازدواج موقت

در عقد موقت زن ارث از مرد نمی برد و همچنین بلعکس. همچنین در خصوص نقه در عقد موقت باید گفت که به زوجه نفقه ای تعلق نمی گیرد مگر در صورت شرط کردن پرداخت نفقه از سوی زوج، اگر فرزندی از این نکاح به وجود آید، مانند فرزند ناشی از نکاح دائم تلقی شده و آثار نکاح دائم و موقت، نسبت به فرزند تفاوتی با هم ندارند .

در خصوص پرداخت مهریه در عقد موقت باید گفت چنانچه عقد موقتی منعقد گردد و زن در اثنای مدت ازدواج فوت نماید، مرد مکلف به پرداخت کل مهریه به وی می باشد و همچنین در صورتی که تا پایان مدت عقد نزدیکی با زوجه منقطعه (زوجه ای که در قید ازدواج موقت است) نداشته باشد. چنانچه مرد قبل از نزدیکی با زوجه منقطعه، مابقی مدت را ببخشد، بایستی نصف مهر را به زن پرداخت نماید. چنانچه به علتی عقد باطل باشد و نزدیکی صورت نگرفته باشد، مهریه ای به زن پرداخت نمی گردد.

 

دعوای الزام به بذل مدت متعه (بخشش مابقی مدت ازدواج از سوی مرد)

پایان دادن به عقد موقت از طریق بذل(بخشیدن) مدت باقی مانده عقد صورت می پذیرد که این اختیار با مرد میباشد و زن در موارد خاص و قانونی میتواند الزام مرد به بذل مدت را بخواهد. الزام به بذل مدت ممکن است به واسطه وکالتی باشد که زن در ضمن عقد موقت در خصوص بذل مابقی مدت از مرد گرفته است یا ممکن است به واسطه وجود عسر و حرج در ادامه رابطه زناشویی با مرد باشد که در این صورت می تواند با مراجعه به دفاتر الکترونیک خدمات قضایی دعوای الزام به بذل مدت متعه را درخواست نماید.

 

 

 

 

 

 

 

 

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
Leave A Reply

Your email address will not be published.

WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 1
در دسترس
WeCreativez WhatsApp Support
پشتیبانی آنلاین شماره 2
در دسترس